Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/2477 K.2025/6209

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davacı şirketin, davalı şirket ile kuaför ve güzellik salonu faaliyeti için ayrılan iş yerine ilişkin, bu faaliyet alanı bakımından münhasırlık hakkı da tanıyan 01.09.2015 tarihli ve 10 yıl süreli iş yeri kira sözleşmesi imzalandığını, münhasırlık hakkı ihlal edilerek kiralananın bulunduğu sosyal alanda aynı alanda faaliyet gösteren yerlere ilişkin kira sözleşmeleri yapıldığını, münhasırlık hakkı ihlalin önlenmesi amacıyla keşide edilen ihtarnamelerden sonuç alınamadığını, davalının tutum ve davranışları nedeniyle ortaya çıkan mali sıkıntı nedeniyle davacının faaliyetini durdurmak zorunda kaldığını ileri sürerek;

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, inşaat, tadilat, reklam, tasarım, onarım masrafları için 3.000,00 TL ile sözleşmenin ihlali ile boşa çıkan marka yatırımı, doğmuş ve doğacak franchise bedelleri ile markaya ilişkin giderler için 3.000,00 TL'nin 01.09.2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle; gelir kaybı ve yoksun kalınan kazanç için 2.000,00 TL'nin dava dışı ...işletmesinin faaliyet başlangıç tarihi olan 04.10.2017 tarihinden işleyecek avans faiziyle;

sözleşmenin süresi dolmadan faaliyetin son bulması nedeniyle gelecekte elde edilecek gelir kaybı bakımından benzer konut projeleri içerisinde faaliyet gösteren örnek marka değeri olan firmaların bilirkişi marifetiyle gelirleri incelenerek kalan sözleşme süresi boyunca elde edilecek ciro bedeli ile işletmenin faaliyetinin sona ermesine sebebiyet verilmesi sebebiyle kötüniyet tazminatı olarak 2.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; davacıya münhasırlık yetkisi verilmediğini, münhasırlık iddiaları kabul edilse dahi davacı ile dava dışı firmanın faaliyet alanlarının birbirinden farklı olduğunu, davacının kendi faaliyet alanı içerisinde yetersiz kalarak erkek kuaförü bölümünü alt kiraya vermek için talepte bulunduğunu, ciro kaybına uğradığı beyanlarının gerçek dışı olduğunu, normalleşme sürecinde işletmesini açmadığını, davacının 2017 yılından itibaren kira bedelini ödemediğini, taşınmazın dekorasyonsuz olarak teslim edildiğini, gelir kaybı talep edilemeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; kira sözleşmesi ile kiracıya faaliyet alanı olan kuaför, kişisel bakım ve güzellik hizmetleri alanında münhasırlık yetkisi verildiği, “...,....” adlı işletmelerde davacının faaliyet alanında yer alan kuaförlük hizmetlerinin sunulduğu, davacının 20 15... yılları arasındaki zararın oluşmasında maliyetinin yüksekliğinin etkili olduğu, maliyetlerin katlanarak arttığı nazara alındığında devam eden süreçte zararla faaliyetini sonlandıracağından kalan kira süresi boyunca elde edeceği ciro bedeli ve kötüniyet tazminatına ilişkin talebin yerinde olmadığı,

rakip işletmenin faaliyete başlamasının satışlardaki maliyete ve dönem zararına önemli bir etkisinin olmayacağı, davacının elde ettiği gelirlerle maliyetlerini karşılayamadığından faaliyetine ara verdiği, bütün dönemlerde zarar meydana geldiğinden kira ödemelerini zamanında yapamayarak icra takibine maruz kaldığı ve cebren mecurdan tahliye edildiği, taraflar arasında imzalanan sözleşme hükmü uyarınca imalatların kiraya verenden istenemeyeceği, münhasırlık hakkının ihlali ile zararın oluşmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; karar, davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacı kiracı şirketin davalıya ayıbın giderilmesi için ihtarlar göndermesine rağmen sözleşmeyi feshedip, kiralananı tahliye etmediği, kiracılık ilişkisini devam ettirdiği, kiralananın ödenmeyen kira bedellerinin tahsili amacıyla yapılan icra takibi sonrasında 19.02.2021 tarihinde icraen tahliye edildiği, sözleşmenin feshi ve tahliyenin kiraya verenin değil kiracının kusurundan kaynaklandığı,

sözleşmedeki düzenleme gereğince davacının kiralananda yapılan inşaat, tadilat, reklam, tasarım, onarım masraflarını talep edemeyeceği, zararın davacının iddiasının aksine satışlarının maliyetinin yüksekliğinden ileri geldiği, elde ettiği gelirlerle maliyetleri karşılayamayan davacının faaliyetine ara verdiği, bütün dönemlerde zarara uğradığı ve münhasırlık hakkının ihlal edilmesi sonucu zarara uğradığını ispat edemediği gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, gönderilen ihtarlara rağmen sözleşmeye aykırı davranıldığını ve münhasırlık hakkının ihlal edildiğini, ihlal tespit edilmesine rağmen soyut inceleme ile davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, hatalı ve yoruma dayalı bilirkişi raporları doğrultusunda karar verildiğini, talep konusu 3 adet zarar kalemine ilişkin gerekçelendirme yapılmadığını, kiralananın temerrüt nedeniyle tahliyesine dair davanın kesinleşmediğini, kiralananın davalıdan kaynaklanan nedenlerden ötürü tahliye edildiğini, ileri sürerek; kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

B. Gerekçe ve Değerlendirme

Uyuşmazlık, kira sözleşmesinden kaynaklı alacak ve tazminat istemine ilişkindir. Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında; hukuki ilişkinin ve bu ilişki nedeniyle ortaya çıkan uyuşmazlığa ilgili kanun maddelerinin doğru şekilde uygulandığı, taraflar arasında düzenlenen kira sözleşmesi hükümleri dikkate alınarak yapılan tespit ve değerlendirmelerde bir isabetsizlik bulunmadığı, davacının münhasırlık hakkının ihlali nedeniyle uğradığı zararı ispatlayamadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR