Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2012/7579 K.2013/1709

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili Avukat ... ile davalı vekili Avukat ... geldi. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmâl edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak talebine ilişkin olup mahkemece davanın reddine dair verilen karar davacı tarafından temyiz edilmiştir. 1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Davacı davasında, taraflar arasında düzenlenen sözleşmeye göre davalının CD 300 bonbon şeker üretim hattı, sargı makinesi satış ve montajını üstlendiğini, ancak davalı tarafından getirilen makinelerin sözleşmede belirtilen nitelikleri taşımayıp ayıplı olduğunu belirterek ayıpsız misli ile değiştirilmesine, olmazsa teslim edilen makinelerin değerinin belirlenerek sözleşmede kararlaştırılan makine bedelinden indirilmesine, teslim edilmeyen buhar jeneratörünün bedelinin satış bedelinden indirilmesine,

30.000 USD cezai tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, mahkemece davacının ticari satım niteliğindeki sözleşmeyi imzaladığı makinelerin sözleşmede kararlaştırılan özelliklere sahip olmadığı iddiasının dinlenemeyeceği, bu iddiasının TTK ve BK’da belirtilen sürelerde de ileri sürülmediği gerekçesi ile dava reddedilmiştir.

Taraflar arasındaki sözleşme montajı da kapsamakla niteliği itibariyle eser sözleşmesi olup davacı iş sahibi, davalı ise yüklenicidir. Bu nedenle taraflar arasındaki ihtilâfın 818 Sayılı BK’nın 355 ve devamı maddelerine göre çözümlenmesi gerekir. Eser sözleşmesinde iş sahibine teslim edilen eserde varlığı ileri sürülen açık ayıpların BK’nın 359, gizli ayıpların ise BK’nın 362. maddesinde öngörülen sürelerde yükleniciye ihbar edilerek BK’nın 360. maddesinde ifade edilen haklardan yararlanılması mümkündür. Bu haklardan yararlanılması yapılan ayıp ihbarlarının süresinde olmasını gerektirir ise de, yanlar arasında imzalanan sözleşmede garantiye ilişkin hüküm bulunması halinde garanti süresi içinde kalmak kaydıyla ayrıca ayıp ihbarında bulunma şartı yoktur.

Somut olayda mahkemece alınan 06.11.2008 tarihli bilirkişi raporunda 800 devirde çalışması gereken makinelerin daha düşük devirde çalıştığı, bunların bakım ve onarıma ihtiyacı olduğu, şeker sarım makinesinin çalışmadığı belirtilmiş, 18.09.2009 tarihli bilirkişi raporunda da arıza ve gereksinim duyulan yedek parça konusunda davacının davalıya başvurusu konusunda belge bulunmadığı belirtilmiştir.

Taraflar arasında düzenlenen sözleşmede makinenin bir yıl boyunca bakım ve onarımı davalı tarafından taahhüt edilmiş olup, davalı temyize cevap dilekçesinde de açıkladığı gibi servis ve bakım konusunda garanti verdiğini kabul etmiştir. Bu durumda bakım onarıma ihtiyacı olan makineler için davacının ayrıca ihbarına gerek olmadığı açıktır.

Esasen davacı Sivas 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2007/41 D.iş sayılı dosyada 04.05.2007 tarihinde yani teslimden itibaren bir yıllık sürede tespit yaptırıp alınan raporu davalıya tebliğ ettirmek suretiyle ihbar yükümlülüğünü de yerine getirmiştir.

Bilirkişi raporlarında eserin reddi gerektiği konusunda bir açıklama bulunmadığı dikkate alındığında mahkemece yapılması gereken iş 818 Sayılı BK’nın 42. maddesi hükmü de değerlendirilmek suretiyle bilirkişilerden alınacak ek rapor ile bakım onarım gerektiren makineler için bedelden indirimi gereken miktarı belirleyip sonucuna göre karar verilmesinden ibaret iken hukuki değerlendirmede yanılgıya düşülerek davanın tümüyle reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozulması gerekmiştir.