Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2013/931 K.2013/19002

Davacı, 01/07/1973 tarihinde 1 gün süre ile sigortalı olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı ... tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 01.07.1973 olarak tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 108.maddesinin 1.fıkrasında; "Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının uygulanmasında nazara alınacak sigortalılık süresinin başlangıcı, sigortalının, yürürlükten kaldırılmış 5417 ve 6900 sayılı kanunlara veya bu kanuna tabi olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihdir." hükmü düzenlenmiştir.

Bir kimsenin sigortalı sayılabilmesi için sigortalı işe giriş bildirgesinin varlığı yeterli değildir. Aynı zamanda o kimsenin Yasa'nın belirlediği biçimde (506 sayılı Yasa'nın 2. maddesi ve 5510 sayılı Yasa'nın 4/a maddesi) eylemli olarak çalışması da koşuldur. Bu yön 506 sayılı Yasa'nın 6. maddesi ile 5510 sayılı Yasa'nın 7/a maddesinde ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 1999/21-549-555, 2005/21-437-448 ve 2007/21-306-320 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır. Bu bakımdan davacının işyerinde eylemli olarak çalışıp çalışmadığının yöntemince araştırılması gerektiği ortadadır.

Bu tür davalar yalnızca bir günlük çalışmanın tespitinden ibaret olarak görülmemeli, bir günlük çalışmanın kabulü ile saptanacak sigortalılık başlangıcının sigortalıya sağlayacağı sigortalılık süresi ile birlikte kazandıracağı haklar dikkate alınmalı ve giriş bildirgesi ile birlikte eylemli çalışmanın bulunup bulunmadığı özellikle belirlenmeli, buna göre dönem bordrosunda yer alan ve davacının talep ettiği tarihte çalışması mevcut tanıklar ile gerektiğinde komşu işyerleri çalışanları olduğu kayıtlarla ya da emniyet yolu ile yaptırılacak araştırma ile belirlenen kimselerin beyanlarına başvurulmalı, sonucuna göre karar verilmelidir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, 01.03.1957 doğumlu davacının 23.04.1977 tarihinde açılışı yapılan Denizli/Çardak İlçe Jandarma Komutanlığı hizmet binasının yapımında 01.07.1973 tarihinde çalışmaya başladığına dair sigortalı işe giriş bildirgesinin (...) 24.07.1973 tarihinde Kuruma verilmesine karşın davacının bu işyerinde geçen hizmetlerine dair herhangi bir bildirimde bulunulmadığı, "12304.18.05" sicil numaralı işyerinin ... ünvanlı olduğu, mahkemece tanık dinlenmediği, kolluk araştırmasının dava konusu uyuşmazlığı aydınlatıcı nitelikte olmadığı, mahkemece sigortalı işe giriş bildirgesinin (...) Kuruma verilmesi yeterli görülerek davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır.

Davacının gerçek ve eylemli bir çalışması bulunmadığı takdirde sigortalı işe giriş bildirgesinin varlığı, bu tarihin sigortalılık başlangıç tarihi olarak kabulü için yeterli değildir.

Yapılacak iş, işyerinin dönem bordrolarını, işyeri sicil dosyasını, ticaret sicil kayıtlarını, vergi kayıtlarını ve davacının işyeri özlük dosyasını eksiksiz bir biçimde getirterek ve bordro tanıkları ile komşu işyeri tanıklarını dinleyerek öncelikle işyerinin bu tarihte faal olup olmadığını ve davacının gerçek ve eylemli çalışması bulunup bulunmadığını belirlemek ve sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma sonucunda yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.