Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2007/9946 K.2008/5297

Davacı, davalı işveren nezdinde Şubat 1998-19.8.2004 tarihleri arası çalıştığının tespitine verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Dava, davacının Şubat 1998-19.08.2004 tarihleri arasında davalılardan Y.S. Ürünleri San.ve Tic. A.Ş.’ye ait iken diğer davalı YSM Gıda San.ve Tic. Ltd.Şti’ne devredilen işyerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tesbiti istemine ilişkindir.

Mahkemece istemin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

1-Davalılardan Y.S. Ürünleri San.ve Tic. A.Ş.’nin temyizi yönünden; Hüküm, İş Mahkemesinden verilmiştir. 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 8.maddesi hükmüne göre ise İş Mahkemelerinden verilmiş bulunan nihai kararların 8 gün içinde temyiz olunması gerekir.

Olayda hüküm 30.11.2006 tarihinde temyiz eden davalının yüzüne karşı tefhim edilmiş temyiz ise 12.04.2007 tarihinde vukubulmuştur. Şu duruma göre davada 8 günlük temyiz süresi fazlası ile geçmiştir.

O halde, 1.6.1990 Tarih ve 1989/3 E. 1990/4 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararı da gözönünde tutularak davalılardan Y.S. Ürünleri San.ve Tic. A.Ş.’nin temyiz dilekçesinin süre aşımı yönünden reddi cihetine gitmek gerekmiştir.

2-Dosya arasındaki 15.01.2005 tarihli işletme/fabrika kiralama sözleşmesi uyarınca davacının çalışmaları davalılardan YSM Gıda San.ve Tic. Ltd.Şti’nde geçmediğinden, bu davalının taraf sıfatı bulunmadığından davanın, YSM Gıda San.ve Tic. Ltd.Şti yönünden husumetten reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi bozma nedenidir.

3-Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı yasanın 79. maddesi bu tip hizmet tesbiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir. Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır.

Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.

Çalışma olusu her türlü delille ispat kazanabilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir.

Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.

Somut olayda, davacının 20.08.1998 tarihinde davalı Y. S. Ürünleri San.ve Tic. A.Ş. unvanlı işyerinde işe girdiği, sigortalı hizmet cetveline göre işe giriş bildirgesinde belirtilen 20.08.1998 tarihinden itibaren 19.08.2004 tarihine kadar olmak üzere, 1998 yılında 83 gün,1999 yılında 269 gün,2000 yılında 352 gün,2001 yılında 355 gün,2002 yılında 360 gün, 2003 yılında 360 gün, 2004 yılında 229 gün çalışmasının kuruma bildirildiği anlaşılmaktadır.

01.03.1998 tarihinden itibaren davalı Yaşam Su Ürünleri San.ve Tic. A.Ş. unvanlı işyerinde sürekli çalıştığı bordro tanığı Adem Köseoğlu’nun beyanından anlaşılmakta ise de bu tanığın işe giriş tarihinin 15.05.1998 olduğu gözetilerek bu tarihten itibaren davacının davalı işyerinde çalıştığının tesbitine karar verilmesi gerekirken hak düşürücü süre nedeniyle işe giriş tarihinden önceki sürenin reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Yapılacak iş; davacının 15.05.1998 tarihinden itibaren 19.08.2004 tarihine kadar davalı Y.S. Ürünleri San.ve Tic. A.Ş. unvanlı işyerinde sürekli çalıştığının ve Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tesbitine karar vermekten ibarettir. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.