Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2012/12466 K.2012/13669

Taraflar arasındaki istihkak davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı 3.kişi vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı, 3.kişi, Kahramanmaraş 1. İcra Müdürlüğünün 2012/6 talimat sayılı takip dosyasından 5.1.2012 tarihinde haczedilen menkullerin kendisine ait olduğunu, mahcuz malların fason işlem için bulunduğunu ileri sürerek haczin kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı alacaklı vekili, davacı 3. kişinin dayandığı belgelerin her zaman temin edilebilecek belgelerden olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece haciz işleminin Kahramanmaraş 1. İcra Müdürlüğünün 2012/6 talimat sayılı takip dosyasından yapılmasına rağmen asıl icra takibinin ... 12. İcra Müdürlüğünün 2012/119 sayılı takip dosyasından yapıldığı, İİK’nun 4. maddesi gereğince itiraz ve şikayetlerin asıl icra dairesinin bağlı bulunduğu icra mahkemesince çözümlenmesi gerektiği, davada ... İcra Mahkemesinin yetkili bulunduğu gerekçesiyle HMK’nun 114/4 maddesi gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacı 3. kişi vekilince temyiz edilmiştir.

Dava, 3. kişinin İİK’nin 96 vd. maddelerine dayalı istihkak davasına ilişkindir.

Davacı 3. kişi, borçlu hakkında takibin yapıldığı ... 12. İcra Müdürlüğünün talimatı üzerine Kahramanmaraş 1. İcra Müdürlüğünce haczedilen taşınır malın mülkiyetinin kendisine ait olduğunu öne sürerek istihkak

davasını açmıştır. Mahkemece davanın, takibin yapıldığı asıl icra dairesinin bağlı bulunduğu ... İcra Mahkemesinde açılması gerektiği, bu yetki kuralının kesin yetki kuralı olduğundan bahisle dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

Uyuşmazlık, hacizli malın bulunduğu yerde istihkak davası açılıp açılamayacağı noktasında toplanmaktadır.

Mahkemece, somut olayda kesin yetki kuralının bulunduğu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK'nin) 114.maddesi hükmüne göre dava şartından olan kesin yetki nedeniyle davanın reddine karar verilmiş ise de varılan sonuç dosya arasındaki bilgi ve belgelere uygun düşmemektedir.

Eldeki dava HMK yürürlüğe girmesinden sonra 11.01.2012 tarihinde açılmıştır. HMK'de mahcuz mala ilişkin istihkak davaları ile ilgili usul ve esaslar belirlenmemiştir. İİK.50 maddesi yetki konusunu düzenlerken Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'na atıf yaparak kıyas yolu ile tatbik olunacağını ön görmüştür. Dava ve haciz tarihinde yürürlükte bulunan HMK'nin yetkiyi düzenleyen 5 ila 19.madddeleri arasında eldeki dava ile ilgili kesin yetki kuralı öngörülmemiştir.

Somut olayda, davalılar ... ile ... Teks. Kasar Baskı San. ve Tic. Ltd. Şti'nin ikamet adresleri Kahramanmaraş olup dava bu yer icra mahkemesinde açılmıştır. Diğer davalı alacaklı ise ...'da ikamet etmektedir. İstihkak davaları basit muhakeme usulü hükümlerine tabi olup davalı alacaklı tarafından usulünce yapılmış yetki itirazı da bulunmamaktadır.

Diğer yandan İİK.4. maddesi, icra ve iflas dairelerinin işlemlerine karşı yapılacak itiraz ve şikayetleri incelemeye bu icra ve iflas dairelerinin bağlı olduğu icra mahkemesinin yetkili olduğunu bildirmiş, ancak koşulların oluşması halinde İİK.79 maddeside yetkiyle ilgili istisnai hüküm olarak getirilmiştir. Buna göre haciz, talimat yoluyla yapılmış ve haciz istemi genel nitelikli olup nokta haciz istemi değilse talimat icrasının işlemine yönelik itiraz ve şikayetleri inceleme talimat icrasının bağlı olduğu icra mahkemeleri yetkili olacaktır.

Açıklanan bu maddi ve hukuksal olgulara göre hacizden kaynaklanan taşınır mallara ilişkin istihkak davaları; Haciz, icra takibinin yapıldığı yerde konulmuş ise o yerde; Haciz, takip icra dairesinin talimatı üzerine (istinabe yolu ile) başka bir icra dairesince konulmuş ise (İİK.md.79/2) hacizli malın bulunduğu yerde veya eşya başka yere götürülmüşse o yerde de açılabilir.

Hacizli malın bulunduğu yerde kanıtların bulunduğu düşünülürse, bunların gerek icra mahkemesi önüne götürülmesinde kolaylık, gerekse hacizli mal üzerinde keşif yapılmak, hakimin eşyayı bizzat görüp buna ilişkin bilgisini pekiştirmek, maddi olguya nüfuz etmek gibi uyuşmazlığı çabuklukla çözümleyecek olanakları elde etmesi yönünden davanın bu yerde açılmasının yararlı olduğu gibi dava ekonomisine ve takip hukukunun amacına uygun düşeceği ortadadır. Uygulama ve öğretinin görüşü de bu yoldadır.

O halde talimat icra dairesince haczedilen malın bulunduğu yerdeki yetkili Kahramanmaraş İcra Mahkemesinde açılan davanın esasının incelenmesi gerekirken İİK.4.maddesi gerekçe yapılarak kesin yetkinin varlığından söz edilip dava şartı yokluğundan yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.