Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/1821 K.2025/4942

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılardan şirket ve .. vekili tarafından temyiz edilmekle: kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkili ile davalılar arasında 18.05.2022 tarihinde .. ili .. ilçesi 1 17... Parselde bulunan taşınmaz üzerine yapılacak taşınmazın satışına adi yazılı olarak ..

Yapı Projeden Taşınmaz Satış Vaadi Sözleşmesinin akdedildiğini, müvekkilinin satış bedeli olan 750.000,00 TL'yi davalılara ödediğini, ancak geçen süre içinde davalıların inşaata başlamadığını, taşınmaz üzerinde Belediyenin hissesi olması dolayısıyla çıkan sorun çözülene kadar inşaata başlanılmayacağının bildirildiğini, sorunun ne zaman çözüleceğinin belli olmadığını, davalıların bir tarih vermediğini, neticede müvekkilinin taşınmazı devralamadığı gibi parasını da geri alamadığını, sözleşmenin resmi şekilde yapılmaması nedeniyle geçersiz olduğunu,

davalıların sebepsiz olarak zenginleşmiş olması nedeniyle müvekkilinin ödediği miktarın denkleştirici adalet ilkesine göre günümüzde ulaştığı değerin davalı tarafından ödenmesi gerektiğini ileri sürerek; müvekkilinin ödediği bedelin SPK Gayrimenkul Değerleme yöntemi ile bir SPK değerleme uzmanı tarafından yeniden değerlendirilerek olmazsa denkleştirici adalet ilkesine göre güncelleştirilerek belirlenecek tutarın şimdilik 750.000,00 TL'lik kısmının 18.05.2022 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili; müvekkilleri .. ve .. yönünden husumet itirazlarının bulunduğunu, sözleşmenin adi yazılı düzenlenmesini davacının istediğini, sözleşmenin geçerli olduğunu, satış günü geldiğinde müvekkili şirketin edimini ifa edeceğini, kararlaştırılan sürenin dolmasına yıllar olduğunu, davacının varsayıma dayalı olarak mağduriyet yarattığını, müvekkili şirketin sözleşmenin imzalanmasından sonra imar durumuyla ilgili ortaya çıkan öngörülemez bir durumu çözmeye çalıştığını, hakkın kötüye kullanıldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla.

18.05.2022 tarihli sözleşmede davalı ..ın müteahhit olarak belirtildiği ve sözleşmenin asıl tarafı ve geçersiz sözleşme nedeniyle sebepsiz zenginleşen kişi olduğu, davalı şirketin garantör sıfatıyla yer aldığı, garanti sözleşmesinin geçerliliğinin asıl sözleşmenin geçerli olmasına bağlı olmaması nedeniyle davalı şirketin de iade borcundan sorumlu olduğu, kaldı ki taşınmaz satış vaadi sözleşmesinin "Yetki Şartı" başlıklı 7. maddesinde garantörün sorumluluğunun sözleşme hükümlerindeki geçersizlikten etkilenmeyeceğinin kararlaştırıldığı, davalı ..'ın ise sözleşmeyi davalı şirketi temsilen imzaladığı,

bu nedenle kendisine husumet yöneltilemeyeceği, kısa kararda davalı ... hakkında husumetten red kararı verilmesinin maddi hatadan kaynaklandığı gerekçesiyle; davalı ... ve .. hakkındaki davanın pasif husumet yokluğundan reddine, davalı yönünden açılan davanın kabulüne, 1.440.900,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalıdan tahsiline, faiz başlangıcına ve türüne ilişkin fazlaya dair talebin reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalı ...'ın sözleşmenin tarafı olarak, davalı şirketin ise garantör olarak sözleşmeyi imzalamış olmaları nedeniyle sorumluluklarının bulunduğu, davalı ..'ın ise şirket yetkilisi olarak sözleşmede imzasının bulunması nedeniyle husumet yöneltilemeyeceği, sözleşmeye göre 18.05.2026 tarihinde teslimi gereken taşınmazın aradan geçen zamana rağmen hala inşaata başlanılmadığının davalı tarafın da kabulünde olduğu, aradan geçen zaman nedeniyle makul sürenin dolduğu, alınan bedelin iadesinin gerektiği gerekçesiyle;

davalı şirket vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davalı .. hakkında açılan davanın husumetten reddine, davalılar .. ve .. Yapı Gay. San. Tic. Ltd. Şti.

Hakkındaki davanın kabulüne, 1.440.900,00 TL'nin, dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile bu davalılardan tahsiline, faiz başlangıcına ve türüne ilişkin fazlaya dair talebin reddine karar verilmiş; karar, davalılardan .. ve şirket vekili tarafından temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalılar .. ile Şirket vekili; davacının talebi ile sözleşmenin adi yazılı olarak yapıldığını, müvekkilinin sözleşmede belirlenen tarih geldiğinde edimini ifa edeceğini, öngörülemez bir durumun ortaya çıkmış olması nedeniyle inşaata başlanmadığını, davacının bu durumda dava açmasının hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğunu belirterek, kararı temyiz etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, harici taşınmaz satış sözleşmesi nedeniyle ödenen satış bedelinin sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iadesi istemine ilişkindir.

Temyiz olunan karardaki gerekçeye, resmi şekilde yapılmamış 18.05.2022 tarihli taşınmaz satış vaadi sözleşmesinin geçersiz olması nedeniyle, davacının ödediği satış bedelini sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri isteyebilecek olmasına, taşınmaz satışını konu alan sözleşmelerde getirilen şekil şartının tarafları düşünmeye sevk etmek amacı taşıması nedeniyle alıcının daha sonra kendisini sözleşmeyle bağlı hissetmeyerek zenginleşmenin iadesini istemesinin hakkın açıkça kötüye kullanılması olarak değerlendirilemeyeceğinin anlaşılmasına ve ileri sürülen temyiz sebeplerine göre, davalılar vekilinin temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,