Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/2043 K.2025/5445

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar, davalı ... vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili.

11.05.2016 tarihinde ... marka traktör üreticisinin Amasya yetkili servisinden 2015 model traktörü 78.000,00 TL'ye satın aldığını, traktörün bir yıl içerisinde altı defa şanzuman arızası yaptığını, ayıplı ürünün değiştirilmesi amacıyla 28.02.2018 tarihinde noter kanalıyla davalı ...'e ihtarname keşide ettiğini, arızanın giderilmediğini, ayıbın giderilmemesine bağlı olarak traktörden beklediği verimi alamadığı gibi tarımsal faaliyetlerinin durma noktasına geldiğini, buna bağlı olarak ürünlerin mevsimsel olgunluğa erişemediğini, mevsim şartlarının zor olduğu dönemde çalışarak daha fazla yakıt tükettiğini ileri sürerek;

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere traktörün ayıpsız misli ile değiştirilmesini ve şimdilik 10,00 TL maddi tazminatın davalılardan tahsilini talep etmiş; ıslah dilekçesi ile maddi zarara yönelik talebini 10.435,78 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili; müvekkilinin yetkili acenta olduğu, traktörün davacıya 98.000,00 TL'ye satıldığını, ancak herhangi bir ödeme yapılmadığını, arızaların kasten yapıldığını, traktörün üzerinde rehin olduğunu, üretimden kaynaklanmayan kullanıcı hatasından kaynaklanan arızaların olduğunu, traktör süresinde servis bakım ve kontrole götürülmediğini, ihbar sürelerinin dolduğunu savunarak , davanın reddini istemiştir. 2.Davalı ... vekili; müvekkilinin davacıya satış yapmadığını, servis işlemlerini de gerçekleştirmediğini savunarak; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 10.12.2021 tarihli kararıyla; davalı şirket hakkındaki davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı ... hakkındaki davanın kabulü ile davacının satın aldığı traktörün ayıpsız bir misli ile değiştirilmesine, davacının talebi doğrultusunda 10.435,78 TL maddi tazminat talebinin kabulü ile 10,00 TL'sinin dava tarihinden, 10.425,78 TL'sinin ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş; karara karşı, davalılardan Güngör vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin 02.03.2022 tarihli kararıyla; istinaf incelemesine konu kararın usul ve yasaya uygun bulunduğu gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1. Dairece verilen 11.05.2022 tarihli ilamıyla; Mahkemece dava konusu traktördeki arızanın gizli ayıp olup olmadığı, arızanın kullanıcı hatasından kaynaklanıp kaynaklanmadığı, arızanın giderilip giderilmediği hususunda Yargıtay ve taraf denetimine elverişli içerisinde ODTÜ, İTÜ gibi teknik üniversite öğretim üyesi bilirkişilerinin de bulunduğu yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınarak sonucuna uygun şekilde karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle, Bölge Adliye Mahkemesi kararı kaldırılıp İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur. 2.Bozmaya uyan İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla;

bozma sonrası alınan bilirkişi raporları ile aracın toplamda 8 kez servis sürecine maruz kalması, arıza süreçlerinin satıcı garanti kapsamında olduğu ve arızanın gizli ayıp niteliğinde olduğu, şanzuman ve aktarma organlarının sürekli müdahaleye maruz kalması ile teknik rapor ile sürekli servis onarımına rağmen ilerleyen süreçlerde gizli ayıpla davacıya satılan traktörde aynı arızaların tekrarlanma riskinin yüksek olduğu, ayrıca tam olarak şanzuman ve aktarma organlarının söküm yapılmasının mahal mahkemesine talimat yolu ile gönderiminin akabinde traktörün söküm yapılan malzemesinin toplanmasının araç niteliğine uygun olmadığı,

zira araçtaki gizli ayıbın varlığının tespitinin sağlandığı, traktörün bilirkişi raporu içeriğinde belirtilen zaman dilimleri içerisindeki arızalanmalarından dolayı üretim, verim ve yıllık gelir kaybının olmaması için traktör iş gücü gereksiniminin traktör kiralama yolu ile giderilmesi durumunda davacıya maliyetinin 10.435,78 TL olduğunun belirtildiği gerekçesiyle, davalı ... Motor ve Traktör San.

A.Ş. yönünden davanın pasif husumet yokluğundan reddine, davalı ...'e yönelik açılan davanın kabulü ile davacının satın aldığı traktörün üzerindeki tüm takdiyatlardan ari bir şekilde davacı tarafından davalı ...'e teslimine ve traktörün ayıpsız misli ile değiştirilmesine, 10.435,78 TL maddi tazminatın 10,00 TL'sine dava tarihinden.

