Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2008/3906 K.2008/7731

Davacı ... İskân Bakanlığı ile davalılar 1- ....San.Ltd.Şti. Vek.Av.... 2- ... 3- ... 4- ... 5- ... 6- ... 7-... 8- ... 9- ... 10- .... 11- ... 12- ... 13- ... 14- ... arasındaki davadan dolayı Ankara 7. Asliye Hukuk Hakimliğince verilen 26.09.2006 gün ve 2003/925-2006/305 sayılı hükmü onayan Dairemizin 13.02.2008 gün ve 2007/1270-2008/850 sayılı ilamı aleyhinde davacı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

-K A R A R-

Taraflar arasındaki uyuşmazlık 13.10.1999 tarihli eser sözleşmesinden kaynaklanmıştır. Yalova, Sakarya, Kocaeli illerinde geçici prefabrik okul inşaatı işinin yapımını davalı üstlenmiştir. Davacı tavan malzemesi ile duvar panel elemanlarına ödeme yapılmaması gerekirken fiyat farkı bedeli ödendiği ileri sürülerek fazla ödenen 166.287,82 YTL “idare zararının” davalı yüklenici ile görevli diğer davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalılar davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece toplanan delillere, emsal alınan benzer nitelikteki Ankara 14. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2004/419 E. 2005/310 K. sayılı dava dosyası kapsamına ve emsal dosyada alınan bilirkişi kurulu raporlarına dayanılarak davanın reddine karar verilmiş, davacı Bakanlık vekilinin temyizi üzerine hüküm Dairemizin 13.02.2008 tarih ve 2007/1270 Esas-2008/850 Karar sayılı ilâmı ile onanmış, bu defa Dairemiz kararına karşı davacı Bakanlık vekili tarafından karar düzeltme yoluna başvurulmuştur.

13.10.1999 tarihli sözleşmede Bakan oluru ile 88/13181 sayılı Fiyat Farkı Kararnamesinin uygulanacağı kabul edilmiştir. Kararnamenin 8’inci maddesine göre “kararnamede fiyat farkı verileceği belirtilen malzemeler dışındaki bir malzemeye fiyat farkı verilebilmesi için sözleşmede ayrıca hüküm bulunması, bu malzemelerin adlarının, baz fiyatlarının ve fiyat farkı hesap usullerinin ayrıca sözleşmeye eklenmesi” gerekmektedir.

Davacı ile davalı yüklenici arasında noterde imzalanan matbu sözleşmede bu doğrultuda bir açıklama bulunmadığı halde, sözleşmeye el yazısı ile “duvar panelleri elemanları ve tavan malzemesine fiyat farkı ödenecektir” şeklinde ekleme yapıldığı ve bu eklemenin ... tarafından paraf edildiği, diğer yetkililerin parafının bulunmadığı ve Noter tasdikinde de bu hususun belirtilmediği tartışmasızdır.

Böyle bir ekleme ve fiyat farkı usulleri şartnamede yer almadığı sürece yapılan ödemenin sözleşme dışı olduğu ve idarenin zarara uğratıldığı kabul edilmelidir.

Bir kısım davalılar hakkında açılan ceza davasında suçun yasal unsurlarının oluşmadığından ve delil yetersizliğinden dolayı beraat kararı verilmiş ve karar kesinleşmiştir. Bu tür bir ceza kararının hukuk hakimini bağlamayacağı ortadadır.

Uyuşmazlığın çözümü için, fazla ödemeye neden olan ve noterde yapılan (paraf ile) eklemenin, ihale şartnamesine ve tüm evraklara uygun olup olmadığı belirlenmelidir. Davacı idare bu iş için ihaleye çıkarken dava konusu malzemelere de fiyat farkı vereceğini duyurmuş, tüm katılanlar bu malzemelere fiyat farkı verileceğini bilerek ihaleye katılmış ve ekleme bu ayrıntıyı ikmâl için yapılmış ise ortada sözleşme ve ihaleye aykırılıktan söz edilemeyecektir.

Ancak bu husus ihale döküman ve şartnamelerinde bulunmamasına rağmen noterde sözleşmenin imzası sırasında ihale şartnamesine aykırı biçimde eklenmiş ise bu takdirde yüklenici ile parafı yapan ve ihale komisyonunda görev alan, ödeyen kişilerin bu fazla ödemeden sorumlu bulundukları ortadadır. Çünkü sözleşmede fiyat farkına yer verilmediği sürece böyle bir ödemenin yapılmasının dayanağı yoktur.

Mahkemece bu konularda bilirkişi incelemesi yaptırılmadığı gibi, hükme dayanak yapılan emsal dosyadaki bilirkişiler kurulu raporunda da; sözleşmeye sonradan eklenen (duvar panelleri elemanları ve tavan malzemesine fiyat farkı ödenecektir) ibaresinin sözleşme öncesi ihale dökümanlarında şartname vs. belgelerde yer alıp almadığı, bu hususun ihaleye katılan diğer müteahhitlerce bilinip bilinemeyeceği hususu etraflı biçimde açıklanmamıştır.

Bu nedenle mahkemece yeni bir kuruldan rapor alınarak ihale evraklarında yer almadığının ve sonradan eklendiğinin anlaşılması halinde, ödeme yapanların ve davalıların her birinin durumu, görev süreleri, salahiyetleri ve ödemeyle ilgili sorumlulukları belirlenerek fazla ödeme miktarınca ve tamamının davalı yükleniciden, ödemeye sebep olanların sorumlulukları miktarınca da yüklenici dışındaki diğer davalılardan tahsiline karar verilmeli, raporda ihale evraklarında bulunduğunun belirtilmesi halinde dava şimdiki gibi reddedilmelidir.

Mahkemece belirtilen hususlar üzerinde durulmadan eksik incelemeyle davanın reddi doğru olmamıştır. Davacının temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün bozulması gerekirken değinilen hususların gözden kaçırılarak kararın sehven onandığı bu defa yapılan inceleme ile anlaşıldığından davacı Bakanlık vekilinin karar düzeltme istemi yerinde bulunmuştur.