Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2024/4200 K.2025/2791

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar, asıl dava davacısı vekili, davalılar ... ve Çevre ve Orman Bakanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Asıl davada davacı vekili.

45 parsel sayılı taşınmazın 2B kapsamında orman sınırları dışına çıkartılarak davalı satıcı ... adına 18.06.1999 tarihinde tescil edilmiş olduğunu, taşınmazı davalı ... 'dan müvekkilinin 26.05.2000 tarihinde satın aldığını ve tapuda tarafına temlik edildiğini, Ümraniye 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde 2004/53 E. sayı ile açılan dava sonunda taşınmazın tapusunun tamamının iptal edilerek ... adına tesciline karar verildiğini, kararın kesinleştiğini, tapunun iptal edilmesi nedeniyle davalıların haksız zenginleştiklerini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere,

satış bedelinin dava tarihindeki değerinin denkleştirici adalet ilkesine göre belirlenmek suretiyle şimdilik 7.500,00 TL'nin davalılardan yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen Ümraniye 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/428 Esas sayılı davada davacı ... vekili; asıl davada davacı ...'in kendisine karşı açtığı tazminat davasını kaybetmesi halinde ödeyeceği bedeli davalılar ... Çevre ve Orman Bakanlığı ve Orman Genel Müdürlüğüne rücu edeceğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 7.500,00 TL'nin davalılardan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... ve Çevre ve Orman Bakanlığı vekili; davada zamanaşımı süresinin geçtiğini, 45 parsel sayılı taşınmazın 2/B çalışmaları sonucu kurulan komisyon tarafından ...'na satıldığını, Çevre ve Orman Bakanlığı müfettişlerince düzenlenen 08.06.2001 tarihli inceleme raporuna göre, eski 30 parselin eylemli orman alanı olduğunun belirlendiğini, ... tarafından Ümraniye 2.Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan dava sonucu tapunun iptaline karar verilip, kesinleştiğini, Hazine adına kayıtlı olması gereken taşınmazı satan kişiye karşı sebepsiz zenginleşme davası açılabileceğini, müvekkillerinin sıfatı bulunmadığı gibi,

kusur ve sorumluluğun da olmadığını, ayrıca, kadastro çalışması sonucu ... adına tescil edildiğinden, sebepsiz zenginleşme şartlarının da gerçekleşmediğini, işlemin Kadastro çalışmalarına dayalı olması sebebiyle TMK.nun 1007.maddesi kapsamında değerlendirilemeyeceğini, 1998 yılında gerçekleşen satış sonucu alınan bedelin 2924 Sayılı Yasa'nın 18.Maddesi uyarınca 6831 Sayılı Yasanın Ek 3.maddesine göre kurulan fona yatırıldığını, anılan fonun 4629 Sayılı Yasa ile bütçe gelirine dönüştüğünü ileri sürerek, haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmazın müvekkili idare tarafından satılmadığını, satış bedellerinin müvekkili idareye ödenmediğini, idareye husumet yöneltilemeyeceğini, dava konusu taşınmazın devlet ormanı olarak tesciline karar verildiğini bu nedenle özel mülkiyete konu olamayacağını savunarak haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. 3. Davalı ..., davaya cevap vermemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 23.06.2009 tarihli kararıyla; asıl davada davanın kısmen kabulüne, dava konusu 4.630,00 TL’nin dava tarihi itibari ile yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline; birleşen Ümraniye 3. AHM’nin 2008/428 E. sayılı davada; davanın kısmen kabulü ile 2.904,44 TL’nin yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiş; karar süresi içinde davacı vekili, birleşen dosyanın davacı vekili, davalı ... ve Çevre Orman Bakanlığı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Yargıtay (Kapatılan)13. Hukuk Dairesi Başkanlığının 07.02.2011 tarih, 2010/10206 E., 2011/1682 K. sayılı ilamı ile davalı kurumların (... ve Çevre ve Orman Bakanlığı) hatalı yaptıkları kadastro neticesi uğranılan zararın ödetilmesini istendiğine göre, yargı yolu bakımından mahkemenin görevsizliği nedeniyle, bu davalılar bakımından dava dilekçesinin reddedilmesi gerektiği; birleşen Ümraniye 3.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/428 Esas sayılı davada, esas davanın neticelenmesinin birleşen dava için dava şartı niteliğinde bulunduğu gerekçesiyle esas dava sonucu beklenmesi gerektiği gerekçesiyle ile bozma kararı verilmiştir.

Bozma kararı üzerine asıl davada davalı-birleşen davada davacı ... ile davalıların karar düzeltme talebi üzerine Yargıtay (Kapatılan)13. Hukuk Dairesi Başkanlığının 30.11.2011 tarih, 2011/13677 E., 2011/17818 K. sayılı ilamıyla, birleşen dava davacısı ... ile davalı ... Hazinesinin tüm, diğer davalıların sair temyiz itirazlarının reddi ile taşınmazın tahsis işleminin idarenin hizmet kusuruna dayanması sebebiyle uyuşmazlığın çözümünde idari yargının görevli olduğu, birleşen davada da dava dilekçesinin davalılar yönünden reddedilmesi gerektiği gerekçesiyle bozma kararı verilmiştir.

2. Bozmaya uyan Mahkemenin ilam başlığından tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; asıl davada davalı ...'ün sorumluluğunun satıcı sıfatı ile zapta karşı tekeffül hükümlerine, davalı ...

Hazinesinin sorumluluğu ise Türk Medeni Kanunu'nun 1007. maddesine dayandığı gerekçesiyle 07.01.2009 tarihli bilirkişi raporu ile satış bedelinin denkleştirici adalet ilkesine göre belirlenen 4.630,00 TL'nin davalılar ... ve Maliye Hazinesinden tahsiline, diğer davalılar Orman Bakanlığı ve ... hakkındaki davanın ise, hizmet kusuruna dayanılması nedeni ile idari yargının görev alanına girdiği gerekçesiyle dilekçenin görev ve usulden reddine, davacının bu davalılar hakkında idari yargıda dava açmakta muhtariyetine, birleşen davanın ise,

07.11.2013 tarihinden itibaren takipsiz kaldığı ve yasal süre içerisinde yenilenmediği anlaşılmakla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(6100 sayılı Kanun) 150. maddesi gereğince açılmamış sayılmasına karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde asıl davada davacı ile asıl ve birleşen davada davalılar ... ve Çevre ve Orman Bakanlığı vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Asıl davada davacı vekili; görevsizlik kararının doğru olmadığını, satış bedelinin rayiç değere göre belirlenmesi gerektiğini ileri sürerek, kararın bozulmasını talep etmiştir. 2. Asıl ve birleşen davada davalılar ... ve Çevre ve Orman Bakanlığı vekili; davacıların ancak taşınmazı satan ve sebepsiz zenginleşen kişiye dava açabileceğini bu nedenle davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, tapu kaydının iptali nedeniyle ödenen bedelin denkleştirici adalet ilkesine göre ulaştığı değerin tazmini istemine ilişkindir. Temyizen incelenen kararın bozma ilamında gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yapılarak yine bozma ilamında belirtilen hukuki esaslar gereğince esas alınan bilirkişi raporunun taraf ve Yargıtay denetimine elverişli olduğunun anlaşılmasına göre, asıl davada davacı vekili ile asıl ve birleşen davada davalılar ... ve Çevre ve Orman Bakanlığı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR