Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2016/20440 K.2017/8939

Davacı ... ile davalılar ..., ...,..... Ticaret A.Ş aralarındaki tazminat davasına dair.... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 26.03.2013 günlü ve 2008/87 E.-2013/159 K.sayılı hükmün bozulması hakkında Dairemizce verilen 09.03.2016 tarih ve 2016/1591 E. 2016/3451 K. sayılı ilama karşı davalı ... Turizm Ticaret A.Ş vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiştir. Düzeltme isteğinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili dilekçesinde; 25.05.2007 tarihinde Milli Müdafa Caddesi 12/1 adresinde, iç giyim mağazası satış sorumlusu olarak çalışan davacının yan mağazada aynı görevde çalışan ... ve ... tarafından satış yapma şeklinden çıkan kavgada yaralandığı ve ameliyat sonucu davacının böbreğinin alındığını, ceza mahkemesinde davalıların kasten yaralama suçundan yargılanmakta olduklarını, davacının bundan sonra sosyal hayata ve çalışma hayatına eskisi gibi katılamayacağını, çabuk yorulduğunu, sindirim durumunun bozulduğunu, nişanlısından ayrıldığını iddia ederek 6.500 TL maddi tazminatın davalılardan müteselsilen tahsilini, manevi tazminata ilişkin haklarının saklı tutulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Turizm Ticaret A.Ş. vekili cevap dilekçesi ile; kavganın ve yaralanmanın, iş yerinde meydana gelmediğini, mesai bittikten sonra Kumrular Caddesinde çıktığını, hizmetin ifası ile ilgili olmadığını ve şirket ile kavga arasında illiyet bağı bulunmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... cevap dilekçesi ile; davacının dört beş arkadaşı ile birlikte iş yeri dışında ve işle ilgili olmadan sebebini anlayamadıkları şekilde diğer davalı ... ve kendisine saldırıp, kavga çıkardıklarını, kendilerini savunmak zorunda kaldıklarını, daha fazla zarar görmemek için ...'nın maket bıçağı ile kendini koruduğunu, ceza mahkemesinin mahkumiyet kararının hukuk mahkemesini bağlamayacağını, Borçlar Kanunu 44. maddesine göre ağır kusur davacıda olduğundan tazminat takdirinde değerlendirilmesi gerektiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ...' duruşmada; davacının yedi kişi ile birlikte kavga etmek için bir saat işten çıkmalarını bekleyip, otobüs durağına giderken yolunu kestiklerini, davacının darbelerinden kurtulmak için rastgele salladığı bıçağın davacıya isabet ettiğini, kusurun tamamen davacıda olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece; olayda davacının zarar görmesine haksız baskılar ve saldırılarda bulunarak kendisinin sebebiyet verdiği, hem yaralanmasına ve böbreğini kaybetmesine, hemde kendisini koruduğu kanaatine varılan davalı ...'in mahkum olarak ceza evine düşmesine yol açtığını, (Eski) Borçlar Kanunu'nun 44/1. maddesi (TBK 52/1) ve Türk Medeni Kanunu'nun 4. maddesine göre davalı gerçek kişilerin, cezai müeyyide yanında ayrıca maddi tazminata mahkum edilmeleri hak ve nesafet kurallarına uygun düşmeyeceğini,

davacının kavgada böbreğini kaybettiği, ağır zarar gördüğü ancak dava tarihinde yürürlükte bulunan Borçlar Kanunu'nun 43 ve 44. maddelerine göre iki gün süre ile davalıların kötü baktığı, manasız baktığı gerekçesi ile arkadaşları ile birlikte giderek davalılarn çalıştığı bölgede kavga çıkardıkları, zarar görmesine davacının kendisinin sebep olduğu kanaatiyle maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddine, davalı ....'nin kavganın çıkmasında istihdam eden olarak her hangi bir illiyet bağı bulunmadığından husumet yönünden reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Sözkonusu karar Dairemizin 09.03.2016 günlü ve 2016/1591 E.-2016/3451 K.sayılı kararı ile; ceza mahkemesince davalılar hakkında yaralama suçundan mahkumiyet kararı verilmesi sebebiyle davalılar ... ve ... 'ın hukuki sorumluluğunun bulunduğu ve davalı ... TurizmTicaret A.Ş nin adam çalıştıran sıfatıyla sorumlu tutulması gerektiği gerekçesiyle bozulmuş; davalı ... Turizm Ticaret A.Ş bu karara karşı karar düzeltme talebinde bulunmuştur.

Tashihi karar istemine konu uyuşmazlık adam çalıştıranın sorumluluğuna ilişkindir .

