Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2012/7209 K.2012/26960

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı ... avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, iş sözleşmesinin haksız şekilde işverence feshedildiğini ileri sürerek, kıdem ve ihbar tazminatları ile ücret, fazla çalışma alacaklarını istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... vekili, ihale yolu ile iş verilen şirketler ile davalı ... arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisinin bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı şirket vekili ise davacının işten ayrıldığı tarihte davalı şirketin son alt işveren sıfatı taşımadığını, davanın husumet yokluğu nedeni ile reddini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının iş sözleşmesinin dava dışı ..... Tem. Peyz. Inş. Taah. Tic. Ltd. Şti tarafından ihbar önellerine uyulmaksızın ve haklı sebep olmaksızın feshedildiği, haksız feshin hukuki sonuçları itibariyle davacının kıdem ve ihbar tazminatı alacaklısı olduğu gerekçesiyle ASIL DAVA DOSYASI YÖNÜNDEN; Davalı ..... İnş. Tem. Tur. Gıda Tic. ve San. Ltd. Şti. aleyhine açılan davanın husumet yokluğu sebebi ile reddine, birleşen Antalya 2. İş Mahkemesinin 2011/431 esas sayılı dava dosyası yönünden; Davalı ... Belediyesi Başkanlığı aleyhine açılan davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı ... avukatı temyiz etmiştir.

İşyerinin tamamının veya bir bölümünün hukukî bir işleme dayalı olarak başka birine devri işyeri devri olarak tanımlanabilir. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 6. maddesinde, işyerinin bir bütün olarak veya bir bölümünün hukukî bir işleme dayalı olarak başkasına devri halinde mevcut iş sözleşmelerinin devralana geçeceği düzenlenmiştir. Bu anlatıma göre, alt işverence asıl işverenden alınan iş kapsamında faaliyetini yürüttüğü işyerinin tamamen başka bir işverene devri 4857 sayılı Kanun'un 6. maddesi kapsamında işyeri devri niteliğindedir.

Süresi sona eren alt işverenle yeni ihaleyi alan alt işveren arasında açık biçimde işyeri devrini öngören bir sözleşme yapılması da imkân dahilindedir. Alt işverenin değişmesine rağmen yeni alt işveren nezdinde işyerinde çalışmaya devam edecek olan işçilerin belirlendiği hallerde, sözü edilen işçiler bakımından iş sözleşmelerinin devralan işveren geçtiği tartışmasızdır. Ancak yeni alt işverende çalışacak olan işçiler arasında gösterilmeyen ve süresi sona eren alt işveren tarafından başka bir işyerinde çalıştırılmak üzere bildirimde bulunulmayan işçilerin iş sözleşmelerinin devreden alt işveren tarafından feshedildiğini kabul etmek gerekir.

Alt işverenin asıl işverenle akdettiği çalışma süresinin sonunda veya süresinden önce alt işverenin, ilişkinin sonlandırılması sebebine dayalı olarak tüm işçilerine başka işyeri göstererek işyerinden ayrılması, ardından işin asıl işveren tarafından başka bir alt işverene verilmesi örneğinde alt işverenler arasında hukukî bir ilişki bulunmamaktadır. Hukukî ilişki, alt işverenler ile asıl işveren arasında gerçekleştiğinden belirtilen durum alt işverenler arasında işyeri devri olarak değerlendirilemez.

Alt işverenlerin değişmesi en yaygın biçimde, süresi sona eren alt işverenin işyerinden ayrılması ve işçilerin yeni alt işveren nezdinde çalışmaya devam etmeleri şeklinde gerçekleşmektedir. Bu eylemli durumun işyeri devri niteliğinde olup olmadığının tespiti ile hukukî sonuçlarının belirlenmesi önemlidir.

Alt işverenlerin değişiminde olması gereken, süresi sona eren alt işverenin işyerinden ayrılması anında işçilerini de beraberinde başka işyerlerine götürmesi veya iş sözleşmelerinin sona erdirilmesidir. Bunun tersine alt işveren işçilerinin alt işverenin işyerinden ayrılmasına rağmen yeni alt işveren yanında aynı şekilde çalışmayı sürdürmeleri halinde, alt işverenler arasında 4857 sayılı Kanun'un 6. maddesi anlamında bir işyeri devrinin kabulü gerekir.

Bu durumda yeni alt işverenin, devam eden iş sözleşmelerini de devraldığı aynı maddede hükme bağlanmıştır.

İşçinin asıl işverenden alınan iş kapsamında ve değişen alt işverenlere ait işyerinde ara vermeden çalışması halinde, işyeri devri kurallarına göre çözüme gidilmesi gerekmektedir. Bu durumda değişen alt işverenler işçinin iş sözleşmesini ve doğmuş bulunan işçilik haklarını da devralmış sayılırlar. İş sözleşmesinin tarafı olan işçi veya alt işveren tarafından bir fesih bildirimi yapılmadığı sürece, iş sözleşmeleri değişen alt işverenle devam edeceğinden, işyerinde çalışması devam eden işçi açısından, feshe bağlı haklar olan ihbar ve kıdem tazminatı ile izin ücreti talep koşulları gerçekleşmiş sayılmaz.

Buna karşın, süresi sona eren alt işverence işçinin iş sözleşmesinin feshedilmesi halinde, yapılan fesih bildirimi ile iş ilişkisi sona ereceğinden, işçinin daha sonra yeni alt işveren yanındaki çalışmaları yeni bir iş sözleşmesi niteliğindedir. Bu durumda feshe bağlı hakların talep koşulları gerçekleşeceğinden, feshin niteliğine göre hak kazanma durumunun değerlendirilmesi gerekecektir.

Somut olayda; şoför olan davacı davalı ... ile hizmet alım sözleşmeleri imzalayan alt işverenler nezdinde kesintisiz çalışmıştır. Davacı en son 01.06.2008- 31.07.2009 tarihleri arasında davalı ... ile katı atık toplama, taşıma, süpürme, semt ve pazarların temizliğine ilişkin hizmet sözleşmesi imzalayan dava dışı ... Tem. Peyz. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.'nde çalışmasına karşın önceki alt işveren ... İnş. Tem. Tur. Gıda Tic. ve San. Ltd. Şti.'ne karşı dava açılmıştır.

Mahkemece gerekçeli kararda; davacının iş sözleşmesinin dava dışı ... Tem. Peyz. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti tarafından feshedildiği, davalı ... ile arasında asıl-alt işveren ilişkisi bulunduğu, davalı ... Başkanlığının dava dışı şirket ile birlikte işçilik haklarından müştereken ve mütesilsilen sorumlu olduğu belirtilmiştir. Öte yandan mahkemece 14.11.2011 tarihli celsede davacının dava dışı ... Tem. Peyz. İnş. Taah. Tic. Ltd.

Şti.'ne ihbar edilmesine karar verilmiş ancak sonucu beklenmemiştir.

Yapılacak yargısal denetim sözleşmenin diğer tarafını yani dava dışı ... Tem. Peyz. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.'nin hak alanını da etkileyeceğinden, davanın adı geçen şirkete de teşmili için davacıya usulüne uygun süre verilmeli dava teşmil edilirse, yargılamaya devam edilerek, alt işverendeki işçi şahsi sicil dosyası, puantaj kayıtları, günlük çalışmalara ilişkin tüm kayıt ve belgeler getirtilerek gerekirse bilirkişiden yeniden rapor alınmalı ve tüm deliller birlikte değerlendirmeye tabi tutularak oluşacak sonuca göre karar verilmelidir.

Mahkemece, bu yönler gözetilmeden eksik inceleme ile verilen karar hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç: