Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2009/6543 K.2010/6978

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, davacının yaptığı sözleşme dışı iş nedeniyle oluşan muarazanın giderilmesi, sözleşme dışı iş bedelinin ve haksız kullanım bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece davanın ıslahla artırılan miktar da dikkate alınarak kısmen kabulüne dair verilen karar davalı vekilince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Davacı yüklenici, 2001 yılında Kocaeli Özel İdare Müdürlüğü tarafından yapılan ihaleyi alarak Cebeci köyüne “paket arıtma tesisi” yaptığını ve tesisi teslim ettiğini, arıtma tesisinin kapasitesinin yaz aylarında köy nüfusunun artmasından dolayı yetersiz kalması nedeniyle, köy içi atıksu terfi sistemine yönelik “ek terfi pompa kurulumu ve hat inşası” işlerinin de işin aciliyetine binaen ihale yapılması beklenmeksizin, 2003 yılında idarece kendisine yaptırıldığını belirterek, davadaki diğer talepleri yanında yaptığı sözleşme dışı iş bedelinin de tahsilini istemiştir.

Somut olayda, usulüne uygun ihale gerçekleşmeden ek terfi pompa kurulumu işinin de davacı yükleniciye yaptırıldığı sabittir. Bu durumda BK'nın 410 ve devamı maddeleri uyarınca vekâletsiz iş görme hükümlerine göre imalât bedelini davalının ödemekle yükümlü olduğu kabul edilmelidir. Davacı, idare ile 2001 yılında yaptığı sözleşme uyarınca, paket arıtma tesisi yapımına ilişkin edimini yerine getirmiş, tesisin yetersiz kalması nedeniyle ek terfi pompa kurulumu işini de yapmıştır.

Bu iş bedelinin sözleşme varmışçasına ödenmesi mümkün değildir, ancak yapıldığı inkâr edilmeyen işin bedelsiz bırakılması da sebepsiz zenginleşmeye neden olur. Bunun için BK'nın 413. maddesince iş sahibinin menfaatine yapılmış olan bu işte, yapan kimsenin hal icabına göre zarurî ve faydalı bulunan bilumum masraflarının faiziyle birlikte kendisine ödenmesi gerekir. BK'nın bu hükmü uyarınca işin yapıldığı tarihteki piyasa rayiçlerine göre davacı alacağı hesaplanmalıdır.

Yapılan işin davalının menfaatine olduğu ve kullanıldığı mahkemece mahallinde yapılan keşif ve alınan bilirkişi raporundan anlaşılmakta olup, işe yaramadığı ve reddedileceği de savunulmamıştır. Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılmış ise de, alınan bilirkişi raporunda sözleşme dışı işler saptandıktan sonra, bu işlerin bedeli taraflar arasında geçerli bir sözleşme varmış gibi dava tarihindeki bayındırlık birim fiyatlarına göre hesaplanmıştır.

Belirtilen hesap tarzı taraflar arasındaki uyuşmazlığın hukuki niteliğine uygun bulunmamaktadır. Bu hali ile rapor hüküm kurmaya elverişli değildir.

O halde, mahkemece bilirkişi kurulundan ek rapor alınarak, davacı yüklenici tarafından yapılan sözleşme dışı işlerin, BK'nın 410 ve devamı maddelerinde düzenlenen vekâletsiz iş görme hükümlerine göre, yapıldıkları 2003 yılı mahalli serbest piyasa rayiçleri esas alınarak bedelinin tesbit edilip hüküm altına alınması gerekirken, bayındırlık fiyatları üzerinden hesap yapan bilirkişi raporu benimsenerek sonuca varılması doğru olmamıştır.

3-Davada, sözleşme dışı iş bedeli olarak 5.000,00 TL haksız kullanım bedeli olarak da 5.000,00 TL olmak üzere toplam 10.000,00 TL'nin tahsili talep edilmiş, 14.04.2009 tarihli ıslah dilekçesi ile talep miktarı 43.395,96 TL'ye yükseltilmiştir. Davacı haksız kullanım bedeli ile ilgili talebinden 30.04.2009 tarihinde feragat etmiştir. Bu durumda sözleşme dışı iş bedeli ile ilgili talep miktarı 5.000,00 TL iken, mahkemece davada talep edilen 10.000,00 TL'nin tamamının iş bedeli ile ilgili olduğu kabul edilerek hüküm kurulması da doğru olmamıştır.

Kararın açıklanan nedenlerle bozulması uygun bulunmuştur.