Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2016/11855 K.2019/4705

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda verilen hüküm davalılar .... Lojistik Hizmetleri A.Ş. ve Halk Sigorta A.Ş. vekillerince temyiz edilmiş, davalı ... Loj. Hizm. A.Ş. vekilincede duruşma talep edilmiş olmakla duruşma için tayin edilen 10.04.2019 Çarşamba günü davalı ... Loj. Hizm. A.Ş. vekili Av. Serhan Akyıldırım ve davalı ... vekili Av. .... geldiler.Davacılar ve diğer davalılar tarafından gelen olmadı.Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraf vekilleri dinlendikten sonra vaktin darlığından dolayı işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmış olup dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili, davalıların işleteni, sürücüsü ve trafik sigortacısı olduğu aracın, davacıların oğlu/ kardeşi/ eşi ...'ın idaresindeki araca çarpmasıyla ölümlü kaza meydana geldiğini, kazada sürücü ... ile birlikte davacıların eşi/ annesi ...'ın da öldüğünü, davacıların ölenlerin desteğinden yoksun kaldığını ve manevi zarara uğradıklarını, davalı .... desteğin idaresindeki aracın trafik sigortacısı olduğundan zarardan sorumlu olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak ve davalı ... şirketleri sadece maddi tazminattan sorumlu olmak kaydıyla 17.500,00 TL maddi ve toplam 115.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini talep etmiş;

02.07.2015 tarihli ıslah dilekçesiyle, toplam maddi tazminat taleplerini 231.228,98 TL'ye yükseltmiştir. Davalı .... vekili, araçta yolcu olarak bulunan Yadigar yönünden hatır taşıması konusunda araştırma yapılıp tazminattan indirim yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur. Davalı .... vekili, davada ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli ve yetkili olduğunu, davacıların kusur ve zararı ispat etmesi gerektiğini, manevi tazminat isteminin fahiş olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, yapılan yargılama ve toplanan delillere göre; davanın kısmen kabulü ile davacı ... için 72.349,48 TL, Muhammet için 2.219,20 TL, ... için 4.162,60 TL, ... için 1.746,47 TL ve .... için 124.707,74 TL maddi tazminatın, davalılar ... ve .... Lojistik Hizmetleri A.Ş'den kaza tarihinden, davalı ...

Genel Sigorta A.Ş'den (davacı ... için hükmedilen tazminatın 5.000,00 TL'sinden, ...için hükmedilen tazminatın 2.500,00 TL'sinden, ... için hükmedilen tazminatın 5.000,00 TL'sinden ve .... için hükmedilen tazminatın tamamından sorumlu olmak üzere) temerrüt tarihi olan 02.05.2014'ten, davalı ...'den dava tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte müteselsilen tahsiline; davacı ... için 5.000,00 TL, Özlem için 4.000,00 TL, davacılar.... için 3.000,00'er TL olmak üzere toplam 21.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte sigorta şirketleri dışındaki davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmiş;

hüküm, davalı .... vekili ve davalı .... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Davalı .... vekili ve davalı .... vekilinin, davacı ... lehine hükmedilen maddi tazminata ilişkin temyiz talebi yönünden; 6100 sayılı HMK'nun geçici 3. maddesi delaletiyle mülga 1086 Sayılı HUMK'nun 427. maddesinde öngörülen temyiz kesinlik sınırı 01.01.2016 tarihinden itibaren 2.190,00 TL'ye çıkarılmıştır. İhtiyari dava arkadaşı olan davacılardan ... lehine hükmedilen maddi tazminata ilişkin karar, anılan tarihten sonra verildiğinden kesin niteliktedir. Kesin olan kararların temyiz istemleri hakkında mahkemece karar verilebileceği gibi 1.6.1990 gün 3/4 sayılı YİBK uyarınca Yargıtay'ca da karar verilebileceğinden, davalı ....

vekili ve davalı .... vekilinin, temyiz isteminin bu yönden reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına; oluşa ve dosya kapsamına uygun olarak düzenlenen uzman bilirkişi heyeti raporundaki kusur oranlarının benimsenmesinde bir usulsüzlük bulunmamasına.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 88/1. maddesi gereği davalıların zararın tamamından müteselsilen sorumlu olduğu dikkate alındığında, kusur yönünden oransal belirleme yapılmayışında usul ve yasaya aykırılık bulunmamasına; aşağıdaki bentlerde açıklanan hususlar dışında, davacıların maddi tazminat alacaklarının, yerleşik uygulamalara uygun biçimde hesaplandığı raporun hükme esas alınmasında bir isabetsizlik bulunmamasına; manevi tazminatın takdirinde TBK'nun 56. maddesindeki özel haller dikkate alınarak hak ve nasafet kuralları çerçevesinde hüküm kurulmuş olmasına göre;

davalı .... vekili ile davalı .... vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

3-Destekten yoksun kalma tazminatının mahiyeti ve amacı, ölenin eylemli yardımını alanların, desteğin ölümünden sonra da bu yardımdan mahrum kalmaması olduğuna göre; destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilebilmesi için, herşeyden önce, destek alma hakkı olan kişinin destek alma ihtiyacının devam etmesi gerekir. Bu itibarla; ölenin eşi sıfatıyla destek alan kişinin yeniden evlenmesi halinde, bu kişinin desteğinden yararlandığı eşinin yardımından yoksun kaldığından bahsedilemeyeceği açıktır.

