Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2016/16279 K.2019/8125

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalılar ... ve ... Nakliyat Petrol Ürn. İnş. Trz. Tem.San. Tic. Ltd. Şti. vekili ile davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

- KARAR -

Davacılar vekili; davalıların maliki, işleteni, sürücüsü ve trafik sigortacısı olduğu, davacının ise içerisinde yolcu olarak bulunduğu yolcu otobüsü sürücüsünün yolcular tarafından uyarılmasına rağmen uykulu olarak aracı sürmesi nedeniyle direksiyon hakimiyetini kaybederek tek taraflı, yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazasına neden olduğunu, otobüsün 3 numaralı koltuğunda oturan davacının çarpmaya en şiddetli şekilde maruz kaldığını ve çarpmanın etkisiyle ön camdan fırladığını ve yaralandığını, tedavisinin halen sürdüğünü,

özel ihtiyaçlarını gidermekten yoksun kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla güç kaybı tazminatı olarak 100,00 TL ile (ambulans, fizik tedavi, ilaç, muayene, SGK tarafından karşılanmayan fark ve giderler ileride yapılacak tedavi masrafları) olarak 3.062,92 TL olmak üzere toplam 3.162,92 TL maddi tazminat ile 20.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... şirketini poliçe limitiyle sorumlu tutarak kaza tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalılardan tahsilini

talep etmiş, ıslah dilekçesi ile maddi tazminat talebini geçici ve sürekli iş göremezlik yönünden 43.555,97 TL, tedavi giderleri yönünden 3.187,31 TL olmak üzere toplam 46.743,28 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı ... Turizm vekili; müvekkili şirketin kazaya karışan aracın işleteni ve maliki olmadığını, araçla ilgili kira sözleşmesinin bulunmadığını, aracın ... Nak. Ltd. Şti. adına kayıtlı olduğunu, bu nedenle kazaya karışan aracın, kaza tarihi itibariyle işleteni olan şirketin belirlenmesi amacıyla Ulaştırma Bakanlığı'na müzekkere yazılarak taşıt kira sözleşmesinin hangi şirket ile yapıldığının sorulmasını talep ettiklerini, kaza ile ilgili açılan ceza davasının bekletici mesele yapılmasını istediklerini, kusur ve maluliyete ilişkin inceleme yapılmasını istediklerini, tazminat taleplerinin fahiş olduğunu, aracın ... tarafından da sigorta poliçesi bulunduğundan ihbarını taleple davanın reddini savunmuştur.

Davalı ...Ş. vekili; kaza yapan aracın müvekkili nezdinde trafik sigortasının olduğunu, sorumluluğun poliçe limiti dahilinde olduğunu, davacı taleplerinin trafik sigrotasınden evvel, mevzuat gereği zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigorta poliçesinden istenmesi gerektiğini, ilave bir tazminat kalırsa trafik sigortasından telp edilebileceğini, tramer kayıtları incelendiğinde aracın taşımacılık sigortasının .... tarafından düzenlendiğini belirterek ihbarını talep ettiğini, aktüer bilirkişiden rapor alınması gerektiğini, 6111 sayılı yasa gereği tedavi giderlerinden SGK'nın sorumlu olduğunu ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... şirketi; yetki itirazında bulunarak, meydana gelen trafik kazasında şirketlerinin bir kusurunun olmadığını,davacının sigorta şirketine başvurması gerektiğini, kazanın meydana gelmesinde kusursuz olan şirketlerinin buna benzer haksız iddialar karşısında bir sorumluluklarının olmadığını, davacı tarafından talep edilen tazminat miktarının fahiş olduğunu, kabul etmelerinin mümkün olmadığını, davacının tedavisinin devlet hastanelerinde yapılabildiğini, tedavi giderlerinin SKG tarafından karşılanabildiğini ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... cevap vermemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; maddi tazminat yönünden davanın kabulü ile 46.743,28 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, manevi

tazminat yönünden davanın kısmen kabulü ile 15.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Turizm Seyehat A.Ş., ... Nakliyat Ltd.Şti. ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalılar ... ve ... Nakliyat Petrol Ürn. İnş. Trz. Tem.San. Tic. Ltd. Şti. vekili ile davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Davalılar ... ve ...Nakliyat Petrol Ürn. İnş. Trz. Tem.San. Tic. Ltd. Şti. yönünden temyiz incelemesinde;

