Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2024/3196 K.2025/3163

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Davacılar vekili asıl davada; müvekkili ...’in 06.09.2015 tarihinde ikamet ettiği Muş İli Merkez ...

Köyünde elektriklerin uzun süreden beri kesik olması ve davalı ... şirketinin arızayı gidermeye gelmemesi nedeniyle köy meydanında bulunan ve yanına yaklaşılmaması için etrafında hiçbir güvenlik tedbiri bulunmayan, kapağı sürekli açık yüksek gerilim panosuna elektrik şalterini kontrol etmek için temas ettiğinde, panonun patlaması sonucunda elleri ile vücudunun ağır şekilde yandığını ve %100 oranında malul kaldığını, başkasının yardımına muhtaç hale geldiğini, davalının periyodik bakım yapmaması nedeniyle sorumlu olduğunu, müvekkilinin tehlike arzettiğini bilmediğinden kusurunun bulunmadığını ileri sürerek;

fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla, müvekkillerinin ... için şimdilik 1.000,00 TL iş göremezlik, 1.000,00 TL bakıcı gideri ile 100.000,00 TL manevi tazminatın, ... için 50.000,00 TL, diğer davacıların her biri için 15.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 21.01.2020 tarihli ıslah dilekçesiyle fazlaya dair haklarını saklı tutarak iş göremezlik tazminatı talebinini 89.977,00 TL'ye, bakıcı giderine ilişkin tazminat talebini 119.116,33 TL ‘ye yükseltmiştir.

2. Davacı ... vekili birleşen davada; asıl davada yaptıkları ıslahtan sonra tekrar hesap raporu alındığını, burada daha yüksek tazminat miktarları belirlendiğini, ikinci kez ıslah yapamayacakları için ek dava açtıklarını belirterek; fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla, 291.728,94 TL iş göremezlik ve 332.488,49 TL bakıcı gideri tazminatının olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; köyde elektriklerin kesin olduğuna dair bir ihbar yapılmadığını, davacının arızayı bildirmeden elektrik direğine tırmanarak trafo balkonuna çıktığını, burada OG buşinklerinin yer aldığını, dokunulmasa dahi atlama mesafesi aşılırsa kişinin yüksek gerilime kapılacağını, yüksek gerilim panosu diye bir şeyin olmadığını, AG panosunun olduğunu, davacının AG panosuna değil trafo balkonuna çıktığını, tüm elektrik direklerinde korkuluk olduğunu ve trafo kapaklarının kilitlendiğini, vatandaşların kilitli kapakları kırdığını, müvekkilinin direk dikerken mevzuatın getirdiği tüm yükümlülükleri yerine getirdiğini,

trafoda arızanın olmadığını, müvekkilinin personellerinin dahi ancak tüm tedbirleri aldıktan sonra direğe çıktığını, davacının direğe çıkması ile gerçekleşen durumda tek kusurlunun davacı olduğunu ileri sürerek, davaların reddini istemiştir

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; elektrik arızasına davalı şirketçe uzun süre müdahale edilmemesi, elektrik panonusunun etrafında gerekli güvenlik tedbirlerinin alınmaması sebebiyle davacının elektrik panosuna müdahale ederek yaralandığı, 24.09.2021 tarihli bilirkişi raporunda; davacının %80 davalının %20 kusurlu bulunduğu, davalı şirketin hizmet kusurunun bulunduğu,

elektrik panosunun kilitli olmadığının ve uyarı levhasının bulunmadığının belirlendiği 17.11.2022 tarihli hesap bilirkişi raporunda kusur oranları da dikkate alınarak davacının sürekli iş göremezlik tazminatının 260.946,87 TL, yaralanması nedeniyle bakıcı giderinin 309.535,32 TL olarak belirtildiği, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 72. maddesi doğrultusunda yaralama fiilinin ceza zamanaşımının 8 yıl olup davanın zamanaşımına uğramadığı, davacının maruz kaldığı yaralanmadan zarar gördüğü, asıl davada ıslah hakkı tüketildiği için ek dava ile fazlasının talep edildiği gerekçesiyle;

asıl davanın kısmen kabulü ile 89.977,00 TL iş göremezlik tazminatı ve 119.116,33 TL bakıcı giderinin olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, davacılardan ... için 30.000,00 TL, ... için 20.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine, diğer davacılar için talep edilen manevi tazminat taleplerinin reddine, birleşen davanın kabulü ile 291.728,94 TL iş göremezlik tazminatı ve 332.488,49 TL bakıcı giderinin olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

karar verilmiş; hüküm, taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; enerji nakil hattının sahibi bulunan davalının, bu yapı eserinin fena yapılmasından, bakımı ve işletilmesindeki eksikliklerden sorumlu olduğu, bu tür hatları kişilerin can ve mal güvenliği açısından tehlike arz etmeyecek şekilde inşa etmek, bulundurmak, bu hatlara güvenli yaklaşma sınırının aşılmasını önleyici tedbirleri almakla yükümlü bulunduğu, elektrik dağıtım faaliyetinin niteliği gereği tehlike taşıdığı için davalının sorumluluğunun kusursuz sorumluluğa dayandığı, tehlikeli işletme ile zarar arasında illiyet bağının bulunmasının sorumluk için yeterli olduğu,

