Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2010/7830 K.2011/7413

Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 104 ada 3 parsel sayılı 12560.28 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, toprak tevzii çalışması sonucu oluşan tapu kaydı nedeniyle davalı Hazine adına tespit edilmiştir. Davacı ..., irsen intikal, paylaşma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Mahkemece, yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli taşınmazın kadastro tespitinin iptali ile davacı adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, Hazine tapu kaydının 1963 yılında oluşumundan önce davacı yararına 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. ve 46. maddelerinde düzenlenen edinme koşullarının oluştuğu kabul edilerek karar verilmiş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Toprak Tevzi Komisyonu çalışmaları sonucunda oluşmuş dağıtım haritası dosya içinde bulunmadığı gibi, mahallinde yapılan keşfe katılan uzman fen bilirkişi tarafından dağıtım haritası ile kadastro paftasını çakıştırmalı şekilde gösteren kroki düzenlenmemiştir.

Ayrıca Hazinenin dayandığı tapu kaydı ile belirtmelik tutanağında geçen vergi kayıtlarının uygulaması yeterli olmayıp, teknik bilirkişi raporunda tapu kaydı ve vergi kaydı hudutları gösterilmediğinden rapor, keşfi ve uygulamayı izlemeye elverişli değildir.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için öncelikle dava konusu taşınmazın bulunduğu yere ilişkin toprak tevzi komisyonunca düzenlenen belirtmelik tutanağının okunaklı bir örneği ve toprak tevzi komisyonu çalışmaları sonucu tesis edilen dağıtım haritası ile dağıtım sonucu oluşmuş tüm kayıtlar dosya içine getirtilmeli, komşu 104 ada 6 parsel sayılı taşınmaz ile ilgili bozma ilamında taşınmazın batı sınırında 120 ada 68 sayılı mera parseli bulunduğu belirtilmiş olduğuna göre taşınmazın batısında yer alan parselin ada ve parsel numarası belirlenerek varsa dayanağı kayıt ve belgeler getirtilmeli,

bu şekilde dosya keşfe hazır hale getirildikten sonra mahallinde, davada yararı bulunmayan elverdiğince yaşlı kişiler arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu, kadastro tespit bilirkişileri ve taraf tanıklarının katılımı ile yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifte, teknik bilirkişi aracılığı ile toprak tevzi paftası ile kadastro paftasının ölçekleri eşitlenerek sabit sınırlar esas alınmak sureti ile çakıştırılarak zemine uygulanmalı, dava konusu taşınmazın Hazinenin dayanağını oluşturan tapu kaydının kapsamında kalıp kalmadığı kesin olarak belirlenmeli, tapu kaydının kapsamında kalması halinde çekişmeli taşınmazın öncesinin ne olduğu,

üzerindeki zilyetliğin hangi tarihte başladığı, kimler tarafından ne şekilde kullanıldığı, zilyetlik ile iktisaba elverişli yerlerden olup olmadığı, Hazine tapu kaydının oluştuğu tarihe kadar davacı yararına 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14 ve 46. maddelerinde öngörülen koşulların gerçekleşip gerçekleşmediği olaylara dayalı olarak yerel bilirkişi ve tanıklardan sorulup saptanmaya çalışılmalıdır.

Ayrıca dava konusu taşınmazın batısında kalan taşınmazın dayanak belgesinin dava konusu taşınmaz yönünü ne olarak okuduğu belirlenmeli, mera parseli olması ve taşınmazın yapılan pafta uygulamasına göre mera haritası içerisinde kalması halinde taşınmazın evveliyatının kamu orta malı niteliğinde mera olup olmadığı, öncesi mera değilse mera tahsis tarihine kadar davacı taraf yararına zilyetlik ile edinme koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği saptanmalıdır.

Yerel bilirkişi ve tanık sözleri arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak yöntemince giderilmeye çalışılmalı; tespite aykırı sonuca ulaşılması halinde tüm tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenilmelidir.

Keşfe katılacak teknik bilirkişiden keşif ve uygulamayı izleyip denetlemeye olanak verir, yerel bilirkişi ve tanıklarca gösterilen sınırlar işaretli, toprak tevzi dağıtım haritası ve kadastro paftasını çakıştırmalı şekilde gösterir ayrıntılı harita ve rapor alınmalıdır. Bundan sonra toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.