Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2019/1895 K.2020/4619

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; "bozma ilamlarına uyulduktan sonra yapılan araştırma, inceleme ve uygulama dahi hüküm kurmaya yeterli bulunmadığı, kadastro komisyonunca dava konusu edilen taşınmazlarla ilgili tutanakların aynı yere ilişkin birden fazla tapu kaydı bulunduğu düşüncesiyle malikhaneleri hükmen belirlenmek için kadastro mahkemesine aktarıldığı,

davacılardan Mustafa Asım Camızcıoğlu mirasçıları’nın 475 ada 1, 473 ada 4 ve aynı ada 8 nolu parsellere yönelik olarak miras yoluyla gelen kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine, .....’in Nisan 1963 tarih 53 ve 55 nolu tapu kayıtlarına dayanarak 7 ada 1 ve 473 ada 8 nolu parsellere, Refi Ertosun mirasçılarının Haziran 1962 tarih 80 ve 81 sıra numaralı tapu kayıtları ile bu tapu kayıtlarının gittileri olan Nisan 1963 tarih 49 ve 51 nolu tapu kayıtlarına dayanarak 7 ada 3 ve 473 ada 1 nolu parsellere yönelik olarak dava açtıkları,

davalı Hazine’nin ise 473 ada 1 ve 7 ada 3 nolu parsellerle ilgili olarak tapu kayıtları bulunduğunu ileri sürerek bu parsele yönelik davanın reddini savunduğu, davacı Refi Ertosun’un dayandığı tapu kayıtları ile....’in dayandığı tapu kayıtlarının Hazine’nin de tarafı bulunduğu tescil ilamına dayalı olarak oluşturulması nedeni ile evrakı müsbiteleri arasında haritalarının bulunduğu, değişik tarihlerde yapılan keşiflerde dayanılan tapu kayıtlarının uygulanmasıyla ilgili yerel bilirkişi sözleri soyut içerikli ve gerekçeye dayanmadığı gibi ifadeler arasında da esasa müessir çelişkiler bulunduğu,

kayıtlarda yazılı sınır yerlerinin bozma ilamlarında öngörülmesine rağmen arazi üzerinde teker teker göstertilip krokisine de aksettirilmediği, her bir taşınmazda kimin hangi tarihten beri zilyet olduğu konusunda yeteri kadar araştırma yapılmadığı, bu hususla ilgili ifadeler arasındaki çelişkilerin de giderilmesine çalışılmadığı, kamulaştırmayla ilgili haritaların uygulaması yapılarak kamulaştırılan yerlerin taşınmazlar içerisindeki konum ve miktarları aynı şekilde krokisine aksettirilmediği açıklanarak,

hayatta bulunan tüm tesbit bilirkişileri ile taraf tanıkları eşliğinde yerinde yeniden keşif yapılması suretiyle, gerek Tevfik Doğuışıker’in dayandığı Nisan 1963 tarih 53 ve 55 sıra numaralı, gerek ....’un dayandığı Haziran 1962 tarih 80 ve 81 ile gittisi olan Nisan 1963 tarih 49 ve 51 ve gerekse de Hazine’nin dayandığı Şubat 1325 tarih 70 sıra numaralı kök tapu kaydından intikalen gelen Temmuz 1960 tarih 142 sıra numaralı tapu kayıtları ile bunların harita ve krokileri ve de kamulaştırma haritalarının yöreyi ve taşınmazları iyi bilen elverdiğince yaşlı ve yansız kişilerden oluşturulacak üç kişilik yerel bilirkişi kurulu yardımı ve fen

memuru eliyle gereği gibi yerlerine uygulanarak her bir kaydın hangi taşınmaza ya da taşınmazlara ait olduğu ve kapsamlarının neresi olduğunun duraksamaya yer vermeyecek biçimde saptanması, bilirkişilere kayıtlarda yazılı sınırların arazi üzerinde göstertilip düzenlenecek krokiye yerlerinin işaret ettirilmesi, bilirkişilerce bilinmeyen sınırlar yönünden tanıkların bilgisine başvurulması, tescil ilamlarına ve kamulaştırmaya dayalı olarak oluşturulan tapu kayıtlarının kapsamlarının tayininde 3402 sayılı kadastro Yasasının 20/A maddesi uyarınca harita, plan ve krokilerinin esas alınması gerektiği ilkesine uyulması,

