Karar Özeti
2. Ceza Dairesi 2024/13790 E. , 2025/2664 K. "İçtihat Metni" İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ:Asliye Ceza Mahkemesi SAYISI: 2020/165 E., 2021/635 K. ŞİKÂYETÇİ: Hüseyin Can SUÇLAR: Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlâli İNCELEME KONUSU KARARLAR: Mahkûmiyet, hükmün açıklanmasının geri bırakılması KANUN YARARINA BOZMA YOL
Karar Detayı
2. Ceza Dairesi 2024/13790 E. , 2025/2664 K. "İçtihat Metni" İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ:Asliye Ceza Mahkemesi SAYISI: 2020/165 E., 2021/635 K. ŞİKÂYETÇİ: Hüseyin Can SUÇLAR: Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlâli İNCELEME KONUSU KARARLAR: Mahkûmiyet, hükmün açıklanmasının geri bırakılması KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN: Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararın kanun yararına bozulması I. İSTEM Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 04.10.2024 tarihli ve KYB-2024/98290 sayılı kanun yararına bozma isteminin; "Dosya kapsamına göre; 1-Her iki suç yönünden kurulan hükümlere yönelik yapılan incelemede; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 50/3. maddesinde yer alan,“ daha önce hapis cezasına mahkum edilmemiş olmak koşuluyla, ...… fiili işlediği tarihte onsekiz yaşını doldurmamış veya altmışbeş yaşını bitirmiş bulunanların mahkûm edildiği bir yıl veya daha az süreli hapis cezası, birinci fıkrada yazılı seçenek yaptırımlardan birine çevrilir.” şeklindeki düzenleme karşısında, suç tarihinde 18 yaşını ikmal etmediği ve adlî sicil kaydına göre de daha önce hapis cezasına ilişkin mahkumiyeti bulunmadığı anlaşılan suça sürüklenen çocuk hakkında hükmolunan hapis cezalarının, anılan maddenin 1. fıkrası bentlerindeki seçenek yaptırımlardan birine çevrilmemiş bulunulmasında, 2-Nitelikli hırsızlık suçu yönünden kurulan hükme yönelik ayrıca yapılan incelemede, A- Ceyhan 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 16/12/2021 tarihli kararında, suça sürüklenen çocuğun nitelikli hırsızlık suçu ile birlikte işlemiş olduğu işyeri dokunulmazlığını ihlâl etme suçuna ilişkin olarak kurulan hükmün, "... dosyaya bildirilen ve belgelendirilmiş maddi zararın bulunmadığı, sanığın hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına engel sabıkasının bulunmadığı, sanığın hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına rıza gösterdiği, verilen cezanın nevi ve miktarı karşısında şartların sağlanmış olduğu anlaşılmakla, kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları gözönünde tutulduğunda yeniden suç işlemeyeceği hususunda kanaatine varılmakla, konuya ilişkin şartlar somut olayda gerçekleştiğinden..." şeklindeki gerekçe ile 5271 sayılı Kanun’un 231. maddesi uyarınca açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği halde, etkin pişmanlık göstererek soruşturma aşamasında müştekinin zararını giderdiği kabul edilen suça sürüklenen çocuk hakkında nitelikli hırsızlık suçundan kurulan hükmün de aynı gerekçelerle açıklanmasının geri bırakılmamasında, B- Suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık suçundan kurulan hükümde, 5237 sayılı Kanun'nun 142/2-h, 143/1, 31/2 ve 32/2. maddeleri gereğince belirlenen 3 yıl 1 ay 15 gün hapis cezası üzerinden anılan Kanun'un 168/1. maddesi gereğince 2/3 oranında indirim uygulanırken 1 yıl 15 gün hapis cezası yerine 1 yıl 11 gün hapis cezasına hükmedilip, devamında aynı Kanun'un 62. maddesi gereğince 1/6 oranında indirim uygulandığında sonuç cezanın 10 ay 12 gün hapis cezası yerine, 10 ay 9 gün hapis cezası olarak eksik ceza tayin edilmesinde, isabet görülmemiştir. ” şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır. II. GEREKÇE 1. Suça sürüklenen çocuk hakkında, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına karar verilirken,5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231. maddesinde sayılan nesnel (objektif) ve öznel koşulların değerlendirilip buna ilişkin gerekçelerin gösterilmesi gerektiği, suça sürüklenen çocuğun adlî sicil kaydında sabıkasının