Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2024/2066 K.2025/1190

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davalı ...'ın 1416 sayılı Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanun (1416 sayılı Kanun) kapsamında, resmi burslu statüde ABD'de yüksek lisans öğrenimi gördüğünü, 2011 sonbahar döneminden itibaren öğrenimine devam etmediğinden 1416 sayılı Kanun'un 11. maddesi gereğince öğrencilikle ilişiğinin kesildiğini, davalı ...'ın 1416 sayılı Kanun'un 19. maddesi ve yükleme senedindeki hükümlere göre 117.902,84 USD borçlu bulunduğunun tespit edildiğini, yapılan bildirime rağmen borcun ödenmediğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 117.902,84 USD hazine zararının, kefillerin 65.000 USD ile sınırlı sorumlu olması kaydıyla, sarf tarihinden itibaren işleyecek yabancı para faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili; müvekkilinin ABD'de kabul aldığı Boston Universityde kötü muamele görerek ayrımcılığa uğradığını, New York Eğitim Ateşeliğinin okul değiştirme tavsiyesi üzerine başvurduğu kabul aldığı Brandeis Universityde eğitime devam etmeye karar verdiğini, fakat davacı Bakanlık harç ödemeleri konusunda ihmalkar davrandığı için müvekkilinin okul yönetimince kötü muamele gördüğünü, okul tarafından harç konusunda sürekli rahatsız edilen müvekkilinin sıkıntılar nedeniyle panik ataklar, baygınlık derecesinde uyku nöbetleri yaşamaya başladığını,

müvekkilinin Saint Elizabeth Hospitalın acil servisine giderek tedavi olduğunu ve kendisine depresyon teşhisi konulduğunu, sağlık problemleri nedeniyle okul yönetimi tarafından eğitimine bir yıl ara verildiğini, müvekkilinin rahatsızlığından dolayı derslere ve sınavlara girmesine izin verilmediğini, vize problemi sebebiyle bu arayı Türkiye'de geçirdiğini ve geri dönmesini sağlayacak doktor raporunu almasına rağmen okul yönetiminin haksız olarak müvekkilini tekrar okula kabul etmediğini,

müvekkilinin Brandeis Universityde yaşanan olumsuzluklardan sonra yarım kalan öğrenimine devam edebilmek için yurt dışında bulunan başka okullarla görüştüğünü, ancak kalan burs süresinin azalmasından ve öğrenim döneminin yakın olmasından dolayı hiçbir okuldan olumlu yanıt almadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

2. Diğer davalılar davaya cevap vermemişlerdir.

II. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 16.12.2014 tarihli kararıyla; davanın kabulü ile 117.902,84 USD'nin davalı ...'dan dava tarihinden, davalılar Orhan, Doğan ve Murat Faruk'dan bu bedelin 65.000,00 USD'sinden, davalı ... ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olunarak dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1. Mahkemenin 24.11.2017 tarihli kararının süresi içinde davacı vekili ve davalılardan Neslihan vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay (Kapatılan) 13.Hukuk Dairesince verilen 16.05.2018 tarihli ilamla; davacının tüm temyiz itirazlarının reddine karar verildikten sonra, hükme esas alınan bilirkişi raporunun eksik incelemeye dayandığı, Mahkemece yeniden konusunda uzman üç kişilik bilirkişi heyeti oluşturularak başta 1416 sayılı Kanun ve yönetmelikler olmak üzere, ilgili mevzuatın incelenmesi ve davalı ...'ın belirttiği rahatsızlığın, MEB tarafından kabul edilip edilmediğinin, kapsamlı değerlendirmeden sonra tespiti ile varılacak sonuca göre hüküm tesisi gerektiği gerekçesiyle, karar davalı yararına bozulmuştur.

