Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/7897 K.2019/2336

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

... sonucu ... İlçesi Çatakkırı Köyü çalışma alanında bulunan dava ve temyize konu 184 ada 1 ve 209 ada 2 parsel sayılı sırasıyla 1.650,94 ve 1.288,99 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı ... adına tespit ve tescil edilmiştir.

Davacılar ... ve ..., çekişmeli taşınmazın müşterek murislerinden intikal ettiği ve mirasçılar arasında terekenin taksim edilmediği iddiasına dayanarak tapu kaydının iptali ve tüm mirasçılar adına miras payları oranında tescili istemiyle dava açmışlardır. Yargılama sırasında kök muris ...'in tüm mirasçıları davaya dahil edilmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulü ile çekişmeli taşınmazların tapu kayıtlarının iptaline, ...

Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 28.05.2014 tarih, 2014/294-309 Esas-Karar sayılı veraset ilamı doğrultusunda, taşınmazların tamamı 80 pay kabul edilerek, 16/80'er paydan 32/80 payın davacılar adına tapuya kayıt ve tesciline, bakiye hissenin tespit malikleri üzerinde bırakılmasına karar verilmiş; hüküm, davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazların kök muris ...'ten intikal ettiği ve mirasçılar arasında usulünce yapılmış bir taksim olmadığı kabul edilerek yazılı şekilde karar verilmiştir. Ne var ki. Mahkemece 30.09.2014 tarihli celsede, davacı ...'in mazeretsiz olarak duruşmaya katılmaması nedeniyle davasının HMK’nın 150/1. maddesi uyarınca işlemden kaldırılmasına karar verilmiş olup, bu tarihten sonra davacı tarafça dosyaya herhangi bir yenileme dilekçesi sunulmamıştır.

6100 sayılı HMK’nın 150/5. maddesi gereğince, taraflarca takip edilmemesi sebebiyle işlemden kaldırılan dava dosyası işlemden kaldırıldığı tarihten itibaren üç ay içinde yenilenmediği takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilir. Böyle bir karar verilmemiş olsa dahi, davanın açılmamış sayılmasına ilişkin oluşan tüm yasal hüküm ve sonuçlar üç aylık yenileme süresinin sonunda başkaca bir işleme gerek olmaksızın doğrudan doğruya yürürlük kazanır.

Hal böyle olunca, davacı ...'in davası yönünden 6100 sayılı HMK'nın 150/5. maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekirken, anılan davacı yönünden esasa girilip miras payının davacı adına tesciline karar verilmesi isabetsiztir.

Öte yandan diğer davacı yönünden yapılan araştırma ve inceleme de hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Mahkemece mahallinde yapılan keşifte usul ve yasaya aykırı olarak herbir taşınmaz başında ayrı ayrı mahalli bilirkişi beyanı alınmamış ve aynı zamanda tespit bilirkişisi olan Asım Yılmaz keşifte mahalli bilirkişi olarak dinlenmiştir. Ayrıca mahkemece çekişmeli taşınmazların öncesinde kime ait oldukları hususunda yeterli araştırma yapılmamıştır.

Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca doğru sonuca ulaşılabilmesi için mahkemece, mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu, davacı tanıkları ile fen bilirkişisinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı ve yapılacak bu keşifte mahalli bilirkişi ve davacı tanıklarından her bir taşınmaz başında ayrı ayrı beyanları alınmak suretiyle, çekişmeli taşınmazların öncesinin kime ait olduğu, kimden kime ne şekilde, ne zaman intikal ettikleri, taşınmazların davalıya ne şekilde intikal ettiği, taksim, bağış ya da satış gibi herhangi bir hukuki işlem bulunup bulunmadığı,

taşınmazlar üzerindeki fındık bahçesini kimin diktiği, çekişmeli 184 ada 1 parsel üzerinde bulunan kargir binanın öncesinde kime ait olduğu, çekişmeli taşınmazlara komşu parsellerin tespitine dayanak belge varsa çekişmeli taşınmazlar yönünü ne okudukları sorulup saptanmalı, tanık ve bilirkişi beyanları arasında çelişki oluştuğunda yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişki giderilmeye çalışılmalı, tespit tutanağına aykırı sonuca varılması halinde tespit bilirkişileri 6100 sayılı HMK'nın 31. maddesinde düzenlenen hakimin davayı aydınlatma görevi kapsamında tanık sıfatıyla dinlenilmeli,

fen bilirkişisine keşfi takibe imkan verir ayrıntılı rapor ve kroki düzenlettirilmeli, bundan sonra toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.