Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2008/4757 K.2008/6624

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Pendik 1. İcra Müdürlüğü’nün 2005/10203 takip sayılı dosyası kapsamından; davacı şirketin 06.04.2004 tarih ve 042691 numaralı fatura ile 043159 numaralı irsaliyeyi ve ayrıca “çek” olarak nitelendirdiği 16.06.2004 keşide tarihli belgeyi dayanak alarak davalı şirket hakkında adî takip yoluyla başlattığı icra takibinde, 8.000 USD asıl alacak ve 655 USD işlemiş temerrüt faizinin tahsilini istediği, takip borçlusu davalı şirketin süresi içindeki itirazı sonucu takibin durduğu anlaşıldığı gibi; İİK’nın 67. maddesi hükmüne dayalı olarak itirazın iptali davasının da bir yıllık süresi içinde açılmış olduğu sabit bulunmaktadır.

Yanlar arasında adî yazılı şekilde düzenlenen 11.03.2000 günlü sözleşmenin kapsamının doğruluğu tarafların da kabulündedir. Bu sözleşme; Borçlar Kanunu'nun 355. maddesi hükmünde tanımlandığı üzere; niteliğince, bir “eser” sözleşmesidir. Davacı yüklenici; davalı ise, iş sahibidir. Davacı şirket, (3) adet çift bölmeli, düz tabanlı basınç odasının 120.000 USD. bedelle yapımını ve davalı iş-eser sahibine teslimini yüklenmiştir.

İcra takibine, dayanak alınan belgeler arasında bulunan 16.06.2004 günlü “belge” Türk Ticaret Kanununun 692. maddesi hükmüne uygun olarak düzenlenmediğinden kambiyo senetlerinden olan “çek” sayılamayacağı gibi; aynı Kanunun 726. maddesi hükmüne göre de niteliğince, “çek” sayılsa dahi zamanaşımına uğramıştır. Ancak, bu belgenin kapsamının doğruluğu, taraflarca da kabul edildiğinden sözleşmede tamamen ödendiği yazılı olan iş bedelinin tümünün ödenmemiş olduğunun yanlarca ikrar edilmiş olduğunun kabulü gerekmektedir.

Borçlar Kanunu'nun 364. maddesi hükmü gereğince, taraflarca başka bir ödeme şekli kararlaştırılmamış ise, işin bedeli, teslimi zamanında istenebilir. İşin, sözleşme ve yasa koşullarına, fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapılarak iş-eser sahibine teslim olunduğunu ve onun tarafından da kabul edildiğini ve iş bedelinin istenebilir olduğunu yüklenici; iş bedelinin tamamen ya da kısmen ödendiğini ya da istenebilir olmadığını ise, iş-eser sahibi yasal delillerle kanıtlamakla ödevlidir.

Eser sahibi şirket tarafından Pendik 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2005/98 D. İş sayılı dosyası üzerinden yaptırılan delil tespiti incelemesi sonucu sunulan 23.11.2005 tarihli

bilirkişi raporu ile buna ek 07.12.2005 günlü rapor alınmış ve bu raporda “eksik işler” tek tek sayılmıştır. Ancak, ek raporun 10.0 ve 11.0 numaralı bentlerinde belirtilen işlerin sözleşme konusu işler arasında sayılmadığı, sözleşme kapsamı incelendiğinde anlaşılmaktadır. Nevar ki, bu işlerin de “teknik tutanak” ile kararlaştırılmış olduğu açıklanmıştır. Eksik işler, hiç yapılmayan işlerdir.

O halde, dava ve takip konusu alacaktan eksik işler bedelinin mahsubunu iş-eser sahibi isteyebilir. Ancak, yanlar arasındaki sözleşmede iş bedeli götürü olarak ve 120.000 USD. tutarında kararlaştırılmıştır. Borçlar Kanunu'nun 365/I. maddesi gereğince iş bedeli taraflarca götürü olarak kararlaştırılmış ise; davacı yüklenici, iş-eseri kararlaştırılan bedelle yapmak zorundadır.

Eser, önceden tahmin edilenden daha çok çalışmayı ve gideri gerektirmiş olsa bile, yüklenici, bedelin artırılmasını isteyemez.

Götürü bedelli işlerde yüklenicinin hakettiği iş bedeli; mahkemece, uzman bilirkişi ya da bilirkişi kurulu aracılığıyla yerinde keşif ve inceleme yapılarak yüklenicinin işten el çektiği tarih itibariyle yapılan işin varsa nefaset farkları da düşülerek tüm işe olan oranının saptanması, bu oranın götürü bedele uygulanması, çıkan bu miktardan iş sahibinin ödediği miktar varsa düşülmesi suretiyle mahkemece belirlenir.

Somut olayda ise, açıklanan bu yasal yönteme göre mahkemece inceleme ve araştırma yapılmamıştır. Sözleşme dışı iş sözleşme konusu olmayan işlerden olduğundan bu tür işlere sözleşme hükümleri uygulanamayacağından sözleşme dışı işlerin eksik bırakıldığından da sözedilemez. Sözleşme dışı iş yapılmış ise, Borçlar Kanunu'nun 410 ve devamı maddeleri hükmü gereğince ve vekaletsiz iş görme kuralları uyarınca yaptırılacak inceleme sonucu belirlenebilir.

Açıklanan bu hukuksal sebeplerle davacının hakettiği ve istenebilir iş bedelinin bulunup bulunmadığının saptanabilmesi için az yukarıda açıklanan şekilde mahkemece araştırma ve inceleme yapılması gerekir.

Diğer yandan, davaya dayanak alınan ve “çek” olarak nitelendirilen belge, yukarıda açıklandığı gibi “çek” sayılmadığından, çek olarak kabul edilse dahi zamanaşımına uğramış bulunduğundan Türk Ticaret Kanunu'nun 722. maddesi hükmü gereğince keşide tarihinden itibaren temerrüt faizi uygulanamaz. Somut olayda, Borçlar Kanunu'nun 101/I. maddesi gereğince takip borçlusu davalının hakkında Kartal 4. İcra Müdürlüğü'nün 2004/3186 takip sayılı icra dosyası üzerinden başlatılan icra takibi ile ve 21.09.2004 tarihi itibariyle borçlu temerrüdüne düşürülmüş bulunmaktadır. Bu sebeple, yazılı şekilde işlemiş temerrüt faizi hesaplanarak takip konusu işlemiş temerrüt faizi üzerinden davalının itirazının iptaline karar verilmesi de doğru olmamıştır.

Açıklanan sebeplerle karar bozulmalıdır.