2. Bozmaya uyan Mahkemenin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla. 21.11.2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda, davalı ...'ın hastalığının epilepsi olduğu, 1416 sayılı Kanun'un 19/2 maddesine uygun şekilde davalının hastalığının üniversite hastanesinden alınan rapor doğrultusunda sabit bulunduğu, 1416 sayılı Kanun ve mevzuatta hastalıkların MEB tarafından hangisinin kabul edilip hangisinin kabul edilemeyeceğine dair bir düzenleme olmadığı,

eğitimine yurt dışında devam etmesini engelleyecek psikiyatrik bir hastalığa maruz kalan davalıdan tahsil masraflarını istemenin 1416 sayılı Kanun'un 19/2. maddesine aykırı olduğuna dair değerlendirmelerine aynen iştirak edildiğini, bozma ilamına uymak suretiyle alınan son bilirkişi heyeti raporu denetime elverişli ve hüküm kurmaya uygun görüldüğü gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; davalının sağlığına kavuşmasına ve yeniden öğrenim bölgesine dönmesine imkan vermek amacıyla, Temmuz 2010 tarihinden 2011 güz dönemine kadar yurtta aylıksız izinli sayılması, yurda geliş-gidiş uçak bileti ile muayene ve sağlık giderlerinin karşılanmasının uygun bulunduğunu, davalının aylıksız izin sürecinin sonunda öğrenim durumu hakkında yapılan tüm uyarılara karşın bilgi vermediğini, Mahkemece yeterli inceleme yapılmadan hazırlanan bilirkişi raporlarına dayanılarak hüküm kurulduğunu, davalının İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Bölümünden almış olduğu raporda epilepsi hastası olduğu tespiti bulunmakla birlikte,

yasal düzenlemeye göre sağlık durumunun yurt dışındaki öğrenimine imkân tanımadığı yönünde bir ifade bulunmadığını, tam aksine öğrenimine devam etmesinde sakınca olmadığının belirtildiğini, hal böyle olunca davalının 1416 sayılı Kanun'un 19/2 maddesinde belirtilen sağlık muafiyetinden yararlanmasının mümkün olmadığını, aylıksız izninin bitiminde eğitimine devam etmek için müvekkili İdare ile iletişim kuran davalıdan, bu amaçla garanti belgesi talebinde de bulunulduğunu, ancak davalının sağlığının öğrenimine elvermediğine yönelik rahatça tespit edilebilecek bu durumu tabii olduğu mevzuata uygun şekilde belgelendirmediğini, Mahkemece,

nispi vekalet ücretine hükmedilmesinin doğru olmadığını ifade ederek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, yüksek lisans yapmak için yurt dışına gönderilen davalının, eğitimini tamamlamadan yurda dönmesi nedeniyle yapılan giderlerin tahsili istemine ilişkindir.

1. Temyizen incelenen kararda belirtilen gerekçeye, hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli ve yeterli olmasına, eğitimini yurt dışında devam etmesini engelleyecek hastalığa maruz kalan davalıdan tahsil masraflarını istemenin 1416 sayılı Kanun'un 19/2 ve Türk Öğrencilerin Yabancı Ülkelerde Öğrenimleri Hakkında Yönetmelik'in 21. maddesine aykırı olduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

2. Mahkemece verilen 16.12.2014 tarihli kararla; davanın kabulü ile 117.902,84 USD'nin davalı ... için dava tarihinden, davalılar ..., ... ve ...'dan bu bedelin 65.000,00 USD'sinden, davalı ... ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olunarak dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verildiği, hükmün sadece davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edildiği, bu itibarla hükmün temyiz etmeyen davalılar yönünden davacı lehine usulü kazanılmış hak oluşturduğu, bozmaya uyan Mahkemece bu kez davanın tümden reddine karar verilmek suretiyle usulü kazanılmış hakkın ihlal edildiği anlaşılmıştır.

3. Hal böyle olunca, Mahkemece; 16.12.2014 tarihli karar, davalı ... dışındaki diğer davalılar tarafından temyiz edilmediğinden davacı yönünden kesinleştiği anlaşıldığından, davalı ... dışındaki diğer davalılar yönünden karar verilmesine yer olmadığına şeklinde hüküm tesis edilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR