Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2016/2242 K.2017/7932

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Hazine tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacılar tarafından 12/01/2004 tarihinde asliye hukuk mahkemesinde açılan davada mevki ve sınırları dava dilekçesinde bildirilen taşınmazların muris ... ... ait iken ölümü ile kendilerine kalan tarım alanı olduğu ileri sürülerek, Medenî Kanunun 713. maddesi gereğince adlarına tescili istenmiştir. Yargılama sırasında yörede genel arazi kadastrosuna başlanmış, ... köyü;

1- 156 ada 1 parsel sayılı 6957. 72 m2,

2- 308 ada 1 parsel sayılı 2721.58 m2,

3- 308 ada 2 parsel sayılı 7504.43 m2,

4- 313 ada 10 parsel sayılı 2264.28 m2,

5- 313 ada 11 parsel sayılı 3268.22 m2,

6- 328 ada 4 parsel sayılı 162.28 m2,

7- 329 ada 4 parsel sayılı 254.50 m2,

8- 329 ada 5 parsel sayılı 48.86 m2,

9- 414 ada 1 parsel sayılı 2536.37 m2,

10- 414 ada 2 parsel sayılı 3296.36 m2,

11- 414 ada 5 parsel sayılı 4765.73 m2,

12- 414 ada 6 parsel sayılı 4559.66 m2,

13- 414 ada 8 parsel sayılı 266.96 m2,

14- 416 ada 2 parsel sayılı 3233.27 m2,

15- 417 ada 3 parsel sayılı 1207.68 m2,

16- 417 ada 4 parsel sayılı 336.57 m2,

17- 417 ada 19 parsel sayılı 2370.14 m2,

18- 417 ada 21 parsel sayılı 3240.83 m2 yüzölçümündeki taşınmazlar, belgesizden kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayalı olarak tarla ve arsa nitelikleri ile asliye hukuk mahkemesinde davalı olmaları nedeniyle malik haneleri boş bırakılarak tespit görmüşler, dava kadastro mahkemesine aktarılmıştır.

Davacılar aynı zamanda bu parsellerin tesbitine itiraz etmişler, dava dosyaları birleştirilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli 156 ada 1, 416 ada 1 ve 2, 417 ada 3 ve 4 nolu taşınmazların dava konusu olmadıkları gerekçesiyle bu parsellere ait tutanakların olağan yollarla kesinleştirilmesi için kadastro müdürlüğüne gönderilmesine, 417 ada 19 nolu taşınmazın orman sayılan yerlerden olduğu anlaşıldığından bu parsele karşı açılan davanın reddiyle orman

niteliğinde Hazine adına tapuya tesciline; 308 ada 1 ve 2, 313 ada 10 ve 11; 328 ada 4; 329 ada 4 ve 5; 414 ada 1, 2, 5, 6 ve 8; 417 ada 21 nolu taşınmazlar yönünden davacılar yararına kazandırıcı zamanaşımı yoluyla mülk edinme koşullarının oluştuğu anlaşıldığından tutanakların edinme hanesinde tesbit edildiği şekilde davacılar adına tesciline karar verilmiş, hüküm davacı gerçek kişiler ve davalı Hazine tarafından temyiz edilmekle Dairenin 16/10/2014 gün 4717-8499 sayılı kararı ile kısmen onanmış ve kısmen bozulmuştur.

Hükmüne uyulan onama-bozma kararında özetle; “1) İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye, uzman orman bilirkişi tarafından eski tarihli hava fotoğrafları ve memleket haritasına dayalı olarak yöntemine uygun biçimde yapılan inceleme ve araştırmada çekişmeli 417 ada 19 parsel sayılı taşınmazın orman sayılan yerlerden olduğu anlaşıldığından davacı gerçek kişilerin bu parsele yönelik temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2) İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye göre, mahkemece 308 ada 1 ve 2; 313 ada 10 ve 11; 328 ada 4; 329 ada 4 ve 5; 414 ada 1, 2, 5, 6 ve 8; 417 ada 21 sayılı parsellerle ilgili olarak kurulan hükümde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Ancak; bu parsellerle ilgili olarak sicil oluşturulup kimler adına tescil edildiklerinin hüküm fıkrasında yazılması gerekirken "tutanakların edinme hanesinde tespit edildiği şekilde davacılar adına tesciline" şeklinde hüküm kurulmuş olması yerinde değilse de bu husus hükmün bozulmasını ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, hükmün düzeltilerek onanması uygun görülmüştür.

Bu sebeple; hüküm fıkrasında yer alan “tutanakların edinme hanesinde tespit edildiği şekilde davacılar adına tesciline” cümlesi kaldırılarak, bunun yerine, “çekişmeli 308 ada 1, 313 ada 11, 328 ada 4, 329 ada 5, 414 ada 2 ve 6, 417 ada 21 sayılı parsellerin davacı ....

308 ada 2, 313 ada 10, 329 ada 4, 414 ada 1, 5 ve 8 sayılı parsellerin davacı ... adlarına tapuya tesciline” cümlesinin yazılması suretiyle, hükmün bu yönden, 6100 sayılı Kanunun geçici 3. maddesi atfıyla HUMK'nın 438/7. maddesi gereğince düzeltilmesine karar vermek gerekmiştir.

3) Mahkemece çekişmeli taşınmazlardan 156 ada 1, 416 ada 1 ve 2; 417 ada 3 ve 4 sayılı parsellerin davacılar tarafından açılan tescil davasına konu olmadıkları gerekçesiyle bu parsellere ait tutanakların olağan yollarla kesinleştirilmesi için kadastro müdürlüğüne gönderilmesine karar verilmiştir. Ancak, dosyanın incelenmesinde sözü edilen bu parseller hakkında davacılar tarafından ayrıca kadastro kadastro tespitine itiraz davalarının açıldığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle, mahkeme tarafından bu parsellerle ilgili olarak da araştırma yapılıp taraf delilleri toplanarak sonucuna göre bir hüküm kurulması gereklidir. Değinilen yönün gözardı edilmiş olması usûl ve kanuna aykırıdır” denilmiştir.

Mahkemece bozma kararına uyulmasının ardından yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli 156 ada 1, 416 ada 2 ve 417 ada 3 sayılı parsellerin davacı ... adına, 417 ada 4 sayılı parselin davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline, 416 ada 1 sayılı parsel hakkında ise dava konusu olmadığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, hüküm davalı Hazine tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kadastro tespitine itiraza ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazların bulunduğu yerde 6831 sayılı Kanun gereğince davanın devamı sırasında yapılıp kesinleşmeyen orman kadastrosu bulunmaktadır.

6100 sayılı HMK'nın 50. maddesinde medenî haklardan yararlanma ehliyetine sahip olanın davada taraf ehliyetine de sahip olacağı, 51. maddesinde dava ehliyetinin medenî hakları kullanma ehliyetine göre belirleneceği, 114/d maddesinde ise taraf ve dava ehliyetinin dava şartlarından olduğu ve 115. madde uyarınca da mahkemenin dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştıracağı belirtilmektedir.

4721 sayılı TMK'nın 47, 48, 49 ve 50. maddelerinde de tüzel kişiliğin kazanılması, hak ehliyeti ile fiil ehliyeti ve bunun kullanılmasına ilişkin hükümler yer almaktadır.

442 sayılı Köy Kanununun 37/7 maddesi uyarınca da köy tüzel kişiliği adına dava açmak ve açılan davayı takip yetkisi köy muhtarına aittir. Köy muhtarının hukukî bir engelinin çıkması durumunda bu yetki aynı Kanunun 33/b maddesine göre köy derneğinin seçeceği temsilciye tanınmıştır.

Ancak, On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair 6360 sayılı Kanunun 1. maddesi gereğince;

1) ... illerinde, sınırları il mülki sınırları olmak üzere aynı adla büyükşehir belediyesi kurulmuş ve bu illerin il belediyeleri büyükşehir belediyesine dönüştürülmüştür.

2)... Büyükşehir Belediyelerinin sınırları il mülkî sınırlarıdır.

3) Birinci ve ikinci fıkrada sayılan illere bağlı ilçelerin mülkî sınırları içerisinde yer alan köy ve belde belediyelerinin tüzel kişiliği kaldırılmış, köyler mahalle olarak, belediyeler ise belde ismiyle tek mahalle olarak bağlı bulundukları ilçenin belediyesine katılmıştır.

Aynı Kanunun geçici 1. maddesinin onüçüncü fıkrasında; "1. maddeye göre tüzel kişiliği kaldırılan belediye ve köylerin mahkemelerde süren davalarında katıldıkları ilçe belediyesi taraf olur" hükmü yer almaktadır.

Bu hüküm Kanunun "Yürürlük" başlıklı 36. maddesi uyarınca ilk mahalli idareler genel seçiminin yapıldığı 30.03.2014 tarihinde yürürlüğe girmiş bulunmaktadır.

Somut olaya gelince; davalı ... köyünün, 6360 sayılı Kanunun yukarıda belirtilen hükümleri gereğince tüzel kişiliği kaldırılarak mahalle olarak bağlı olduğu ilçesinin belediyesine katılması nedeniyle görülmekte olan davada taraf sıfatı kalmadığından, mahkemece katıldığı ilçe belediyesi, aynı Kanunla büyükşehir belediyesi sınırları il mülkî sınırları olarak belirlendiğinden ilgili Büyükşehir Belediyesi de taraf olacağından 6360 sayılı Kanunun geçici 1. maddesinin onüçüncü fıkrası gereğince işlem yapılması için kararın bozulması gerekmiştir.