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalılar ... ve ... Nakliyat Petrol Ürn. İnş. Trz. Tem.San. Tic. Ltd. Şti. vekilinin aşağıdaki (2) nolu bent dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Somut olayda; hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacının muhtemel bakiye yaşam süresinin hem TRH 2010 Yaşam Tablosu esas alınarak hem de PMF 1931 Tablosu esas alınarak seçenekli olarak belirlendiği, mahkemenin TRH 2010 Yaşam Tablosu'na göre yapılan hesaplamayı esas alarak karar verdiği görülmektedir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 1989/4-586 esas, 1990/199 sayılı kararı ve Dairemizin yerleşik içtihatları gereği, Population Masculine Et–Feminine (PMF 1931) Tablosu esas alınarak ölenin dava dışı annesinin muhtemel yaşam süresinin belirlendiği seçeneğe göre karar verilmesi gerekirken TRH 2010 yaşam tablosu esas alınarak yapılan hesaplamaya göre hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

3-Davalı ...Ş. yönünden temyiz incelemesinde;

Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A.1. maddesine göre, “Bu sigorta ile sigortacı, poliçede belirtilen motorlu taşıtta seyahat eden yolcuların, duraklamalar da dahil olmak üzere, kalkış noktasından varış noktasına kadar geçecek süre içinde meydana gelebilecek bir kaza sonucu bedeni zarara uğraması halinde, sigortalının 10.07.2003 tarih ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu’ndan doğan sorumluluğunu, poliçede yazılı sigorta tutarlarına karar temin eder.“

4925 Sayılı Karayolu Taşıma Kanunu’nun 18. maddesi uyarınca taşımacılar, yolcuya gelebilecek bedeni zararlar için bu Kanunun 17. maddesinde düzenlenen sorumluluklarını sigorta ettirmek zorundadır. Anılan Kanunun 19/son ve Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın B.8. maddeleri hükümlerine göre, meydana gelen zarar öncelikle taşımacının sorumluluk sigortasından karşılanır. Ancak bu sigortanın hiç yapılmamış olması, yapılmış fakat geçersiz hale gelmiş olması, süresinin bitmiş olması veya meydana gelen zararın bu sigorta teminatlarının üzerinde bulunması halinde teminatların üzerinde kalan kısım için, sırasıyla zorunlu mali sorumluluk sigortasına ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortasına başvurulur.

Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu yolcuların uğradığı bedeni zararlar bakımından taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortacısı, trafik sigortacısı ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir. Başka bir anlatımla, yolcunun uğradığı bedeni zararlar, taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortası kapsamında ise bu aracın trafik veya ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının sorumluluğu doğmayacaktır. Ancak limit aşımında sırasıyla zorunlu ve ihtiyari mali mesuliyet sigortacılarının sorumluluğu söz konusu olacaktır.

Somut olayda davacı tek taraflı kazada cismani zarar nedeniyle yolcu olarak bulunduğu ticari taşıma yapan yolcu otobüsünün zorunlu trafik sigortacısına karşı tazminat davası açmıştır. Bu durumda, yukarıda açıklanan düzenlemeler çerçevesinde değerlendirme yapıldığında aracın taşımacılık sigortası bulunup bulunmadığı büyük önem arz etmektedir.

O halde, somut olayda ticari taşıma olup, davalı ...Ş. velikinin itirazları ve ihbar edilen ... vekilinin beyanları da dikkate alınarak, sıralı sorumluluk uyarınca Taşıma ve Ticaret Kanunu hükümlerine göre aracın zorunlu taşımacılık sigorta poliçesinin olup olmadığı araştırılması, zorunlu taşımacılık sigorta poliçesinin bulunması ve hesaplanan zararın taşımacılık poliçe limiti içinde kalması halinde davalı ...Ş. yönünden davanın reddi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.