Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/2164 K.2025/5471

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin davalı şirket ile yaptığı 24.02.2016 tarihli gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi ile ... İli, ... İlçesi, ...

Mahallesi, 273 96... parselde yapılacak olan dairelerden B2 Blok 2. Kat 6 numaralı daire için 616.800,00 TL'ye anlaştıklarını, müvekkilinin satım bedelinin 50.000,00 TL'sini 26.02.2016 tarihinde, 50.000,00 TL'sini 28.04.2016 tarihinde ve 516.800,00 TL'sini ise 30.06.2016 tarihinde davalı şirkete ödediğini, ancak davalı şirketin daireyi taahhüt ettiği 28.02.2019 tarihinde teslim etmediğini, müvekkilinin 20.09.2019 tarihinde sözleşmeyi feshederek ödediği bedelin iadesi için ihtarname gönderdiğini, buna rağmen bedelinin geri ödenmediğini ileri sürerek;

toplam 616.800,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; davacının dava konusu taşınmazın devir tarihi gelmeden sözleşmeden döndüğünü, davanın zamanaşımına uğradığını, dava konusu taşınmaz yerine ikame bir daire teslimi teklifini davacının kabul etmediğini, sözleşmeden dönmenin şartlarının oluşmadığını, ülkede yaşanan ekonomik sorunların müvekkili yönünden mücbir sebep teşkil edeceğini, müvekkilinin davacı şirkete ödediği bedeli iade etmeyi kabul etmesine rağmen davacının haksız kazanç elde etmek için bu davayı açtığını, müvekkilinin temerrüte düşmediğini, taraflar arasındaki sözleşmenin (12.2.) maddesine göre satıcının temerrüdü halinde alıcının aylık 500,00 TL kira parası talep edebileceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

1. İlk Derece Mahkemesinin 16.12.2019 tarihli kararıyla; davanın kabulü ile 616.800,00 TL'nin temerrüdün gerçekleştiği 26.09.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş, taraf vekillerinin istinaf başvurusu üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin 28.12.2022 tarihli kararıyla; şekil şartına aykırı olması nedeniyle geçersiz sözleşme uyarınca ödenen bedelin sebepsiz zenginleşme hükümleri gereğince ve denkleştirici adalet ilkesinin esas alarak belirlenmesi ve ihtarname tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle; kararın kaldırılmasına ve dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

2. İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; bilirkişi raporuyla ihtarname tarihi itibariyle denkleştirici adalet ilkesine göre yapılan hesaplama sonucunda davacının alacağının 1.153.906,66 TL olduğunun belirlendiği,

davalının Konya 10. İcra Müdürlüğünün 2020/8978 E. sayılı dosyasına kısmi ödeme yaptığı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 15.10.2014 tarihli ve 2014/8788 E. 2014/15602 K. emsal kararında da belirtildiği üzere, bu ödemenin icra baskısı altında yapılması nedeniyle davayı konusuz bırakmadığı ve yapılan bu ödemenin tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile infazda değerlendirilmesi gerektiği, davacının sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre ödediği bedeli temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle beraber davalıdan isteyebileceği, davacının davalıya ....

3. Noterliğinin 20.09.2019 tarihli ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile bedel iadesi için 1 günlük süre tanındığı, ihtarnamenin davalıya 24.09.2019 tarihinde tebliğ edildiği ve 26.09.2019 tarihinde temerrüdün gerçekleştiği gerekçesiyle; davanın kabulü ile 1.153.906,66 TL'nin temerrüt tarihi olan 26.09.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ve davalının ....

10. İcra Müdürlüğünün 2020/8978 E. sayılı takip dosyasına yaptığı ödemeler yönünden tahsilde tekerrür olmamak ve bu ödemeler infazda değerlendirilmek kaydıyla davalıdan tahsiline, davacının fer'i nitelikteki fazlaya ilişkin faiz taleplerinin reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davanın kabulüne dair verilen kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle, istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; davacının sözleşmedeki süreleri ve hükümleri dikkate almadan haksız olarak sözleşmeyi feshetmeye çalıştığını, dava dilekçesinde denkleştirici adalet ilkesine gereği hesaplama yapılmasını talep etmediğini, taleple bağlılık ilkesine ve iddiaların genişletilmesi yasağı dikkate alınmadan kurulan hükmün usule ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek, kararın bozulmasını talep edilmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, adi yazılı taşınmaz satış vaadi sözleşmesi uyarınca ödenen bedelin iadesi istemine ilişkindir.

Temiz edilen kararın dayandığı bilgi ve belgelere, satış sözleşmesi uyarınca ödenen bedelin ödendiği tarihten itibaren tahsilinin talep edilmesinin, bedelin sebepsiz zenginleşme hükümleri gereğince ve denkleştirici adalet ilkesi gereğince ve denkleştirici adalet ilkesinin esas alınması suretiyle tahsili istemine ilişkin olduğunun yerleşmiş Yargıtay uygulaması ile kabul edilmesine, dosyaya kazandırılan bilirkişi raporunun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğunun anlaşılmasına göre, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR