Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2011/18322 K.2012/29641

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Evlenme aktinin geçerli olarak meydana gelmesi için evlenecek kişilerin yetkili evlendirme memuru önünde, bu amaca (evlenmeye) uygun irade açıklanmasında bulunmaları zorunludur (TKM. md. 109, TMK. md. 142) (14.6.1965 tarihli 3/3 sayılı Yargıtay İçt. Bir. Kararı).

Davacılar babaları R. ile nüfus kayıtlarında evli olarak gözüken davalı F. hiçbir zaman bir arada yaşamadığını, karı koca olmadıklarını ve evlenmediklerini, nüfus müdürlüğünde meydana gelen bir yangından sonra yeniden oluşturulan kayıtlarda evli gösterildiklerini ileri sürerek davalı ile ölü babaları R. arasında evlenme olmadığının (evlenmenin yokluğunun) tespitini ve gerçeğe aykırı olarak yazılan evliliğe ilişkin kaydın düzeltilmesini talep etmişlerdir. Evlenme akdinin kanunun açıkladığı şekilde hiç yapılmadığı ileri sürüldüğüne göre; dava "evlenmenin mutlak butlan ile iptali" değil "evlenmenin yokluğunun tespiti" istemine ilişkindir. Evlenmenin yokluğuna ilişkin dava her zaman açılabilir ve her türlü delil ile de kanıtlanabilir.

Dava sadece davalı F.'ya karşı açılmıştır. Yargılama sonucunda verilecek karar davacıların babası olan ve 2005 yılında ölen R.diğer mirasçılarının da haklarını etkileyecek niteliktedir. Taraf teşkili kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden gözetilmesi gerekir. Mahkemece yapılacak işlem; kayıtlara göre evli gözüken R.in tüm mirasçılarının davaya dahil edilmesinin sağlanması, davaya dahil edildikleri takdirde dava dilekçesi ve duruşma gününün tebliğ edilerek , duruşmaya katılıp gösterdikleri takdirde delillerini toplamak ve hasıl olacak sonuca göre karar vermekten ibarettir.

Yukarıda yapılan tüm açıklamalar karşısında; eksik hasım ve eksik araştırma ile yargılama yapılıp, davanın hukuki nitelendirilmesinde de yanılgıya düşülerek yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.