Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2006/9702 K.2007/4329

...Halı Mob.Mağ.Ltd.Şti. vek.Av.... Davalılar :1-...Halı A.Ş 2-... ... vek.Av.H...

Taraflar arasındaki menfi tesbit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalılar vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacılar vekili, müvekkili şirketin yetkilisi olan diğer davacı ...'ın davalı şirkete verilen siparişler karşılığında tanzim tarihi, alacaklı ve borçlu kısmı boş olan bir kısım senetler verildiğini, teslim edilen malların bir kısmının müvekkili tarafından davalı şirkete iade faturası ile geri gönderildiğini bu nedenle bedelsiz kalan senetlerin davalı tarafça iade edilmeyip davalı şirket çalışanı diğer davalı ......'in ismi yazılarak icra takiplerine konu edildiğini, bir kısım senetlerin de icra takibine konu edilmesine rağmen protesto edildiğini ileri sürmüş ve ...

9.İcra Müdürlüğünün 2001/16393, 2001/17780,2001/18941 sayılı dosyaları ile icra takibine geçilen senetler ile ilglii borcun bulunmadığının tesbit ile takiplerin iptaline, 8.10.2001 vadeli 1100 ABD Dolarlık ve 8.11.2001 vadeli 1209 ABD Dolarlık senetlerle ilgili de menfi tesbit hükmü kurulmasını, ayrıca %40 kötüniyet tazminatının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, müvekkili ......'in 2000 yılı Mart ayı itibariyle emekli olup müvekkili şirketten ayrıldığını, senede karşı senetle ispat zorunluluğunun bulunduğunu belirterek davanın reddi ile %40 tazminatın davacı taraftan tahsili gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece davalı şirketin alacağını dava dışı başka icra dosyaları ile tahsil ettiği davaya konu senetlerin karşılıksız kaldığı, davalı ...... vekili dava konusu bonolardan dolayı alacaklı olduklarını, sebebini açıklamak durumunda bulunmadıklarını bildirmiş ise de, dava konusu bonoların birden fazla olduğu, davacılar ile bu davalı arasında bono ile borçlanmayı gerektirir hiçbir ilişkinin bulunmadığı, bu şartlarda davalının senetlerden dolayı alacaklı olduğunu iddia etmesinin normal hayat kurallarına da aykırı bulunduğu, taraf şirketler arasındaki ticari ilişki sabit olduğundan bonoların bu ilişki nedeniyle verildiği,

boş kısımlara bir kısım bonolarda davalı şirket isminin bir kısmında davalı şirket çalışanı diğer davalı şahsın isminin yazıldığı, aynı gaye içinde hareket edildiği anlaşıldığından icra takiplerine konu edilen bonolardan dolayı davacıların davalılara borçlu olmadıklarının tesbitine ödenmiş olan bedellerin davalılardan istirdadına, haksız kötüniyetli icra takibi nedeniyle %40 tazminatın davalılardan tahsiline, icra takibine konulmayan iddiaya konu senetlerle ilgili menfi tespit isteminin reddine karar verilmiş, hüküm davalılar vekilince temyiz edilmiştir.

Dava konusu bonoların altı tanesi icra takibine konu edilmiş iki tanesi yönünden ise takibe girişilmediği anlaşılmıştır. Bonolarda davacı ... borçlu (keşideci) davalı ... ... ise lehdar konumundadır. Bir kısım bonoların konu edildiği icra takiplerine de bonolarda lehdar olarak görünen davalı ...... tarafından keşideci ... aleyhine girişilmiştir. Davacı ve davalı şirketlerin gerek bonolarda gerekse icra takiplerinde herhangi bir sıfatı bulunmamaktadır. Bu itibarla mahkemece taraf şirketler yönünden aktif ve pasif dava ehliyeti hususu gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Öte yandan davacı ... senetlerin boş olarak düzenlenip verildiğini ancak borçlu alacaklı şirketler yerine kişilerin isimleri doldurularak işleme konulduğunu iddia etmiştir. Bu durumda HUMK.nun 290.maddesi uyarınca anılan davacının senetlerin anlaşmaya aykırı doldurulduğu yolundaki iddiasını yazılı delille kanıtlaması gerekir. Mahkemece bu yönler gözetilmeksizin yanılgılı gerekçelerle ve eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.