Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2009/16690 K.2010/12916

Davacı 1.10.1984- 22.3.1985 ve 30.12.1999- 30.6.2008 tarihleri arası 1479 sayılı Yasa sigortalısı olduğunun tespiti ile 1.7.2008 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre, davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava, davacının 1.10.1984-22.3.1985 ve 30.12.1999-30.6.2008 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa'ya tabi zorunlu sigortalı olduğunun tespiti ile 1.7.2008 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanması ile aksi yöndeki davalı Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ise de; bu sonuç usul ve yasaya uygun değildir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan ve 1.4.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesinde zorunlu ... sigortalılığı için esnaf sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı aranırken 4.5.1979 tarihinde yürürlüğe giren 2229 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa’nın 24. maddesinin öngördüğü meslek kuruluşlarına kayıtlı olma koşulu kaldırılmış sadece yasanın temel ilkesi olan kendi ad ve hesabına çalışma koşulu getirilmiş,

20.4.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesi değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olması şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşuna kayıtlı olma yeterli görülmüş, 22.3.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için vergi kaydı veya esnaf sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterli görülmüş,

2.8.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için esnaf sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 27.6.1983 tarihli giriş bildirgesi üzerine vergi kaydı esas alınarak davalı Kurumca 20.4.1982 tarihi itibariyle 1479 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı olarak kayıt ve tescil edildiği, 2.9.1983 tarihinden itibaren prim ödemeye başladığı, 1992 affından yararlandığı 20.4.1982-30.6.1999 tarihleri arası döneme ilişkin primleri 1.8.1999 ve 18.8.1999 tarihlerinde icraen ödediği, son olarak 5510 sayılı Yasa kapsamında 25.6.2008 tarihinde toptan 21.000,00 TL'lik prim ödediği,

davacının 31.12.1982-30.12.1999 tarihleri arasında meslek odası, 25.2.1976-1.10.1984, 22.4.1986-21.3.1989 ve 20.3.1989-26.12.1997 tarihleri arasında vergi kaydının bulunduğu, 25.6.2008 tarihinde yaşlılık aylığı talep etmesi üzerine davalı Kurumca 1.10.1984 tarihinde vergi kaydının bitimiyle terkin edilip, oda kaydının devamı nedeniyle 22.3.1985 tarihinde yeniden tescilinin yapılıp oda kaydının 30.12.1999 tarihinde sona ermesi nedeniyle sigortalılığının terkin edildiği, tahsis başvurusunun Kurumca 25 tam yıl sigortalılık süresi bulunmadığından reddedildiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda her ne kadar davacının vergi kaydı 1.10.1984 tarihinde ve oda kaydı da 30.12.1999 tarihinde sona ermiş ve davacının uyuşmazlık konusu olan 1.10.1984-22.3.1985 ve 30.12.1999-30.6.2008 tarihleri arasındaki dönemde 1479 sayılı Yasa kapsamında sigortalılık koşullarını taşımadığı anlaşılmakta ise de; davacı 30.6.1999 tarihine kadar olan sigortalılık süresine ilişkin primi icraen ödemiştir.

Davacının önceden ...’a tescili bulunduğundan, Kurumca hiçbir araştırma yapılmaksızın davacı zorunlu sigortalı sayılarak Akşehir 2. İcra Müdürlüğünün 1999/688 takip sayılı dosyasında icra yolu ile 30.6.1999 tarihine kadar olan prim borçları tahsil edilmiştir. Davacıyı kendi hatalı işlemi nedeniyle yıllarca sigortalı sayan Kurumun, davacıya sigortalı olduğu inancını verdikten sonra yaptığı yanlışlığın farkına vararak sigortalılık süresini indirmesi iyi niyetten uzaktır.

Yargıtay H.G.K.’nun 01.10.1997 gün, 1997/10-578 E., 1997/758 K.sayılı kararında da belirtildiği üzere; davacının, Sosyal Güvenlik Hukuku ilkeleri ve Medeni Kanunu’nun 2. maddesinin uygulanmasının zorunlu bir sonucu olarak 1.10.1984- 22.3.1985 tarihleri arasındaki primi alınan süreler bakımından zorunlu sigortalı kabul edilmesi gerekir.

Davacı 2008 yılındaki yapılandırmadan yararlanarak 30.12.1999- 30.6.2008 tarihleri arasındaki döneme ilişkin primleri ödemiş ise de davalı Kurumca primler uzunca süre kullanılmadığından M.K.'nun 2.maddesi uygulanamayacağından davacının 30.12.1999 -30.6.2008 tarihleri arasında sigortalı sayılması mümkün değildir.

Yapılacak iş; davacıyı primleri ödenen ve meslek odası kaydının devam ettiği 20.4.1982 ile 30.12.1999 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasaya tabi zorunlu sigortalı kabul etmek, 30.12.1999 tarihinden sonraki dönem yönünden istemi reddetmek, buna göre yaşlılık aylığı şartlarını yeniden değerlendirerek çıkacak sonuca göre karar vermekten ibarettir.

O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.