Somut olaya bakıldığında; davaya konu kazada ölen....'ın eşi olan davacı ...'in, ölen eşinin desteğinde yoksun kaldığı iddiası ile tazminat talep ettiği; davacının 13.08.2018 tarihinde yeniden evlenmiş olduğu; mahkemenin hükme esas aldığı aktüer raporunda ise, davacı ...'in muhtemel bakiye ömür süresinin tamamı için tazminat hesabı yapıldığı; mahkemenin de davacı ... için bu raporla hesaplanan bedeli hüküm altına aldığı görülmektedir.

Oysa, destekten yoksun kalma tazminatının yukarıda ifade edilen amaç ve kapsamı; somut gerçeğin bulunduğu durumda varsayımlara dayalı hesaplama yapılamayacağı; destek alacaklısı davacı eşin ancak eşinin ölümü ile kendisinin yeniden evlendiği tarih aralığındaki dönem için tazminata hak kazanabileceği gözetilip hesaplama yapılmalıdır.

4-Destekten yoksun kalma zararının hesabında, destekten yoksun kalanlara müteveffanın sağlığında sağlamış olduğu yardımın miktarı belirlenmelidir. Ölenin parasal veya bedensel destekliğinin derecesi ile bundan yoksun kalanların tazminat isteklerinin ölçüsü ya da hesaplama yöntemi konusunda, öğretide görüş birliği yoktur. Gerçek yardım miktarının yeterli delillerle ispat edilemediği durumlarda yargıç, takdir hakkını kullanarak yardım miktarını belirleyebilecektir.

Bu belirlemede, destek ile destek olunan kimse arasındaki yakınlığın derecesi, aralarındaki manevi bağ, davacıların yaşları, dahil oldukları sosyal ve ekonomik çevre, yaşam standartları, cinsiyetleri gibi bakım ilişkisine ve miktarına etkili olabilecek unsurlar da göz önünde bulundurulacaktır.

Hayatın olağan akışı içinde, destek sayılan kimsenin baktığı kimselere gelirini belli paylara bölerek baktığı pek söylenemese de tazminat hesabında bir paylaştırma yapmak zorunlu hale gelmektedir.

Davacılar Özlem ve Veysel'in desteği olan..., evli ve çocuksuz olarak ölmüş, geride davacı eşi ile babası kalmıştır. Mahkemenin hükme esas aldığı 20.05.2015 tarihli aktüer raporunda; desteğin ölmeyip sağ kalmış olması halinde, davacıların destek alacağı sürenin tamamı için, kendisine ve davacı eşi ...'e 2'şer pay ile davacı babası Veysel'e 1 pay ayıracağı kabul edilerek paylar belirlenip hesaplama yapılmıştır.

Evli ve çocuksuz ölen desteğin ileride en az iki çocuğunun olacağı, gelirinden davacılar ile birlikte çocuklarına da pay ayıracağı dikkate alınarak; ölüm tarihinden itibaren ve çocuğunun olacağı varsayılan 2 yıl sonraki döneme kadar 2 pay desteğe ayrılacak, 2 pay eşe, bir pay babaya verilecek; ileriki yıllarda bir süre sonra ikinci çocuğun olacağı varsayılmak suretiyle çocukların olacağı süreler için desteğe 2 pay, eşe 2 pay, çocuklara birer pay, babaya bir pay ayrılarak hesaplama yapılması gerekecektir.

Diğer taraftan hak sahibi davacı eş Özlem'in kazadan yaklaşık 4,5 yıl sonra yeniden evlendiği ve ölen eşinden destek alma hak ve ihtiyacının son bulduğu hususu da, hak sahiplerinin alacağı payın belirlenmesinde dikkate alınmalıdır. Bu itibarla; çocuksuz olarak ölen 23 yaşındaki desteğin hiç çocuğu olmayacağı kabul edilmek suretiyle hak sahiplerinin paylarının belirlenmiş olması nedeniyle rapordaki hesaplamalar uygun olmamıştır.

Açıklanan vakıalar karşısında mahkemece; davacı ... için, davaya konu kaza tarihi ile davacının yeniden evlendiği tarih arasındaki süre için tazminatın hesaplanması; davacı

...'in yeniden evlenip destek alma hakkının son bulduğu tarihten sonraki dönem için, desteğin babası olan davacı ... ile desteğin muhtemel çocukları için ayıracağı payların, yukarıda açıklanan ilkeler dairesinde belirlenmesi suretiyle, davacı ... ve ...'in hak kazanabileceği tazminatların hesaplanması için, daha önce rapor düzenleyen bilirkişiden ek rapor alınıp oluşacak sonuca göre (usuli kazanılmış haklar gözetilerek) karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle, yazılı şekilde hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir.

Kabule göre ise; Dairemizin yerleşmiş içtihatları gereği, davacı eşin evlenme ihtimali oranları belirlenirken, destek gören eşin kaza tarihindeki yaşına göre, ... Evlenme İhtimali Tablosu'ndaki belirlemelerin esas alınması gerektiği halde, davacı eş ...'in rapor tarihindeki yaşına göre belirlenen oran esas alınmak suretiyle, evlenme indirim oranının düşük belirlenmesi de hatalı olmuştur.