Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2006/6464 K.2007/8081

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesine dayalı kat’i teminat mektubunun iade edilmemesi nedeniyle sataşmanın önlenmesi, uğranılan zararın tahsili, teminat mektubunun iadesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

Davalı, İcra Müdürlüğünce davacının hak ve alacaklarına haciz konulduğundan hacizlerin kaldırıldığına dair yazılar getirelemeyince mektubun iade edilmediğini, ayrıca kendilerine husumet yöneltilemeyeceği belirtmiş, reddini savunmuştur.

Mahkeme savunma doğrultusunda davanın reddine karar vermiş, karar davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında 21.06.2002 tarihinde imzalanan inşaat yapım sözleşmesinin 2.maddesinde, ...T.A.Ş. ... Şubesi'nin 19.292.000.000 TL. tutarlı kat’i teminat mektubu verildiği, herne suretle olursa olsun haczedilemeyeceği ve ihtiyati tedbir konulamayacağı, “Teminatın Geri verilmesi” başlıklı 31.maddesinde, kesin hesabın tekemmülünden sonra yüklenici şirket Sosyal Sigortalar Kurumu ile ilişiğinin kalmadığını bir belge ile bildirdiği takdirde kesin teminatın geri verileceği hükümlerine yer verilmiştir. Davalının dosyaya giren 10.03.2006 günlü yazısında, kesin kabulün 26.03.2004 tarihinde

yapıldığı, SSK ilişiksizlik belgesinin 21.07.2004 tarihinde verildiği cevaben bildirilmiştir. Esasen bu hususlar uyuşmazlık konusu değildir. Uyuşmazlık davacı aleyhine yapılan takiplerde haczine karar verilen teminat mektubunun iadesinde ve hacizlerin davacı tarafından mı kaldırılacağı konusundadır.

Bankanın verdiği güvence (kat’i teminat) mektupları, Borçlar Kanunu’nun 110.maddesindeki 3.kişinin eylemini taahhüt niteliğinde bir güvence sözleşmesidir (11.06.1969 gün ve 1969/4 Esas 1969/6 Karar sayılı İBK). Asıl sözleşmenin tarafı olmayan, banka alacaklıya güvence vermekte ve bağımsız bir borç altına girmektedir. Nevar ki, bankanın sorumluluğu da teminat mektubu içeriğiyle sınırlıdır.

Başka bir anlatımla banka, muhatabın talebi üzerine ayrıca kanıtlamasına gerek kalmadan teminat mektubuyla garanti edilen riskin gerçekleştiğinin ileri sürülmesi durumunda ödemeyi yapmak zorundadır. Ancak bankanın ödeme yükümlülüğü mektup lehdarı ile muhatabı arasındaki ilişkiyle sınırlı olup teminat mektubunda yazılı risk değiştirilip, genişletilemez. Burada banka, muhataba karşı asıl borçlu olan lehdarın borcunu taahhüt etmektedir. Kısaca teminat mektubu ile banka belirli ve bağımsız riski garanti eder. Bu riskin gerçekleştiği ölçüde sorumludur. Bankanın borcu sebebe bağlı olup, soyut bir borç taahhüdü değildir (Yargıtay 11.H.D. 2006/5679 Esas 2007/8483 Karar ve 04.06.2007 tarihli kararı).

Somut olayda 19.06.2002 günlü teminat mektubu sözleşme konusu işle sınırlı olmak üzere taahhüdün kısmen veya tamamen yerine getirilmemesi durumunda, 19.292.000.000 TL'yi derhal ödeme garantisi verilmektedir. Görülüyorki banka garantisi sözleşme konusu işle ilgili ve belirtilen miktar kadardır. Banka, bu mektupla yüklenicinin 3.şahıslara olan borçlarını ödeme taahhüdünde bulunmamış, sadece iş sahibinin sözleşmeden kaynaklanan alacağıyla ilgili sorumluluk kabul etmiştir.

Böyle olunca davacı alacaklılarınca konulan hacizler nedeniyle teminat mektubunun paraya çevrilmesi ve bankanın da onlara ödeme yapması beklenemez. O halde lehdarın başka alacaklılarının haciz istemlerinin sonuca etkili olamayacağı ortadadır. Teminat mektubunun iadesi koşulları da oluştuğuna göre, ilişiksizlik belgesinin verildiği 21.07.2004 tarihinden itibaren oluşan zarar incelenerek hüküm altına alınmalı ve teminat mektubunun iadesine karar verilmelidir.

Aksine düşünceyle davanın reddi usul ve yasaya aykırı olmuş, kararın bozulması uygun bulunmuştur.