taşınmazları dıştan çevreleyen komşu parsel kayıtlarının taşınmazlar yönünü ne şekilde sınır okuduklarına bakılarak uygulama ile ilgili yerel bilirkişi sözlerinin denetlenmesi, bu arada bilirkişi ve tanıklardan her bir parselde kim yada kimlerin zilyet ettiklerinin, zilyetliklerinin başlangıç tarihinin, süresinin ve sürdürülüş biçiminin olaylara dayalı olarak ayrı ayrı sorulup saptanması, bilirkişi ve tanık sözleri arasında aykırılık doğduğunda yüzleştirilmek suretiyle aykırılığın giderilmesine çalışılması,

satın almaya dayanan tarafların taşınmazları hangi tarihte yani tesbit tarihinden önce mi yoksa sonra mı satın aldıkları açıkca sorularak saptanıp ona göre Mahkemenin görevli olup olmadığının değerlendirilmesi, 473 ada 1 ve 7 ada 3 nolu parselle ilgili olarak davacı ...’un dayandığı kayıtlarla davalı Hazine’nin dayanmış olduğu tapu kaydı ve geldilerinin uygunluğunun belirlenmesi durumunda, hukuki değerini koruduğu sürece daha eski ve doğru temele dayalı tapu kaydına üstünlük tanınması gerekeceğinin dikkate alınması,

uyuşmazlığın 3402 sayılı kadastro yasasının 30/2 maddesi gereğince çözümlenmesi gerekir bir nitelik arzettiği de nazara alınarak lüzum görülecek delillerin re’sen toplanması, fen bilirkişisine tapu kayıtlarının ve krokilerinin uygulanmasını ve kayıtlarda yazılı sınır yerlerini izlemeye olanak verecek biçimde geniş kapsamlı raporlu kroki düzenlettirilmesi ve bundan sonra toplanan ve toplanacak olan tüm deliller birlikte değerlendirilerek hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi" gereğine değinilmiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli 7 ada 3, 475 ada 1, 473 ada 1, 4 ve 8 nolu parsel sayılı taşınmazların fen bilirkişisi ....’ın 27/03/2013 tarihli krokili raporunda gösterildiği şekilde davacılar adına tapuya kayıt ve tesciline, çekişmeli 7 ada 3 parsel sayılı taşınmazın miras payları oranında ... mirasçıları adına, 475 ada 1 parsel sayılı taşınmazın 250 metrekarelik kısmının Orhan ve ..., 473 ada 1 ve 8 parsel sayılı taşınmazların ekli krokide (1A) harfi ile gösterilen 1.247,06 m2 ve (8A) harfi ile gösterilen 490,25 metrekare kısmının Cesim ve ...,

(1/B) harfi ile gösterilen 357,90 metrekare ve (8B) harfi ile gösterilen 200,54 metrekare kısmının ..., (1/C) harfi ile gösterilen 73.84 metrekare ve (8C) harfi ile gösterilen 1.446,53 kısmının Yusuf Hacet, (8/D) harfi ile gösterilen 1.083,64 m2 kısmının Fikri Çavuşcuoğlu, (8/E) harfi ile gösterilen 379,07 metrekare kısmının ..., (8/F) harfi ile gösterilen 190,17 metrekare kısmının Abdurrahman Denli, (8/G) harfi ile gösterilen 1.067,72 metrekare kısmının İnşaat Şirketi, (8/H) harfi ile gösterilen 1.301,53 metrekare kısmının ..., (8/I) harfi ile gösterilen 373,59 metrekare kısmının ...,

