Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2009/97 K.2009/8661

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın HUMK.nun 187/4 ve 194.maddeleri uyarınca açılmamış sayılmasına yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Davacı vekili, davalının müvekkiline 30.01.2003 vadeli 20.000 TL ve 28.02.2003 vadeli 20.000 TL bonolarla borçlu olduğunu, alacağın tahsili amacıyla 2003/3251 sayılı dosyada başlatılan icra takibinin itirazsız kesinleştiğini, aynı dosyada takip yolunun iflasa çevrildiğini ancak 1 yıl içinde dava açılamadığını, 2007/1797 sayılı dosyada başlatılan takibe davalının itiraz ettiğini, itirazın haksız olduğunu ileri sürerek davalının itirazının kaldırılmasına ve iflasa karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevabında, 2003/3251 sayılı dosyadan başlatılan takibin işlemden kaldırıldığını, aynı borçla ilgili olarak 2007/1797 sayılı dosyadan takibe geçildiğini, takip konusu alacağın gerçek olmadığını, Ağır Ceza Mahkemesinde devam eden davanın sonucunun beklenmesi gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece aynı bonolara dayanarak açılan itirazın iptali davası ile menfi tespit davasının taraflarının aynı olduğu, derdestlik şartlarının oluştuğu gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş,hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı ... 30.01.2003 vadeli 20.000 TL, 28.02.2003 vadeli 20.000 TL bedelli bonolara dayanarak 08.09.2003 tarihinde 2003/3251 sayılı dosyadan takibe geçmiş, 23.02.2005 tarihinden takip şeklini iflasa çevirmiş, iflas ödeme emri borçlu kooperatife 08.03.2005 tarihinde tebliğ edilmiş, İİK.nun 156.maddesinde öngörülen 1 yıllık sürede iflas davası açılmadığı gerekçesiyle yenileme muhtırası tebliği reddedilmiştir.

Davalı Kooperatif takip konusu aynı bonolardan dolayı ... ve ...A.Ş aleyhine menfi tespit davası açmıştır.

Davacı ... 2007/1797 sayılı dosyadan 11.04.2007 tarihinde aynı bonolara dayanarak iflas yoluyla takibe geçmiş, borçlu kooperatif borca mükerrerlik nedeniyle itiraz etmiş ve aynı borçla ilgili menfi tespit davasının derdest olduğunu belirtmiştir.

Davacı ... İİK.nun 156.maddesinde öngörülen sürede işbu iflas davasını açmış, mahkemece menfi tespit davasının derdest olduğu gerekçesiyle iflas davasının açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Derdestlik itirazının kabul edilebilmesi için aynı davanın aynı mahkemede ya da başka bir mahkemede iki kere açılmış olması, birinci davanın görülmekte olması ve birinci dava ile ikinci davanın taraflarının dava sebeplerinin ve dava konularının aynı olması gerekir.

Menfi tespit davası açıldıktan sonra davacı borçlu kooperatif aleyhine başlatılan iflas yoluyla takibe itiraz üzerine açılan itirazın kaldırılması ve iflas davasının konuları farklıdır.Menfi tespit davasında hukuki ilişkinin varlığı tespit edilmekte iken itirazın kaldırılması ve iflas davasında hem hukuki ilişki tespit edilmekte hem de borçluya depo emri tebliğ edilerek ödeme yapmaması halinde iflasına karar verilmektedir. Somut olayda derdestlik itirazının koşulları mevcut olmadığından mahkemenin aksine gerekçesi isabetli değildir.

Diğer taraftan derdestlik itirazının kabul edilebilmesi için ilk itiraz olarak ileri sürülmesi gerekir. Davalının basit yargılama usulüne tabi iflas davasında ilk oturuma kadar derdestlik itirazı bulunmamaktadır.

Mahkemece iddia ve savunma doğrultusunda toplanan deliller değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekirken derdestlik nedeniyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesinde isabet görülmemiştir.