Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2019/3479 K.2020/8663

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair dair verilen hükmün süresi içinde davacılar vekili ve davalı ... ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkillerinin murislerinin 13/07/2012 tarihinde...karayolunun 24. km'sinde meydana gelen kazada hayatlarını kaybettiklerini, vefat eden müvekkil murislerinin kazaya karışan ... plakalı araçta yolcu olarak bulunmakta olup vefat eden bir murisin de araçta sürücü iken onun kusuru olmaksızın kazanın meydana geldiğini, ... plakalı aracın davalılardan... ... adına kayıtlı olup kazada vefat eden sürücü ...'ın aşırı hızla seyredip şerit ihlali yapması neticesi kazanın meydana geldiğini,

müvekkillerin tamamının yakınlarının kaybı nedeni ile ağır manevi zararlara uğradıklarını belirterek ferdi kaza koltuk sigortasına ilişkin tazminatların kaza tarihinden aksi halde en geç sigortaya müracaat tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...Sigorta A.Ş, manevi tazminatlar toplamının araç maliki davalı ... ...'tan, ... plakalı araç sürücüsü mirasçıları olan davalı ... ... ve... ...'dan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, talep edilen destekten yoksun kalma tazminatlarının tamamının davalı ... (poliçe limiti ile sınırlı olarak),

davalı ...den (poliçe limiti ile sınırlı olarak), davalı ... ...'dan, davalı... ...'dan, davalı ... ...'tan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen, ... kapsamındaki ... araçta oluşan maddi zararların davalı ... ve ...Sigorta dışındaki davalılar ... Sigorta A.Ş, ... ..., ... ... ve... ...'tan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekilleri, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan kanıtlara göre, maddi tazminat talepleri açısından, davalı ...Sigorta A.Ş hakkındaki davanın gerek ödeme ve gerekse atiye terk edilmiş olması nedeniyle hüküm kurulmasına yer olmadığına, davalı, ... ... mirasçıları kendisine asaleten ve...'e velayeten davalı ... ... hakkındaki davanın, mirası red etmiş olmaları nedeniyle pasif husumet ehliyetinin olmaması nedeniyle reddine, ... plakalı araç zararı için, muris ... mirasçıları ...'nın açtığı davanın atiye terk edilmiş olması nedeniyle hüküm kurulmasına yer olmadığına, davalı ...hakkındaki davanın reddine,

davalılar... ... ve ... açısından davanın kabulü ile, Muris ... mirasçısı; davacı ... için 126.114,00 TL, Muris... mirasçıları; davacı ... için 129.234,00 TL, davacı ... için 4.076,00 TL, muris ...mirasçısı, davacı ... için 91.082,00 TL, muris ... mirasçısı; davacı ... için 135.140,00 TL, muris ... mirasçı; davacı ... için 113.168,00 TL davacı... için 18.169,00 TL, muris ... mirasçıları, davacı ... için 128.384,00 TL davacı ... ... için 15.462,00 TL, davacı ... ... için 8.255,00 TL, tazminatın iş bu davalılardan müteselsilen alınarak belirtilen oranlarda davacılara ayrı ayrı verilmesine,

bu bedellere davalı ... ... açısından kaza tarihi olan 13/07/2012 tarihinden.

Davalı ... açısından (sigorta limiti ile sınırlı olmak üzere) dava tarihi olan 20/09/2012 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, manevi tazminat davası açısından davalı, ... ... mirasçıları kendisine asaleten ve...'e velayeten davalı ... ... hakkındaki davanın, mirası red etmiş olmaları nedeniyle pasif husumet ehliyetinin olmaması nedeniyle reddine, davalı, ... ... açısından, davanın kısmen kabul, kısmen reddi ile,

davacı ... için 20.000,00 TL, davacı ... ... için 7.500,00 TL, davacı ... için 7.500,00 TL, davacı ... için 20.000,00 TL, davacı ... için 7.500,00 TL davacı ... için 7.500,00 TL, davacı ... için 7.500,00 TL, davacı ... için 7.500,00 TL, davacı ... için 7.500,00 TL, davacı ... için 20.000,00 TL, davacı ... için 7.500,00 TL, davacı ... için 7.500,00 TL, davacı ... için 7.500,00 TL, davacı ... için 20.000,00 TL, davacı ... için 7.500,00 TL, davacı ... için 7.500,00 TL, davacı ... için 7.500,00 TL, davacı ... için 20.000,00 TL, davacı... için 7.500,00 TL, davacı ... için 7.500,00 TL, davacı ... için 7.500,00 TL, davacı ... için 20.000,00 TL,

davacı ... ... için 7.500,00 TL , davacı ... ... için 7.500,00 TL, davacı ... ... için 7.500,00 TL, davacı ... için 7.500,00 TL, davacı ... ... için 7.500,00 TL, manevi tazminatın davalı ... ...'tan kaza tarihi olan 13/07/2012 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte alınarak, belirtilen miktarlarda davacı tarafa ayrı ayrı verilmesine, fazlaya dair talebin reddine, mahkememizin birleşen 2014/76 Esas sayılı dosyası açısından; davanın kabulü ile muris ... mirasçısı, davacı ... için 126.114,00 TL, muris... mirasçıları, davacı ... için 129.234,00 TL, davacı ... için 4.076,00 TL, muris ...mirasçısı;

davacı ... için 91.082,00 TL muris ... mirasçısı; davacı ... için 135.140,00 TL, muris ... mirasçı; davacı ... için 113.168,00 TL, davacı... için 18.169,00 TL, muris ... mirasçıları, davacı ... için 128.384,00 TL, davacı ... ... için 15.462,00 TL, davacı ... ... için 8.255,00 TL, maddi Tazminatın davalı ...den (sigorta limiti ile sınırlı olmak üzere) dava tarihi olan 20/01/2014 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte alınarak, belirtilen oranlarda davacılara ayrı ayrı verilmesine, mahkememizin birleşen 2012/506 Esas sayılı dosyası açısından;

maddi Tazminat talebi açısından, davalı ...hakkındaki davanın reddine, davalılar... ... ve ... hakkındaki davanın kabulü ile,davacı ... için 14.439,00 TL, davacı ... için 14.439,00 TL, tazminatın iş bu davalılardan müteselsilen alınarak belirtilen oranlarda davacılara ayrı ayrı verilmesine, bu bedellere davalı ... ... açısından kaza tarihi olan 13/07/2012 tarihinden.

