Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2016/5839 K.2017/13070

Taraflar arasında görülen tazminat(haksız fiile dayalı) davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacılar tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, 10/09/2009 tarihli kira sözleşmesi ile dava konusu taşınmazı iki yıllığına 4000,00 TL karşılığı bedelle kiraladığını ve tarla niteliğindeki taşınmaza buğday ektiğini, komşu tarla malikleri olan davalıların maliyetini karşılayarak sınırlarına kadar elektrik hattı çektirdiklerini, tarla başına elektrik trafosu, pano, sayaç ve su pompası yaptırdıklarını, davalıların çektirdikleri hattan kıvılcım sıçraması nedeniyle 15.07.2011 tarihinde ekili tarlasının yandığını, davalıların çektirdikleri elektrik hattına kaliteli malzeme kullanmayarak olaya sebebiyet verdiklerini,

17.000,00 TL buğday bedelinin olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken tahsilini, 2.000,00 TL yıllık kira bedelinin ise dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalılar; elektrik trafosundaki kullanılan malzemelerin kalitesinin, elektrik şirketinin sorumluluğunda olduğunu, davacının elektrik direğinin hemen bitişiğinde ekim ve dikim yaptığını, çıkan yangında kusurlarının olmadığını savunarak, davanın reddini dilemişlerdir.

Mahkemece; davacının dava konusu taşınmazı iki yıl süre ve 4.000,00 TL karşılığı kiraladığı, buğday ektiği, komşu taşınmaz malikleri- davalıların çektikleri elektrik hattının kendiliğinden alev saçması nedeni ile çıkan yangında buğday ekili tarlanın bir kısmının yandığı, denetime elverişli bilirkişi raporları doğrultusunda davalıların meydana gelen olay sebebi ile %20 oranında kusurlu oldukları ve mahrum kalınan zirai gelirin kusura karşılık gelen 3.419,75TL'sinden birlikte sorumlu oldukları ,bu tutara olay tarihinden itibaren yasal

faize hükmedilmesi gerektiği; yıllık 2000,00 Tl kira bedeli istemi yönünden davalıların haksız eylemi ile davacının talep ettiği kira bedeli arasında bir illiyet olmadığı, ayrıca kira sözleşmesinin nispiliği de nazara alındığında talebin mesnetsiz olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

1-) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davacının yıllık kira bedeli istemine yönelik temyiz itirazları yerinde değildir.

2-) Uyuşmazlık, tehlike sorumluluğundan kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir. Davalılar yangına sebebiyet veren enerji nakil hattının geçtiği komşu taşınmaz malikleridir.

Borçlar Yasasının 58/1.maddesi ( TBK md. 61/1) gereğince imal olunan bir şeyin sahibi o şeyin korunmasındaki kusurundan dolayı oluşan zararlardan kusursuz sorumluluk ilkesi gereğince sorumludur. Enerji nakil hatları da maddede belirtilen imal olunan şey ( yapı) kapsamında olduğundan enerji nakil hattının sahibi bu tesisin korunmasından, bu bağlamda bakım eksikliğinden ... zarardan kusursuz olarak sorumludur.

BK. m. 58'de öngörülen sorumluluğun söz konusu olması için, yapı eserinin yapım bozukluğu veya bakım eksikliğinden bir zarar doğması gerekir. Anılan maddedeki sorumluluk kusura dayanmayan kusursuz sorumluluk hallerinden olup, yapı eseri sahibi ancak davacının kusuru, üçüncü kişinin ağır kusuru ve mücbir sebebin varlığının ispatı halinde sorumluluktan kurtulabilir.

Sorumlu kişi veya işletmenin kusurlu olup olmaması, özen ödevini yerine getirip getirmemesi, işletme veya nesnede (şeyde) bir bozukluk veya noksanın bulunup bulunmaması, meydana gelen zararın tazmin borcu yönünden bir etkiye sahip değildir. Zira, bunların sebep oldukları zararlarda, her türlü özen gösterilse, denetim ve gözetim görevi yerine getirilse, gerekli tüm tedbirler alınsa dahi, çoğu zaman zararın meydana gelmesini önlemek mümkün değildir.

Bu sebeple, sorumluluğun bağlandığı olgu ile zarar arasında uygun illiyet bağı kurulduğu zaman, sorumluluk gerçekleşmiş olacağından bu işletme veya nesnelerin sahip veya işletenleri, bunların sebep oldukları zararı gidermek zorundadır. .....r 1991 Baskı, Cilt 2 sy.14-15)

Birden çok kimsenin kusurları ile zarar vermeleri halinde B.K.nun 50, 51 ve 142. ( TBK md 162,163) maddelerine göre; zarara uğrayan, bu zararın tamamını müteselsil sorumluların hepsinden isteyebileceği gibi sadece bir veya birkaçından da isteyebilir.

Somut olayda; hükme esas alınan ve birbirini destekleyen teknik bilirkişi raporlarına göre, davacının elektrik aboneliğinin olmadığı, davalıların ...-..... enerji hattından ek aldıklarını, besleyen hattın başlangıç direği olan seksiyoner direğinin davacının parselinde bulunduğu, tarla yangınına bu direkte bulunan özel.....elektrik hattı seksiyoner sigorta buşonlarından dökülen kızgın kuart kumu parçalarının neden olduğu, davalıların yangın ihtimaline karşı kendilerine ait seksiyoner direğinin altını temiz tutmadıkları, teseslerinin yapımında kalitesiz malzeme kullanılmasına izin verdikleri ve tesisin bakım ve onarımından birinci derece sorumlu olmaları nedeniyle kusurlu oldukları, elektrik şirketi

...'ın da tüm tesis ve malzemelerinin hali hazır durumundan denetiminden, işletme personelinin eğitiminden manevra talimatından alınacak tedbirlerden bakım ve onarım kontrollerinden sorumlu olduğu buna göre, dava dışı ...'ın zararın %80 'ninden davalıların ise %20 'lik kısmından sorumlu oldukları, fen ve zirai bilirkişi raporlarına göre 46.494 m2 'lik buğday ekili alanda meydana gelen zararın 17.098,76 TL olduğu, mahkemece bilirkişi raporları doğrultusunda davalılar için belirlenen kusur oranı nispetinde tazminata karar verilmiştir.

Oysa, BK.'nun 141.maddesinde borçlular arasındaki teselsülün koşulları düzenlemiştir. Müteselsil borçluluk, bir irade beyanı veya kanun hükmü dolayısı ile bir edimin birden ziyade borçlularından her birinin tamamını ifa etmekle yükümlü bulunduğu, alacaklının ise tamamını ancak bir defa elde etmek üzere edimi borçlulardan dilediği birinden talep etmeye yetkili olduğu ve borçlulardan birinin ifası veya ifa yerini tutan fiiliyle diğerlerinin bu oranda alacaklıya karşı borçtan kurtulacakları bir birlikte borçluluk halidir, .... 1971). Buna göre borçlular arasındaki müteselsil sorumluluk halinde alacaklı taraf ( davacı ) zararın tamamını müteselsil sorumluların hepsinden isteyebileceği gibi sadece birisinden de dava yolu ile isteyebilir.

O halde; mahkemece, müteselsil sorumlulukta borçlulardan her birinin borcun tamamından sorumlu olduğu gözetilerek, anılan hükümler gereğince zarar miktarının tamamının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesi gerekirken, müteselsil sorumluluk esasları gözardı edilerek sadece kusur oranı nispetinde tazminata karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.