Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2013/14482 K.2014/154

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 08.10.2007 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi istenmesi üzerine yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 27.03.2013 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar vekili tarafından istenmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, ortaklığın giderilmesi isteğine ilişkindir.

Davalılar, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, dava konusu taşınmaz üzerindeki ortaklığının satış suretiyle giderilmesine karar verilmiştir.

Hükmü, davalılar vekili temyiz etmiştir.

Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları paylı ve elbirliği mülkiyeti hükümlerine tabi mallarda paydaşlar veya ortaklar arasındaki hukuki ilişkiyi sona erdiren, birlikte mülkiyetten ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan iki taraflı, taraflar için benzer sonuçlar doğuran davalar olup sonuçta kazanan ve kaybeden taraftan söz edilmeyeceğinden yargılama giderleri ve vekalet ücretleri paydaşlara payları oranında yükletilmesi gerekir.

Mahkemece paydaşlığın (ortaklığın) satış suretiyle giderilmesine karar verilmesi halinde satışın nasıl yapılacağının ve satış bedelinin ne şekilde dağıtılacağının karar yerinde gösterilmesi gerekir. Satış bedelinin, satışına karar verilen taşınmaz paylı mülkiyet hükümlerine konu ise paydaşların tapudaki payları oranında, elbirliği halinde mülkiyet hükümlerine tabi olması halinde mirasçılık belgesindeki payları oranında hem paylı, hem de elbirliği mülkiyet halinin bir arada bulunması halinde ise tapudaki ve mirasçılık belgesindeki paylar nazara alınarak dağıtılmasına karar verilmesi gerekir.

Aynı şekilde dava konusu taşınmaz üzerinde bina, ağaç vs. gibi bütünleyici parça (muhdesat) varsa bunların arzla birlikte satılması gerekir. Ancak muhdesatın bir kısım paydaşlara (ortaklara) ait olduğu konusunda tapuda şerh varsa veya bu hususta bütün paydaşlar (ortaklar) itttifak ediyorlarsa ve muhdesat arzın değerinde bir artış meydana getiriyorsa bu artışın belirlenmesi için dava tarihi itibariyle arzın ve muhdesatın değerleri ayrı ayrı tespit edilir.

Belirlenen bu değerler toplanarak taşınmazın tüm değeri bulunur. Bulunan bu değerin ne kadarının arza ne kadarının muhdesata isabet ettiği oran kurulmak suretiyle belirlenir. Satış sonunda elde edilecek bedelin bölüştürülmesinde bu oranlar esas alınarak yapılır. Muhdesata isabet eden kısım muhdesat sahibi paydaşa, geri kalan bedel ise payları oranında paydaşlara (ortaklara) dağıtılır.

Somut olayda, Ordu 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 17.02.2011 tarihli 2008/189 Esas 2011/72 Karar sayılı ilamı ile dava konusu taşınmaz üzerindeki binaların davalı H.. G..'e ait olduğunun tespitine karar verildiği, bu hükmün Yargıtay denetiminden geçerek 15.02.2012 tarihinde kesinleşmiş olduğu anlaşılmıştır.

Mahkemece, taşınmazın satış bedelinin 27.02.2013 tarihli ek bilirkişi raporunda gösterilen oranlarda paydaşlara dağıtılmasına karar verilmiş ise de atıf yapılan raporda paydaşlara isabet eden oran belirtilmemiş, parasal değerler yazılmıştır. Bu şekilde yapılan atıf infazda tereddüt uyandırmaktadır. Öte yandan 492 Sayılı Harçlar Kanunu ve eki Tarifenin karar ve ilam harcına ilişkin hükmü uyarınca karar tarihi itibariyle gayrimenkulün satış bedeli üzerinden alınacak harcın “binde 11,38” olması gerekirken hüküm sonucunda “binde 9,9” olarak gösterilmesi, davacılar lehine hükmedilen vekalet ücretinin ve yargılama giderlerinin davalılardan, davalılar lehine hükmedilen vekalet ücretinin de davacıdan alınmasına karar verilmiş olması doğru görülmemiş, bu sebeplerle hükmün bozulması gerekmiştir.