Davalı ... açısından (sigorta limiti ile sınırlı olmak üzere) dava tarihi olan 02/11/2012 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, manevi tazminat davası açısından, davanın kısmen kabul, kısmen reddi ile, davacı ... için 10.000,00 TL, davacı ... için 10.000,00 TL, manevi tazminatın kaza tarihi olan 13/07/2012 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ... ...'tan alınarak, iş bu davacılara belirtilen oranlarda verilmesine, fazlaya dair talebin reddine, mahkememizin Birleşen 2014/194 Esas sayılı dosyası açısından; davanın kısmen kabul, kısmen reddi ile,

5.852,00 TL'nin davalı ...den (sigorta limiti ile sınırlı olmak üzere) dava tarihi olan 28/03/2014 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte alınarak, iş bu davacıya verilmesine, fazlaya dair talebin reddine, mahkememizin asıl dosyasında ki maddi tazminat miktarları ile birleşen 2014/76 Esas sayılı dosyasındaki miktarların aynı olup, davalıların farklı olması nedeniyle, tazminatın tahsilinde, her bir davalı açısından müteselsil sorumluluk ilkesinin geçerli bulunduğunun infaz sırasında ayrıca nazara alınmasına karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili ve davalı ... ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davacılar vekilinin ve davalı ... ... vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

2-Dava, ölümlü trafik kazası nedeniyle, ölenin yakınlarının maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2918 sayılı KTK.nun 98/1, 99/1. maddeleri ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları'nın B.2. maddesi uyarınca rizikonun, bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Sigortaya başvurulmadan dava açılması veya icra takibi başlatılması halinde ise bu tarihlerde temerrüt gerçekleşir.

Bu durumda ilke olarak; davadan önce usulüne uygun başvuru yapılmış ise bundan 8 iş günü sonrasında, başvuru yapılmamış ise dava tarihi itibarıyla, belirlenen tazminat alacağının tamamı için anılan tarihlere uygun faiz uygulanması gerekir.

Dosya kapsamından davacılar vekili tarafından dosyaya sunulan davalı ...Ş.'ye ait ekran görüntüsü bulunduğu ve ihbar tarihi olarak 18.09.2012 tarihinin yazılı olduğu görülmüştür. Sigorta şirketinden başvuruya ilişkin tüm evrakların celbedilerek, davalı ... şirketi yönünden faiz başlangıç tarihinin temerrüde düştüğü tarih belirlenmek suretiyle tespit edilmesi gerekirken herhangi bir araştırma yapılmadan hükmedilen tazminatlara olay tarihinden itibaren faiz hükmedilmesi uygun bulunmayıp bozma nedenidir.

3-Davacı vekilinin davalı ...Sigorta A.Ş. lehine hükmedilen vekalet ücreti yönünden temyizi; dava 20.09.2012 tarihinde açılmış olup, davalı ...Sigorta A.Ş. tarafından dava açıldıktan sonra 22.11.2012 tarihinde davacılara poliçe limiti kadar ödeme yapılmıştır. Davacı taraf 28.01.2015 tarihli celsede bu ödemeyi beyan etmiştir.Yargılama sırasında davalı ... tarafından davacıya ödeme yapıldığı, aralarında sulh protokolü düzenlendiği ve davacının davalı sigorta yönünden davanın konusuz kaldığı anlaşılmaktadır. Davalı ... şirketi yararına vekalet ücretine hükmedilmesi doğru görülmemiştir.

4-Davacılar vekili, dava konusu kaza sonucu davacıların murislerinin ölümünden duyulan üzüntü nedeniyle,mahkemece murislerin eşi,anne-babası ve çocukları olan davacılar için toplam 297.500,00 TL. manevi tazminat manevi tazminata karar verilmiştir.

6098 sayılı TBK'nun 56. (818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 47.) maddesi hükmüne göre, hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir.

Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.6.1976 günlü ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar açıkça gösterilmiştir.

Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Davaya konu edilen kazada, davalı tarafa ait araçta yolcu olarak bulunan 5 yolcu ve 1 sürücü daha ölmüştür; zarar görenlerin çokluğu ve davalı tarafın zarar talepleri karşısında içine düşebileceği mali güçlüğün de tazminat miktarlarının belirlenmesi sırasında dikkate alınması gerekir.

O halde mahkemece; meydana gelen trafik kazası sonucu davacıların eşleri-çocukları olan murislerinin ölümü nedeniyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla; tarafların sosyal ve ekonomik durumları, kazanın meydana geldiği tarih ve olay tarihindeki paranın alım gücü, kazada zarar görenlerin çokluğu ve zarar talepleri nedeniyle davalı yanın içine düşebileceği mali güçlükler, manevi tazminatın yukarıda ifade edilen amacı göz önünde bulundurularak davacılar için hak ve nesafet kuralları çerçevesinde daha düşük manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken, bir miktar yüksek manevi tazminata hükmedilmesi uygun görülmemiş ve kararın bozulması gerekmiştir.