Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2016/8444 K.2019/1358

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davacının davalının ortağı olduğu kooperatifden aciz belgesine dayalı alacağı bulunduğunu, alacağını tahsil amacıyla davalı aleyhine ortaklık hissesi oranında ... takibi başlattığını, ancak takibin davalı itirazı neticesinde durduğunu ileri sürerek itirazın iptali ile %... ... inkâr tazminatının tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, hazirun cetvelleri incelendiğinde kooperatifin 50 adet ortaklığı bulunduğu, bu ortaklıklardan ... adedi davalıya ait iken bağımsız bölümlerinnin muhtelif tarihlerde .... kişilere satıldığı, satış esnasında kooperatif ortaklığının da devredilmiş olduğuna dair bir belge mevcut olmadığı, böyle bir savunmanın da olmadığı, davalının kooperatif borcu nedeniyle .../50 oranında sorumlu olacağı gerekçesiyle, itirazın kısmen iptali ile takibin ....780,42 TL üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, davacının, dava dışı kooperatiften olan çıkma payına dayalı ve aciz vesikasına bağlanmış alacağının, davalı kooperatif ortağının hissesine düşen kısmının tahsili için başlatılan ... takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'nun .... maddesinde, kooperatif borçlarından dolayı ortağının sorumluluğu düzenlenmiş, ..., ... ve 31. maddelerinde ise bu sorumluluğun istisnalarının ana sözleşme ile düzenleneceği açıklanmıştır. Kooperatif ana sözleşmesinin .... maddesinde, "Her ortak, kooperatifin borçlarına karşı, taahhüt ettiği pay tutarı kadar sorumludur. Kooperatiften ilişkisi kesilen ortağın sorumluluğu, ayrıldığı tarihten itibaren iki yıl devam eder.

Kooperatife giren her ortak, girişinden önce doğmuş olan kooperatif borçlarından dolayı diğer ortaklar gibi sorumlu olur. Yönetim kurulu üyeleri ile denetçilerin sorumlulukları hakkındaki hükümler saklıdır", .... maddesinde de, “Ortaklar, taahhüt ve tediye ettikleri ortaklık payı bedelleri dışında, kooperatif amaçlarının gerçekleşmesini sağlamak üzere genel kurulca kararlaştırılacak miktarlardaki, arsa, altyapı, inşaat ve benzeri gider taksitlerini ödemek zorundadırlar.

Bu kararlarda anasözleşmenin 33. maddesinin .... fıkrasında gösterilen nisap aranır" düzenlemelerine yer verilmiştir.

O halde ana sözleşmede kooperatifin sorumluluğu başka türlü düzenlenmedikçe dış borçlar ancak kooperatif tüzel kişiliğinin malvarlığı ile ödenecek, bunun dışında kooperatif üyelerinin kişisel malvarlıklarından herhangi bir istek yapılamayacaktır. Kuşkusuz malvarlığına üyelerin yüklendiği sermaye payı dahildir. ...

Hukuk Genel Kurulu'nun ....09.1997 tarih ve 1997/...-44 Esas, 1997/649 Karar sayılı ilamında da "Kooperatifin sorumlu olduğu hususlarda ortaklara gidilebilmesi için kooperatifin tasfiye edilmiş, sicilden silinmiş olması yeterli olmadığı, anılan .... maddesinde kollektif şirketler ile ilgili 179. maddesinden farklı bir hüküm getirildiği, kooperatif aleyhine gerekli takibat yapılıp sonuç alınmaz ise ortaklara sorumluluk durumuna göre müracaat edilebileceği" vurgulanmıştır.

1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 98. madde yollamasıyla TTK'nın 269. maddesi hükmüne göre anonim şirket, sermaye ortaklığı olup, ortakların sorumluluğu, koymayı taahhüt ettikleri sermaye ile sınırlıdır. Sermaye borçlarını ödeyen ortakların gerek şirkete ve gerekse şirketin alacaklılarına karşı herhangi bir sorumlulukları bulunmadığından, kişisel yönden takip ve dava olunamazlar.

Bu durumda; dava dışı kooperatif ana sözleşmesinin .... maddesinde ortakların kooperatife karşı sorumlulukları düzenlendiği halde kooperatiften alacaklı olanlara ilişkin bir istisna hükmüne yer verilmediği, davalı ortağın taahhüt ettiği ortaklık payını ödemediğine ilişkin bir iddia da bulunulmadığı anlaşıldığından, mahkemece, davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.