Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2016/7594 K.2019/2197

Davacılar vekili tarafından, davalı aleyhine 21.12.2012 gününde verilen dilekçe ile mirasın hükmen reddi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 24.11.2015 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Davacılar vekili, 26.08.2011 tarihinde vefat eden muris ...’ın terekesinin borca batık olduğunun tespiti ile mirasın hükmen reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde, yetkili mahkemenin ... Asliye Hukuk Mahkemesi olduğundan bahisle yetkisizlik itirazında bulunduklarını, davacıların ölümden hemen sonra mirası reddetmediklerini, icra takibinden sonra ret işlemlerine başladıklarından dolayı kötüniyetli olduklarını, mahkemece dava şartlarının oluşup oluşmadığının arştırılması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

...a 3. Asliye Hukuk Mahkemesince, ... Anadolu Asliye Hukuk Mahkemelerinin yetkili olduğundan bahisle yetkisizlik kararı verilmiştir.

... Anadolu 6. Asliye Hukuk Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, TMK'nin 605/2. maddesi gereğince açılan mirasın hükmen reddi istemine ilişkindir. Ölüm tarihinde miras bırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise, miras reddedilmiş sayılır (TMK m. 605/2). Mirasçılar Türk Medeni Kanunu'nun 610. maddesinde yazılı aykırılık da bulunmadıkça yani zımnen mirası kabul etmiş duruma düşmüş olmadıkça her zaman murisin ödemeden aczinin tespitini isteyebilir.

Türk Medeni Kanunu'nun 606. maddesinde belirtilen süre bu davada uygulanmaz. Dava alacaklılara husumet yöneltilerek görülür. Bu davada yetkili mahkeme ise alacaklıların davanın açıldığı zamandaki ikametgahı mahkemesidir. Ayrıca Türk Medeni Kanununun Velayet Vesayet ve Miras Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Tüzüğün 39/2. fıkrası gereğince mirasın reddi yetkisini içeren özel vekaletname sunulması da zorunludur.

Davanın kabulüne karar verilmiş ise de mahkemece yapılan araştırma ve incelemeler hüküm kurmaya yeterli değildir. Mirasın hükmen reddine ilişkin olarak açılan davalarda, terekenin açıkça borca batık olup olmadığının araştırılması gerekmektedir. İcra takibi sonunda aciz vesikası düzenlenmesi halinde terekenin borca batık olduğu kabul edilir.

Aksi halde terekenin murisin ölüm tarihinde borca batık olup olmadığı, murisin malvarlığı bulunup bulunmadığının usulüne uygun olarak, bankalar, trafik tescil müdürlüğü, vergi daireleri, belediyeler, tapu müdürlüğü v.b. kurum ve kuruluşlardan sorulması, murisin alacak ve borçları zabıta marifetiyle de araştırılarak aktif malvarlığı ile takibe konu borç miktarı gözönünde tutularak aktif ve pasifinin tereddüde neden olmayacak şekilde belirlenmesi, mirasçının mirası kabul anlamına gelen davranışlarda bulunup bulunmadığının araştırılması gerekir.

Somut olayda, mahkemece terekenin aktifi ve pasifi belirlenirken ölüm tarihinin baz alınmadığı anlaşılmaktadır. O halde mahkemece yapılması gereken iş, murisin 26.08.2011 tarihi itibariyle üzerine kayıtlı gayrımenkul, araç ve banka kaydının bulunup bulunmadığının araştırılması için ilgili tapu, emniyet ve banka şubelerine yazı yazılmalı, murisin ...

Vergi Dairesi’ne olan borcunun ölüm tarihi itibariyle miktarı ve davalı ...’ya olan borcunun niteliğiyle ölüm tarihi itibariyle miktarı sorulmalı, dava dilekçesine ödeme emri ekli olan ... 3. İcra Dairesi’nin 2012/9371 ve 2012/9372 sayılı dosyaları ilgili icra müdürlüğünden getirtilerek SGK’nın cevabi yazısındaki borcun niteliği ve miktarı itibariyle aynı olup olmadığı denetlenmeli, terekenin durumu net olarak tespit edildikten sonra sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Ayrıca TMK’nin 610/2. maddesine göre terekeyi sahiplenen mirasçıların mirası reddetme hakkı bulunmadığından davacı mirasçıların mirası kabul anlamına gelen davranışlarda bulunup bulunmadıkları da araştırılmalıdır.

Bunun yanında, davacıların Av. ...’ya verdikleri vekaletnamede mirasın reddini içeren özel yetki bulunmadığından davacılar vekiline özel yetkiyi içeren vekaletname sunması için süre verilmesi ve bu eksikliğin tamamlattırılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir. Mahkemece, belirtilen hususlar üzerinde durulmadan eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.