10.425,78 TL'sine ıslah tarihi olan 14.07.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den tahsiline karar verilmiş; karara karşı, davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davalı ... vekili; müvekkili şirket yönünden pasif husumet yokluğundan ret kararı verilse de Mahkemece verilen kararın infazı halinde diğer davalının aralarındaki bayilik sözleşmesi uyarınca müvekkili şirkete rücu edecek olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesinde hukuki menfaatleri bulunduğunu, Mahkemece verilen kararın bozmaya uygun olmadığını, alınan raporlar ile bozma gereklerinin karşılanmadığını, bozma ilamında da ifade edildiği üzere tespiti gereken hususlardan biri olup en önemlisi olan hususun araçta meydana geldiği iddia olunan arızanın giderilip giderilmediğinin belirlenmesi olduğunu,

bunun ise alınan raporlarla tespit edilmediğini, dava konusu traktörün ayıpsız olduğunu, dava konusu traktör üzerinde inceleme yapılmadan varsayımsal değerlendirme yapıldığını, davacının traktörün bakımlarını yaptırmadığı yönündeki itirazlarının dikkate alınmadığını, traktörde arıza varlığı kabul edilmemekle birlikte bir an olsun aksi düşünüldüğünde dahi traktördeki arızanın satılanın ücretsiz onarımı ile giderildiği ve bu şekilde seçimlik hakların tüketildiğini, misli ile değişim kararının da orantılılık ilkesine aykırı olduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı ... vekili; bozmaya uygun karar verilmediğini, bozma sonrası alınan 08.12.2022 tarihli raporda denetime elverişli bir rapor hazırlanabilmesi için şanzıman test raporunun dosyaya kazandırılması gerektiğinin belirtildiğini, şanzıman test raporu alınmadan dosyanın yeniden bilirkişi heyetine tevdi edildiğini, sonrasında alınan raporlar ile de çelişkilerin giderilmediğini, yine bilirkişilerce yerinde inceleme de yapılmadığını, ayıplı olduğu iddia edilen dava konusu traktörün rapor tarihindeki km/saat bilgisinin raporda yer almadığını,

davacının hatalı kullanımından kaynaklı meydana gelen (şanzıman arızası dışındaki) arızalar da giderilerek değer kaybı yaşanmaksızın onarıldığını, davacı tarafından iddia olunan arıza iddiasının asılsız olduğunu, arıza varsa bile traktörde yapılan tamiratlar ile giderilip ayıpsız şekilde teslim edildiğini, traktörde üretimden kaynaklı herhangi bir arıza bulunmadığını, yine davacının 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 227. maddesindeki onarım hakkını kullandığını, traktörün onarılarak arızanın giderildiğini, davacının seçimlik haklarının sona erdiğini,

davacı delil listesinde yer almayan taşınmazlarda keşif yapılması ve davacının zararının keşif yapılan taşınmazlara göre hesaplanmasının da hukuka aykırı olduğunu, davacının zararı bulunmadığını, dosyada, rehin sahibi bankanın davaya muvafakati olmadığına dair cevabi yazısı mevcut olduğundan Mahkemece misliyle değişime karar verilmeden önce davacıya süre verilerek takyidatları kaldırmasının istenilmesi gerektiğini, Mahkeme davacıya süre verilmeden misli ile değişim kararı verildiğini, müvekkili şirkete husumet yöneltilemeyeceğini, Mahkemece misli ile değişim kararı verilmesine rağmen harç ikmali yapılmadığını ileri sürerek;

kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, satın alınan traktörün gizli ayıp nedeniyle misli ile değişimi ve traktörün kullanılamamasına dayalı tazminat istemine ilişkindir.

Temyizen incelenen karardaki gerekçeye, bozma ilamı uyarınca alınan 21.12.2022, 10.07.2024 tarihli heyet raporları ve dava konusu traktörde şanzıman uygunluk testi yapan kurumun Mahkemece yapılan araştırmalara rağmen bulunmaması nedeniyle önceki bilirkişilerce sunulan raporda belirtildiği üzere dosyanın tevdi edildiği Tarım Makinaları ve Teknolojileri Mühendisliği Bölümü öğretim üyelerinden oluşan heyetten alınan 21.01.2025 tarihli bilirkişi heyet raporu ile davaya konu traktördeki arızaların meydana geldiği aracın kullanılmışlık düzeyi,

parçaların niteliği ve kullanım yeri gözönüne alındığında davaya konu traktörde mevcut kusurun üretim kaynaklı bir ayıp olduğu ve kullanıcı tarafından satın alınmadan önce tespitinin mümkün olmadığı, dolayısı ile gizli ayıp niteliği taşıdığının anlaşılmasına, davacının misli ile değişim ve maddi tazminat talepleri yönünden yargılama sürecinde tamamlama harcının her iki talep yönünden de ayrı ayrı alınıp harç makbuzlarının dosya kapsamında yer almasına, yargılama sürecinde rehin sahibi bankanın davaya muvafakatı alınıp buna ilişkin evrakın da dosyada bulunmasına,

bozma ilamı ile kazanılmış hak teşkil eden hususların yeniden incelenmesine yer olmadığına, bu itibarla Mahkemece verilen kararda usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığının anlaşılmasına göre, davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanması gerekmiştir.

VI. KARAR