bulunmadığı, hırsızlık suçu nedeniyle oluşan zararın da etkin pişmanlık gösterilerek soruşturma aşamasında giderildiği, bu nedenlerle hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesi için aranan 5271 sayılı Kanun’un 231. maddesinin 6. fıkrasının a ve c bentlerinde gösterilen nesnel (objektif) koşulların gerçekleştiği ve suça sürüklenen çocuk hakkında iş yeri dokunulmazlığının ihlâli suçu bakımından "...dosyaya bildirilen ve belgelendirilmiş maddi zararın bulunmadığı, sanığın hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına engel sabıkasının bulunmadığı, sanığın hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına rıza gösterdiği, verilen cezanın nevi ve miktarı karşısında şartların sağlanmış olduğu anlaşılmakla, kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları gözönünde tutulduğunda yeniden suç işlemeyeceği hususunda kanaatine varılmakla, konuya ilişkin şartlar somut olayda gerçekleştiğinden..." şeklindeki gerekçe ile, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği hâlde, aynı koşullar altındaki hırsızlık suçu bakımından herhangi bir gerekçe gösterilmeksizin hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına dair karar verilmesi hukuka aykırı bulunmuştur. 2. 5237 sayılı Kanun'un 50/3. maddesi gereğince, daha önce hapis cezasına mahkûm edilmemiş olup, suçu işlediği tarihte onsekiz yaşını doldurmamış olan suça sürüklenen çocuk hakkında belirlenen hırsızlık ve iş yeri dokunulmazlığının ihlâli suçlarından verilen kısa süreli hapis cezalarının, aynı maddenin 1. fıkrasında yazılı seçenek yaptırımlardan birine çevrilmesinin zorunlu olduğunun gözetilmemesi hukuka aykırı bulunmuştur. 3. Suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık suçundan kurulan hükümde 5237 sayılı Kanun'un 142/2-h, 143/1, 31/2 ve 32/2. maddeleri gereğince belirlenen 3 yıl 1 ay 15 gün hapis cezası üzerinden aynı Kanun'un 168/1. maddesi gereğince 2/3 oranında indirim uygulanırken 1 yıl 15 gün hapis cezası yerine 1 yıl 11 gün hapis cezasına hükmedilip, devamla aynı Kanun'un 62. maddesi gereği 1/6 oranında indirim uygulanarak sonuç cezanın 10 ay 12 gün hapis cezası yerine 10 ay 9 gün hapis cezası olarak eksik ceza tayin edilmesi hukuka aykırı bulunmuştur. III. KARAR Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE, Ceyhan 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 16.12.2021 tarihli ve 2020/165 Esas, 2021/635 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesinin 4. fıkrasının (c) bendi uyarınca aleyhe sonuç doğurmamak üzere BOZULMASINA, dava dosyasının Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 17.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Özgün Analiz
Olay Özeti: Suça sürüklenen çocuk hakkında nitelikli hırsızlık ve iş yeri dokunulmazlığının ihlâli suçlarından kurulan hükümler kesinleşmiş; mahkemenin iş yeri dokunulmazlığında HAGB uygulayıp aynı koşullardaki hırsızlıkta gerekçesiz olarak uygulamaması üzerine kanun yararına bozma yoluna başvurulmuştur. Yargıtay 2. Ceza Dairesi ceza hesabındaki hatayı da ele almıştır.
Hukuki İlke: HAGB'ye yer olmadığına karar verilirken CMK'nın 231. maddesindeki nesnel ve öznel koşullar değerlendirilip gerekçe gösterilmelidir; sabıkasız olan ve etkin pişmanlıkla zararı soruşturmada gideren çocuk hakkında bir suçta HAGB uygulanıp aynı koşullardaki diğer suçta gerekçesiz uygulanmaması çelişkidir. Ayrıca TCK'nın 50/3. maddesindeki seçenek yaptırıma çevirme zorunluluğu ve indirim oranlarının doğru hesaplanması gerekir.
Uygulama Sonucu: Kanun yararına bozma istemi kabul edilmiş; TCK'nın 168/1 ve 62. maddeleri uygulanırken yapılan hesap hatasıyla eksik ceza tayini de dahil karar, CMK'nın 309/4-c maddesi uyarınca aleyhe sonuç doğurmamak üzere bozulmuştur.
Dava Strateji Notu: Aynı olaydan doğan birden fazla suçta mahkemenin HAGB'yi birinde uygulayıp diğerinde gerekçesiz reddetmesi başlı başına hukuka aykırılıktır; müdafi etkin pişmanlıkla zarar giderimini belgeleyip her suç için HAGB koşullarının ayrı ayrı ve gerekçeli değerlendirilmesini talep etmelidir.