Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2016/10480 K.2019/2729

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine, dair verilen hükmün süresi içinde davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı; davalılardan ... Yapı Ltd. Şti'nden alacaklı olduğunu davalı aleyhine kambiyo senetlerine mahsus yolla icra takibi yaptığını, takibin kesinleştiğini, borçlunun takipler başlamadan önce dava konusu taşınmazın 22/04/2013 tarihinde davalıya borcun doğumundan sonra devrettiğini, devrin muvazalı olduğunu, davalı şirketin kat karşılığı inşaat sözleşmesine göre kendisine düşen Muratpaşa mahallesi 2070 ada 6 parselde kayıtlı diğer davalı ...'ya devrettiğini, devrin muvazalı olduğunu bu nedenle tasarrufun iptali ile cebri icra yetkisi verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili; davacının iyi niyetli olmadığını, müvekkilinin yurt dışında çalıştıktan sonra ...'ya yerleşmek istediğini, dava konusu taşınmazı almak üzere anlaştıklarını, anlaştıkları parayı, ...

Ltd Şti'nin sahibi ...'a verdiğini, davacı ve ... adındaki başka bir şahsın da şirketin görünmeyen ortakları olduklarını, söz konusu dairenin pazarlığında bulunduklarını bu kişilerin de müvekkili daireyi satın alırken onayının alındığını, halen de bu üç kişinin 15 yıldır ortak olarak inşaat yaptıklarını herkesin bildiğini, Ocak 2014 tarihinde dairenin müvekkiline teslim edilmediğini, sonrasında Haziran 2014'de müvekkilinin inşaata gittiğinde başkaca insanların oturduğunu gördüğünü, bu kişilerden aldığı bilgiye göre müvekkiline ait dairenin davacı ... tarafından yakınına satılmak istendiğini, hatta haricen satıldığını öğrendiğini,

tarafların baştan itibaren kötü niyetli olduklarını bu nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.

Diğer davalı davaya cevap vermemiştir. Mahkemece borçlu davalı tarafından yapılan bir tasarruf bulunmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir. Dava, İİK.277 ve devamı maddelerine dayanılarak açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir. Mahkemece, tasarrufa konu edilen 7 nolu bağımsız bölümün dava dışı ... adına kayıtlı iken, davalı ...’ya devredilmesi, diğer davalı (borçlu) tarafından yapılmış herhangi bir devir bulunmaması ve tasarrufun davalı borçlu tarafından gerçekleştirilmemiş olması nedeniyle davanın reddine karar verilmiş ise de varılan sonuç dosya içeriğine uygun düşmemektedir.

İİK.nın 277 ve izleyen maddelerinde düzenlenen tasarrufun iptali davalarında amaç, borçlunun aciz yada iflasından önce yaptığı ve aslında geçerli olan bazı tasarrufların geçersiz ya da "iyiniyet kurallarına aykırılık" nedeniyle alacaklıya karşı sonuçsuz kalmasını ve dolayısıyla o mal üzerinden cebri icraya devamla alacağın tahsilini sağlamaktır.

Davacı, iptal davası sabit olduğu takdirde, tasarruf konusu mal üzerinde cebri icra yolu ile hakkını almak yetkisini elde eder ve tasarruf konusu taşınmaz mal ise, davalı üçüncü şahıs üzerindeki kaydın düzeltilmesine gerek olmadan o taşınmazın haciz ve satışını isteyebilir (İİK.md.283/1 ). Bu yasal nedenle iptal davası, alacaklıya alacağını tahsil olanağını sağlayan, nisbi nitelikte yasadan ... bir dava olup; tasarrufa konu malların aynı ile ilgili değildir.

Yine aynı yasanın 282. maddesi gereğince iptal davaları borçlu ve borçlu ile hukuki muamelede bulunan veya borçlu tarafından kendilerine ödeme yapılan kimseler ile bunların mirasçıları aleyhine açılır. Ayrıca, kötüniyetli üçüncü şahıslar hakkında da iptal davası açılabilir.

Borçlunun aciz ya da iflasından önce yaptığı iptale tabi tasarrufları, üç grup altında ve İİK.nun 278, 279 ve 280. maddelerinde düzenlenmiştir. Ancak, bu maddelerde iptal edilebilecek bütün tasarruflar, sınırlı olarak sayılmış değildir. Kanun, iptale tabi bazı tasarruflar için genel bir tanımlama yaparak hangi tasarrufların iptale tabi olduğu hususunun tayinini hakimin takdirine bırakmıştır (İİK.md.281).

Bu yasal nedenle de, davacı tarafından İİK.nun 278, 279 ve 280.maddelerden birine dayanılmış olsa dahi, mahkeme bununla bağlı olmayıp, diğer maddelerden birine göre iptal kararı verebilir (Y.H.G.K.25.11.1987 Tarih, 1987/15-380 Esas ve 1987/872 Karar sayılı ilamı) Genellikle, borçlunun iptal edilebilecek tasarrufları, alacaklılarından mal kaçırılmasına yönelik olarak yapılan ivazsız veya aciz halinde yapılan tasarruflar ile alacaklılarına zarar verme kastıyla yapılan tasarruflardır.

Somut olayda davacı vekili dava dilekçesinde, borçlu davalı şirketin dava dışı arsa sahibi ... ile yapmış olduğu kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince kendisine kalması gereken bağımsız bölümü alacaklılardan mal kaçırmak amacı ile kendisi adına tescil ettirmeden 3. kişi konumunda olan diğer davalıya satıp onun adına tescil ettirdiğini öne sürerek yapılan bu işlemin iptalini talep etmiştir.

Davalı ... vekili de cevap dilekçesinde dava konusu taşınmazı davalı şirketin müteahhiti olan ...’dan aldığını ve parayı da onun hesabına gönderdiğini beyan etmiştir. Dosya içeriğinden, dava dışı arsa sahibi ... ile borçlu davalı şirket arasında yapılan ...

3. noterliğinin 12.05.2011 tarih ve 9016 yevmiye numaralı kat karşılığı inşaat sözleşmesine göre borçlu şirkete kalması gereken 7 nolu dairenin 05.07.2012 tarihinde tapu sicil müdürlüğünde, arsa sahibi ... tarafından davalı ...’ya satılmış olduğu anlaşılmaktadır.

Dava konusu tasarruf ilk bakışta borçlu ile ilgisi olmayan üçüncü kişiler arasında yapılmış görünmesine rağmen, gerçekte bedeli borçlunun mal varlığından çıkmış fakat karşılığı borçlu davalının mal varlığına dahil edilmemiştir.

Bu durumda yapılan işlemin tasarrufun iptali davasına konu olması gerekeceğinin kabulü ile davanın esasına girilerek kat karşılığı inşaat sözleşmesi hükümleri değerlendirilip tarafların delillerinin toplanması, ondan sonra hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken yanlış değerlendirme sonucu davanın reddine karar verilmesi doğru bulunmamıştır.