çekişmeli 473 ada 4 nolu parsel sayılı taşınmazın (4/A) harfi ile gösterilen 496,11 kısmının ..., (4/B) harfi ile gösterilen 304,05 m2 kısmının ..., (4/C) hafi ile gösterilen 1.634.95 metrekare kısmının ..., (4/D) harfi ile gösterilen 585,26 metrekare kısmının Şükrü Kına, (4/E) harfi ile gösterilen 523,73 metrekare kısmının .... ve ..., (4/F) harfi ile gösterilen 508,97 metrekare kısmının ..., (4/G) harfi ile gösterilen 471,43 m2 kısmının ..., (4/H) harfi ile gösterilen 521,15 metrekare kısmının ..., (4/I) harfi ile gösterilen 448,43 metrekare kısmının ..., (4/İ) harfi ile gösterilen 558,84 metrekare kısmının ....,

(4/J) harfi ile gösterilen 754,74 m2 kısmının ..., (4/K) harfi ile gösterilen kısmının Hazine, (4/L) harfi ile gösterlein 834,39 m2 kısmının ..., (4/M) harfi ile gösterilen 813,26 metrekare kısmının ..., (4/N) harfi ile gösterilen 347,94 metrekare kısmının ..., (4/O) harfi ile gösterilen 347,94 m2 kısmının ..., (4/P) harfi ile gösterilen 405,64 metrekare kısmının ..., (4/R) harfi ile gösterilen 576,79 metrekare kısmının ..., (4/S) harfi ile gösterilen 376,19 m2 kısmının...., (4/Ş) harfi ile gösterilen 362,30 metrekare kısmının...., (4/T) harfi ile gösterilen 797,10 metrekare kısmının ...,

(4/U) harfi ile gösterilen 299,07 metrekare kısmının ...ve (4/V) harfi ile gösterilen 354,79 m2 kısmının ise ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı ... ve ... vekili, davacı ... ve müşterekleri vekili, davalı Hazine vekili, davacı ... ile Kerem Dereli tarafından temyiz edilmiş, davacı ...’ın temyiz isteğinin reddine karar verilmesi üzerine bu kez, verilen ek karar ... tarafından temyiz edilmiştir.

1 – Hükmü temyiz etme hakkı, temyizde hukuki yararı bulunmak kaydıyla davanın taraflarına ve aleyhine hüküm kurulan üçüncü kişilere aittir. Hükmü temyiz eden .... çekişmeli taşınmazların tespit maliki olmayıp, dava konusu taşınmazlar hakkında açılmış bir davası ya da açılmış olan davaya yöntemince katılımı da söz konusu olmadığı gibi, hükümle de aleyhine hukuki bir durum da yaratılmadığına göre, kararı temyiz etmekte hukuki yararı bulunmadığından temyiz inceleme isteminin REDDİNE,

2 – Dosya içeriğine, toplanan delillere, kararda yazılı gerektirici nedenlere göre, davacı ...'ın yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun olan 30.11.2018 tarihli temyiz inceleme isteminin reddine ilişkin ek kararın ONANMASINA,

3 – Diğer temyiz itirazlarına gelince. Mahkemece bozma ilamına uyulmakla taraflar yararına oluşan usuli müktesep hakkın zedelenmemesi için bozma ilamının gereklerinin tam ve eksiksiz olarak yerine getirilmesi zorunludur.

Ne var ki Mahkemece, davacılar lehine zilyetlikle iktisap koşullarının oluştuğu gerekçesi ile yazılı şekilde karar verilmiş ise de, ilamda belirtildiği halde davacı Tevfik Doğuışıker’in,....’un ve davalı Hazine’nin dayandığı tapu kayıtları ile taşınmazların bulunduğu yerde yapılan kamulaştırmaya ilişkin haritalar yöntemince uygulanıp kapsamları belirlenmediği gibi, taşınmazların ne zamandan beri ve kim tarafından zilyet edildiği hususlarında da yeterli beyan alınmamış;

taşınmazların tespit öncesindeki zilyetlik durumunu belirleme yönünden son derece yetersiz, soyut içerikli mahalli bilirkişi ve tanık beyanlarına dayalı olarak karar verilmiş olması nedeniyle yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Bu şekilde eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olarak karar verilemez.

Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için Mahkemece öncelikle, tarafların dayandığı tapu kayıtları, varsa haritası ve oluşum belgeleri ile birlikte tesisinden itibaren tüm tedavülleri ve taşınmazların bulunduğu yerde kamulaştırma yapıldığının anlaşılmasına göre bu işleme ilişkin tüm bilgi ve belgeler getirtilmeli;

bundan sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız ve yöreyi iyi bilen şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişi kurulu, tespit bilirkişileri ve taraf tanıkları ile ziraat mühendisi ile fen ya da harita mühendisi bilirkişinin katılımı ile yeniden keşif yapılmalı ve yapılacak bu keşifte, davacı....’in dayandığı Nisan 1963 tarih 53 ve 55 sıra numaralı, davacı Refi Ertosun’un dayandığı Haziran 1962 tarih 80 ve 81 sıra numaralı kayıtların gittileri olan Nisan 1963 tarih 49 ve 51 sıra numaralı ve davalı Hazine’nin dayandığı Şubat 1325 tarih 70 sıra numaralı kök tapu kaydından intikalen gelen Temmuz 1960 tarih 142 sıra numaralı tapu kayıtlarının varsa,

öncelikle haritaları ile taşınmazların bulunduğu yere ilişkin kamulaştırma haritası uygulanıp kapsamları 3402 sayılı Kadastro Yasası'nın 20/A maddesi uyarınca haritalarına göre belirlenmeli; tapu kayıtlarının haritaları bulunmuyorsa, ya da uygulanma kabiliyetleri yoksa, tapu kayıtlarının kapsamı sınırlarına göre belirlenmeli; bu amaçla tapu kayıtlarının ihdaslarından itibaren tüm tedavülleriyle okunup, kayıtlarda yazılı hudutlar yerel bilirkişilere zeminde göstertilmeli, yerel bilirkişilerin zeminde gösterdiği hudutlar teknik bilirkişiye harita üzerinde işaretlettirilmeli;

kayıtlarda yazılı olup yerel bilirkişiler tarafından zeminde gösterilemeyen hudutların tespiti için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı ve bu suretle kayıtların kapsamı duraksamaya yer vermeyecek şekilde tespit edilmeli, kayıt uygulaması yapılırken aynı yere uygunluğu saptanan kayıtlardan daha eski tarihli doğru temele dayanan kayda değer verileceği düşünülmeli, ayrıca keşif mahallinde dinlenilecek yerel bilirkişiler, taraf tanıkları ve tespit bilirkişilerinden, taşınmazların ayrı ayrı kimden kime kaldığı,

kim tarafından, ne zamandan beri ve ne amaçla kullanıldığı hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, beyanlar arasında çelişki doğduğu takdirde bu çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeye çalışılmalı, çelişkinin giderilememesi halinde hangi beyana hangi nedenle üstünlük tanındığı gerekçeli kararda açıklanmalı;

ziraat mühendisi bilirkişiden, taşınmazların evveliyatını, toprak yapısını, niteliğini ve zilyetlikle mülk edinilebilecek yerlerden olup olmadığını komşu taşınmazlarla karşılaştırmalı şekilde açıklayan, bilimsel esaslara ve somut verilere dayalı, taşınmazların değişik yönlerden çekilmiş renkli fotoğraflarını da içerir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı;

fen ya da harita mühendisi bilirkişisinden, dayanılan tapu kayıtlarının haritaları ile kamulaştırma haritasının sınırlarını kadastro paftası üzerinde çakıştırır şekilde gösterir, tapu kayıtlarının uygulanmasını ilişkin ve zilyetlik durumuna yönelik bilirkişi ve tanık sözlerini denetlemeye elverişli rapor ve kroki düzenlenmesi istenilmeli ve bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece bu hususlar gözetilmeksizin eksik araştırma ve incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olduğu gibi, kabule göre de; davacılar.... ve ...'un, davacı .... ya da mirasçılarının, davacı ... .... ile müdahil davacılar ... ile....'nun karar başlığında gösterilmemeleri ve davacı ... sağ olduğu halde ölü olduğu belirtilerek ve mirasçıları olarak da .... adlı kişinin mirasçıları gösterilmek suretiyle 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine aykırı şekilde karar başlığı oluşturulması dahi isabetsiz olup, davacı ... ve ... vekili,