Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2023/1117 K.2023/3047

Taraflar arasındaki rekabet yasağına aykırılık iddiasına dayalı tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı; davalı bankadan 01.05.2007 tarihinde 100.000,00 TL bedelli, 36 ay vadeli ve 1.32 faiz oranlı konut kredisi kullandığını, Rekabet Kurulunun 08.03.2013 tarihli kararı ile aralarında davalı bankanın da bulunduğu 12 adet bankanın 21.8.2007- 22.9.2011 tarihleri arasında mevduat, kredi ve kredi kartı konusunda kartel oluşturarak bankalar arasındaki rekabeti engellediklerinin belirlendiğini, davalı bankanın da bu oluşumun içinde yer alarak kendisinden fazla faiz aldığını ileri sürerek, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkındaki Kanun'un (4054 sayılı Kanun) 57 ve 58 inci maddeleri uyarınca fazla alınan faiz miktarının üç katı tutarında tazminatın davalı bankadan tahsilini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; görev, yetki ve zamanaşımı itirazında bulunmuş; Rekabet Kurulu kararının iptali için müvekkili bankaca açılan davanın karar düzeltme aşamasında olup bekletici mesele yapılması gerektiğini, davacının kredi kullandığı tarih itibariyle müvekkili bankanın kurul kararına yansıyan bir ihlali bulunmadığını, tazminat talebinin yasal koşullarının da oluşmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; Rekabet Kurulunun 05.04.2017 tarih ve 4154 sayılı yazısında davalı banka hakkındaki rekabet ihlalinden elde edilen ilk ve son belgenin 21.08.2007- 06.08.2011 tarihleri arasında olduğu, davaya dayanak Rekabet Kurulu kararı kapsamında, davacının kredi çektiği tarih itibariyle davalı bankanın rekabet ihlaline yol açan bir eyleminin bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı; davalı bankadan 01.05.2007 tarihli konut kredisi dışında 01.06.2007 ve 01.05.2010 tarihlerinde kullandığı başka kredilerin de bulunduğunu, yapılandırma taleplerinin davalı banka tarafından kabul edilmediğini, ilgili belgeleri mahkemeye sunmak için talep ettiğinde on yıllık sürenin geçmesi nedeniyle saklanmadığı belirtilerek verilmediğini, kredi çektiği tarihler itibariyle davalı bankanın fazla miktarda faiz alarak rekabet ihlaline yol açtığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; uyuşmazlığın çözümü için öncelikle davalı bankanın, iddia edilen tarihlerde, iddia edildiği şekilde oluşturulan kartel içinde yer alıp almadığının belirlenmesi, yer aldığının tespiti halinde ise faiz oranlarının tüketicinin zararına olacak şekilde belirlenip belirlenmediğinin tespitinin gerektiği;

taraflar arasındaki ilişkinin özel hukuk sözleşmesine dayalı olup sözleşmenin, tarafların serbest iradesi ile imzalanması nedeniyle davalı bankanın oluşturulduğu iddia edilen oluşum içinde yer almadığının kesin olarak tespiti halinde de davacının herhangi bir zarara uğramadığının kabulünün zorunlu olduğu, davalı bankanın iddia olunan oluşum içinde yer almaması halinde davacının serbest iradesi ile davalı bankayı seçerek sözleşmesel ilişkiye girmesi nedeniyle davacının bir zararının oluştuğundan söz edilemeyeceği,

2. Her ne kadar Rekabet Kurulunun kararının iptali için idari yargıda açılmış bulunan dava halen derdest ise de dava konusu olayda, davalı bankanın kartel oluşumu içinde yer almadığının kesin olarak tespit edilmesi halinde derdest dava sonucunun eldeki davayı etkilemeyeceğinden ve bu bağlamda bankanın sorumluluğuna karar verilemeyeceğinden idare mahkemesinde devam eden davanın bekletici mesele yapılmasına gerek olmadığı,

3. İlk Derece Mahkemesince bu yönde araştırma yapıldığı, Rekabet Kurulunun 05.04.2017 tarihli ve 4154 sayılı yazısında davalı banka hakkındaki rekabet ihlalinden elde edilen ilk belge tarihinin 21.08.2007, son belge tarihinin 06.08.2011 tarihleri olduğunun belirtildiği, davacının beyanından ve ibraz ettiği belgelerden konut kredisini 01.05.2007 tarihinde kullandığı, dolayısıyla davaya dayanak Rekabet Kurulu kararı kapsamında davalı bankanın eylem tarihi itibariyle davacının kredi çekmediği, davacının konut kredisini bankanın ihlal eyleminden önce kullandığı ve kredinin yapılandırılmadığının anlaşıldığı,

Rekabet Kurulunun davacının konut kredisi kullandığı 01.05.2007 tarihine ilişkin kartel faizinin uygulandığına dair bir kararının da bulunmadığı, bu itibarla davacının herhangi bir zararının oluşmadığı anlaşıldığından davanın reddine dair verilen İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçe gösterilerek, davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı; istinaf dilekçesinde bildirdiği sebepleri tekrar ederek, kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, konut kredisi kullanılan davalı bankanın da aralarında bulunduğu 12 bankanın kartel oluşturarak faiz oranlarını birlikte belirlemeleri nedeniyle uğranılan zararın tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 4054 sayılı Kanun'un 57 ve 58 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Rekabet Kurulunun 08.03.2013 tarihli ve 13-13/198-100 sayılı kararının iptaline ilişkin ... 2. İdare Mahkemesinde açılan davanın reddine karar verildiği, karar düzeltme aşamasında Danıştay 13. Dairesinin 21.05.2019 tarihli ve 2016/4017 E. 2019/1779 K. sayılı kararı ile hükmün bozulması üzerine ... 2. İdare Mahkemesinin 19.07.2019 tarihli ve 2019/1108 E., K.2019/1463 K. sayılı kararıyla "..." kararı verilmiş ise de bu kez Danıştay İdari Dava Dairelerinin 31.05.2021 tarihli ve 2019/2656 E. 2021/1104 K. sayılı kararı ile hükmün bozulduğu ve yeniden yapılan yargılama neticesinde ... 2. İdare Mahkemesinin 26.04.2022 tarihli ve 2022/920 Esas, 855 Karar sayılı kararı ile idari işlemin iptaline karar verildiği anlaşılmıştır.

2. Bu itibarla, temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere ve zarar iddiasının dayandırıldığı Rekabet Kurulu Kararının iptal edilmiş olmasına göre, davacı tarafın temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,