arızayı görevlilere haber vermesi gerekirken, görevi ve yetkisi olmadığı halde trafo direğine çıkarak arızaya müdahale ederken elektriğe kapılıp direkten düşerek yaralanan ...'in %80 oranında kusurlu olduğu, seksiyonerli trafo direğinin tüm donanımlarının bakım ve onarımını gereğince yapmayarak, özen yükümlülüğünü yeterince yerine getirmediği anlaşılan davalının %20 kusurlu olduğu yönünde hazırlanan ve hükme esas alınan raporun denetime ve oluşa uygun olduğu,

olayın gerçekleşme şekli, yeri zamanı, kazaya karışanın kusur miktarı, olay nedeniyle davacıların uzun bir süre acı ve elem çekecekleri, tarafların sosyal ekonomik durumları ve yukarıdaki ilkeler gözetildiğinde, tüm davacılar yararına hükmedilen manevi tazminat miktarlarının olaya ve hakkaniyete uygun düşmediği, hükmedilen manevi tazminatların yetersiz ve az kaldığı gibi, küçükler için manevi tazminat taleplerinin reddinin de yanlış olduğu, kaza tarihinin 2015 yılı olması ve ek davanın 2023 yılında açılmış olması gözetildiğinde;

hesap raporun tebliği tarihinde davacının zarar miktarını öğrendiği anlaşılmakla haksız fiil için 10 yıl olarak belirtilen zamanaşımı süresinin dolmadığı, maluliyet raporunun hükme esas alınabilecek nitelikte olduğu, tazminat hesaplamasında bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinin, güncel verilere ve ülkemiz gerçeklerine daha uygun olan TRH 2010 tablosunun uygulanmasının yerinde olduğu gerekçesiyle;

davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile asıl davanın kısmen kabulüne, 89.977,00 TL iş göremezlik tazminatı ve 119.116,33 TL bakıcı giderinin olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, davacılardan ... için 75.000,00 TL, ... için 50.000,00 TL, ..., ..., ..., ... ve ... için ayrı ayrı 15.000,00'er TL'den olmak üzere toplam 200.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine,

fazlaya dair talebin reddine, birleşen davanın kabulü ile 291.728,94 TL iş göremezlik tazminatı ve 332.488,49 TL bakıcı giderinin olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiş; karar, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; davacı ...'in trafo balkonuna çıkarak zarara kendi fiil ve kusuruyla sebep olduğunun sabit olduğunu, bölgedeki tüm enerji nakil hatlarının ve trafoların bakımları teknik mevzuat uyarınca bakım dönemleri içerisinde yapılmakta olduğunu, Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliğine uygun bir biçimde gerekli olan önlemlerin alındığını, kusur raporunun eksik ve denetime elverişli olmadığını, itirazlarının karşılanmadığını, müvekkilinin zarardan sorumlu tutulamayacağını, olayın oluştuğu trafoda 3. şahıslar ve başka kurumlar tarafından bildirilmiş herhangi bir arıza kaydı olmadığını,

davacının ağır kusurunun illiyet bağını kestiğini, zararın öğrenilmesi kavramıyla kastedilenin, haksız fiil nedeniyle oluşan bedensel zararın kapsamının öğrenilmesi olup, bu bedensel zararın sebep olacağı maluliyet oranının belirlendiği tarihin, zararın öğrenilmesi kavramına bir etkisi olmadığını bedensel zararın (yaralanmanın) gerçekleşmesi ile zararın kapsamının belli olduğunun kabul edilmesi gerektiği, buna göre alacağın zamanaşımına uğradığını, tazminat miktarlarının fahiş olduğunu, tazminatların bir kısmına olay bir kısmına ıslah tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiğini,

reddedilen manevi tazminat yönünden müvekkili lehine takdir edilen vekalet ücretinin az, davacı lehine takdir edilen vekalet ücretinin fazla hesaplandığını belirterek, kararı temyiz etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, elektrik çarpması nedeniyle meydana gelen bedelsel zarar nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.

Temyiz olunan karardaki gerekçeye, zararla elektrik tesisinin işletilmesi arasında uygun illiyetin bulunmasına, davalının sorumluluğunun kusursuz sorumluluk olup davacının müterafik kusurunun belirlenerek tazminattan düşülmüş olmasına, zararın gerçekleşme şekli ve maluliyet oranına göre takdir edilen manevi tazminat miktarlarının hakkaniyete uygun olduğunun, takdir edilen vekalet ücretlerinin karar tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre yerinde bulunduğunun anlaşılmasına göre, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR