Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/2153 K.2014/6151

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; "önceki bozma ilamı gereğince aktarılan davanın kapsamının belirlenmesi, tespite esas alınan tapu kaydının ilk oluştuğu günden itibaren iktisap nedenlerini gösterecek şekilde tüm geldi ve gittilerinin getirtilmesi, aktarılan davanın kapsamı ile sınırlı olarak uyuşmazlığın çözümlenmesi" gereğine değinilmiştir.

Tespite esas alınan tapu kayıt maliklerinden ...mirasçılarından ... ve bir kısım mirasçının tapu kaydı ve irsen intikale dayanarak 166 ada 57 parsel sayılı taşınmaza açtıkları dava bu dosya ile birleştirilmiştir. Tespit dayanağı tapu kayıt maliklerinden ...ve ... mirasçıları olan ... ve ..., tapu kaydı ve irsen intikale dayanarak, ... aynı nedene dayanarak davaya katılmışlardır. ...mirasçısı olan davalı ... yargılama sırasında vergi kaydına da dayanmıştır.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davacılar ... ve ...'ın davalarının kısmen kabulüne, diğer davacı ve müdahil davacıların davalarının reddine, çekişmeli 166 ada 57 parsel sayılı taşınmazın mera vasfı ile davalı Hazine adına tespiti ile mera özel defterine kaydına, 167 ada 1 ve 168 ada 1 parsel sayılı taşınmazların eşit paylarla davacılar ... ve ... adlarına tesciline, 169 ada 1 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişileri tarafından düzenlenen 18.3.2013 havale tarihli raporda (A) harfi ile gösterilen 341.500 metrekare yüzölçümündeki bölümün eşit paylarla davacılar ...ve ... adlarına tesciline,

kalan bölümün Hazine adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı ... ve müştereği, davalılar ... ve müşterekleri, müdahil davacılar ... ve müşterekleri ile davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı ... ve müştereği, davalılar ... ve müşterekleri, müdahil davacılar ... ve müşterekleri vekilinin yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle çekişmeli 169 ada 1 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişileri tarafından düzenlenen 18.3.2013 havale tarihli rapor ve haritada (A) harfi ile gösterilen alan dışındaki bölüme yönelik usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA,

2- Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere göre, davacı ... ve müştereği, davalılar ... ve müşterekleri, müdahil davacılar ... ve müşterekleri vekilinin taşınmaz mera olup, tescile tabi olmadığı ve dava reddedildiği halde çekişmeli 166 ada 57 parsel sayılı taşınmazla ilgili hükme yönelik sair temyiz itirazları yerinde değildir. Ancak, "Hazine adına tespitine" şeklinde karar verilmesi isabetsiz olup bozma nedeni ise de; bu hususun düzeltilmesi yeniden yargılama yapmayı gerektirmediğinden kararın hüküm fıkrasının 1. bendinin 2. satırındaki “mera vasfı ile davalı Hazine adına tespiti ile” ibaresinin çıkartılarak yerine “mera olarak sınırlandırılmasına'' ibaresinin yazılmak suretiyle ve hükmün düzeltilmiş bu şekli ile ONANMASINA,

3- Çekişmeli 167 ada 1, 168 ada 1 sayılı parsellerle 169 ada 1 parsel sayılı taşınmazın (A) harfi ile gösterilen bölümüne yönelik temyiz itirazlarına gelince; mahkemece, çekişmeli taşınmazların davacıların dayandığı tapu kaydının, miktarı ile kapsamında kaldığı kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır.

Mahkemece, davacılar ... ... ve ...oğlu ...'ın ve aynı zamanda tespitin dayanağı olan K. evvel 1326 tarih 24 ve 27 no'dan gelen 19.3.1976 tarih 2 ve 8.4.1976 tarih 5 nolu tapu kayıtları tüm tedavülleri ile birlikte getirtilmemiş, tapu kayıt malikleri arasında taksim yapılıp yapılmadığı, tapu kaydının hukuki değerini koruyup korumadığı araştırılmamıştır.

Davacılar tarafından açılan ve kadastro mahkemesine aktarılan davada ...yolunun yapılması için kamulaştırılan kısımların tapusuz olduğu ve kendi zilyetliklerinde olduğu iddia edildiği halde bu bölümün kamulaştırmadan önceki vasfı, tapu kaydı kapsamında kalıp kalmadığı, tapu kaydı kapsamında değilse kim tarafından zilyet edildiği belirlenmemiş, kamulaştırılan bölüm yönünden şartları oluştuğu taktirde mülkiyetin tespitine yönelik hüküm kurulmamıştır.

O halde sağlıklı bir sonuca varılabilmesi için tapu kaydı tesisinden itibaren tüm tedavülleri ile birlikte getirtilmeli, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler; aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları, tespit bilirkişileri ve 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu huzuruyla keşif icra edilmelidir.

Keşif sırasında dinlenecek yerel bilirkişi, tespit bilirkişileri ve taraf tanıklarından; tapu kaydının hudutlarının zeminde tek tek göstermeleri istenilmeli, bilirkişilerin gösteremediği hudutların tespiti için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı, teknik bilirkişiye yerel bilirkişi ve tanıkların gösterdiği hudutlar haritasında işaret ettirilmeli, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli, tapu kaydına kapsam tayin edilirken tapu kaydının gayrisabit hudutlu ve miktarı ile geçerli olduğu göz önünde bulundurulmalı, taşınmazların geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu,

kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, tapu kayıt maliklerini arasında harici olarak taksim edilip edilmediği, taksimen ...ye kalıp kalmadığı, Hamdi tarafından davacıların murislerine satılıp satılmadığı, harici paylaşımın bozulup bozulmadığı,

etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı,tapu kayıt miktarı dışında tarafların belgesizden 100 dönüm iktisap edebileceği nazara alınmalı, ...mirasçısı davalı ...'nin yargılama sırasında ibraz ettiği 80 tahrir sayılı vergi kaydının revizyon görüp görmediği sorulup saptanmalı, aynı şekilde kapsamı belirlenmeli, çekişmeli taşınmazların tapu kaydı kapsamı dışında ve vergi kaydının kapsamında kaldığının tespit edilmesi halinde vergi kaydının zilyetlikle birleşmesi gerektiği göz önünde tutulmalı,

tapu kaydı kapsamındaki yerlerin paydaşlarca harici olarak taksim edilip satılmadığının belirlenmesi halinde kayıt maliklerinin tümü adına tescile karar verilmesi gerektiği düşünülmeli, yol için kamulaştırılan kısımların önceki vasfı ile tapu kayıt kapsamında kalıp kalmadığı, kayıt kapsamı dışında ise kim tarafından ne suretle zilyet edildiği belirlenmeli,

şartları oluştuğu taktirde mülkiyetin tespitine karar verilmeli, 3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan taşınmazların niteliğiyle ilgili olarak ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, teknik bilirkişilere keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli ve bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.