Ankara 10. Asliye Ceza Mahkemesinin kesinleşen 2007/631 E 2007/1111 K sayılı kararı ve ceza mahkemesinde dinlenen tanık beyanlarından ve davacının soruşturmada ve yargılamadaki ifadelerinden; kavgadan iki gün önce davacının, davalı mağaza çalışanı ...'ın anormal bakışlarından rahatsız olduğu gerekçesi ile Abdullah'ın çalıştığı davalı mağaza müdürüne şikayette bulunduğu, kavgadan bir gün önce davacının ...'ın yanına giderek "neden böyle bakıyorsun? " diyerek çıkıştığı, ...'ın anlamlı şekilde bakmadığını söylemesine rağmen davacının "bunun sonu kötü olur" diyerek davalı ...'ı tehdit ederek ayrıldığı,

ertesi gün davacının işyerinde akşam saat 08:30'da davalının iş yerinde 09:30'da paydos başladığı halde davacının en az beş kişilik bir grupla davalıların iş yerinden çıkmasını bekleyerek işyerinin ilerisindeki otobüs duraklarının bulunduğu mahalde manasız bakışlar gerekçesiyle tartışmaya başlayıp davalılar ... ve ... ya saldırdıkları, kavga sırasında davalı Abdullahın yanındaki arkadaşı Salih'in maket bıçağı veya başka bir bıçağı kendisini koruma düşüncesiyle rastgele salladığı ve davacının böbreğini kaybedecek şekilde yaralandığı,

ceza mahkemesince her iki sanık yönünden de haksız tahrik sayılacak şekilde davacı ve dört beş kişilik grubunun davalıların üzerine gitmeleri sebebiyle indirim yapıldığı ve davalı ...'nın 3 yıl 4 ay hapis cezası aldığı sözkonusu cezanın ve kesinleştiği, infazına başlandığı anlaşılmıştır.

Davalılar ... ve Abdullah Turhanın davalı ... Turizm Ticaret A.Ş, davacı ... Kayanın komşu Çarşıbaşı Mağazacılık çalışanı olduğu uyuşmazlık konusu değildir .

Somut olayda çözülmesi gereken sorun; davalı ... Karakayanın yaralama eylemi nedeniyle doğan zarardan Davalı ... Mağazacılığın adam çalıştıran sıfatıyla sorumlu tutulup tutulmayacağı noktasındadır .

Adam çalıştıranın sorumluluğuna ilişkin TBK MD. 66 Hükmü :

"Adam çalıştıran, çalışanın, kendisine verilen işin yapılması sırasında başkalarına verdiği zararı gidermekleyükümlüdür.

Adam çalıştıran, çalışanını seçerken, işiyle ilgili talimat verirken, gözetim ve denetimde bulunurken, zararın doğmasını engellemek için gerekli özeni gösterdiğini ispat ederse, sorumlu olmaz.

Bir işletmede adam çalıştıran, işletmenin çalışma düzeninin zararın doğmasını önlemeye elverişli olduğunu ispat etmedikçe, o işletmenin faaliyetleri dolayısıyla sebep olunan zararı gidermekle yükümlüdür.

Adam çalıştıran, ödediği tazminat için, zarar veren çalışana, ancak onun bizzat sorumlu olduğu ölçüde rücu hakkına sahiptir." yasal ifadesini içermektedir .

Adam çalışanın sorumluluğunu düzenleyen TBK madde 66 düzenlemesinin lafzından da anlaşılacağı üzere çalışan kendisine verilen işin yürütülmesi sırasında, 3.kişilere verdiği zararlardan, istihdam eden kusursuz olarak sorumludur.

Bir başka ifadeyle; adam çalıştıranın sorumluluğu için:

-Zararın çalışanın kendisine verilen işin görülmesi sırasında doğmuş olması,

-Üçüncü kişinin zararı ile çalışanın yaptığı iş arasında illiyet bağının bulunması gerekir.

TBK Madde 66/2 adam çalıştıranın çalışanının seçerken, işi ile ilgili talimat verirken, gözetim ve denetimde bulunurken, zararın doğmasını engellemek için gerekli önlemi gösterdiğini ispat ederse sorumlu olmaz hükmünü içermektedir .

Yerel mahkemedeki davaya konu olay davalı şirkete ait işyeri dışında' ve çalışma saatleri bitiminde gerçekleşmiştir. Daha açık ifadeyle , olayın çalışanın kendisine verilen işle ilgisi olmadığı gibi işin görülmesi sırasında da olmadığı hem.... 10. Asliye Ceza Mahkemesinin 2007/631 E. - 2007/1111 K. Sayılı ceza davasında hem de temyize konu.... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/87 E. sayılı dava dosyasında toplanan delillerle sabittir.

Ankara 10. Asliye ceza Mahkemesi'nin 2007/631 E sayılı ceza davasında yapılan yargılamada davalı ... Turizm Ticaret A.Ş yetkilileri hiç bir sıfat ve suretle taraf değildir. Bu itibarla; mesai saatleri bitiminde, işyeri dışında meydana gelen yaralama olayı nedeniyle TBK 66 maddesi Uyarınca..... Ticaret A.Ş nin adam çalıştıran sıfatıyla sorumluluğundan bahsolunamaz .