Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/2484 K.2025/7575

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 16.12.2025 günü hazır bulunan davacı vekili Avukat... ile davalı ... Elek. Ener. Toptan Sat. A.Ş. vekili Avukat ... ve davalılar ... ve .... ve Elek. Ener. Ür. A.Ş. vekili Avukat... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı asıl borçlu .... ve Elek Ener. Ürt. A.Ş. ile müvekkili banka arasında 19.12.2014 tarihli 20.000.000,00 TL limitli ve 30.01.2017 tarihli 30.000.000,00 TL limitli iki ayrı genel kredi sözleşmesi imzalandığını, davalı şirkete kredi kullandırıldığını, diğer davalıların söz konusu sözleşmelerin müşterek borçlu müteselsili kefili olduklarını, genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan borcun geri ödenmemesi üzerine hesabın kat edildiğini, kat ihtarına rağmen kredinin ödenmemesi üzerine alacağın tahsiline yönelik olarak ... 22. İcra Müdürlüğünün 2018/... E. sayılı dosyasında genel haciz yolu ile ilamsız takip başlatıldığını, davalıların takibe haksız itirazları üzerine takibin durdurulduğunu ileri sürerek itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ...Elektrik Enerjisi Üretim A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; açılan davayı kabul etmediklerini, bankanın genel hükümlerle oluşturduğu sözleşmenin, emredici hükümlere, ahlaka,

kamu düzenine ve kişilik haklarına aykırı olduğunu, bu nedenle geçersiz sayılması gerektiğini, müvekkili aleyhinde geçersiz kredi nedeniyle icra takibi başlatıldığını, ayrıca kabul

anlamına gelmemek üzere faiz oranının da fahiş olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ... Elektrik Enerjisi Toptan Satış A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

3.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; açılan davayı kabul etmediklerini, bankanın genel hükümlerle oluşturduğu sözleşmenin, emredici hükümlere, ahlaka, kamu düzenine ve kişilik haklarına aykırı olduğu, geçersiz sayılması gerektiğini, müvekkilinin kefaletinin geçersiz olduğunu, ayrıca kabul anlamına gelmemek üzere fahiş oranda faiz istendiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde, davacının, davalı ....ve Elek. Ener.Ürt.

A.Ş.'ye krediler kullandırdığı, diğer davalıların bu kredilerin müşterek borçlusu ve müteselsil kefili oldukları, davacının kredi alacaklarının ödenmediği, sözleşmelerdeki imzaların davalılara ait olduğu, kefalet şerhlerinin el yazısı ile kefaletin türü, kefil olunan miktar ve tarihinin belirtilmesi suretiyle düzenlendiği, davalı ...'ın şirketin ortağı ve yetkilisi olması nedeniyle eş muvafakatinin alınmadığı, imzalarda ve kefalet şerhlerinde bir usulsüzlük görülmediği, kefillerin kefaletlerinin geçerli olduğu, borçlu şirketin toplam olarak 23.400.000,00 TL tutarında ipotek verdiği,

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (İİK) 45. maddesine göre de rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusu hakkında yalnız rehin ile paraya çevirmesi yoluyla takip yapılacağının öngörüldüğü, bu nedenle kredi borçlusu bu davalı şirket yönünden yapılan takibin yerinde olmadığı, bilirkişi raporlarına göre diğer davalılar olan kefillerin nakdi alacak olarak taksitli krediden, rotatif kredilerden, kredili mevduat hesabından kaynaklı olarak takipten önce de temerrüt olmadığından 22.381.903,06 TL asıl alacak, ihtarname ve vekalet ücreti olarak 296,60 TL olmak üzere toplam 22.382.199,66 TL borçtan sorumluluklarının bulunduğu,

ana alacağın kredili mevduat hesabından kaynaklanan 40.468,67 TL'ye mevzuat ve sözleşmedeki hüküm uyarınca yıllık %30,24 oranında, kalan kısmına ise sözleşme uyarınca yıllık %44,24 oranında takip tarihinden itibaren temerrüt faizinin uygulanması gerektiği, davacı Banka'nın gayrinakdi kredi olarak teminat mektubundan kaynaklı 7.532,52 TL ile 3 adet çek yönünden bankanın sorumlu olduğu tutar olan 4.800,00 TL'yi davalı kefillerden talep edebileceği, gerekçesiyle davacının davalı asıl borçlu... ve Elektrik Üretim A.Ş. hakkında açılan davasının reddine, davacının kefiller ... ve ...

Elektrik Enerjisi Toptan Satış A.Ş. hakkında açtığı davasının kısmen kabulü ile nakit krediden kaynaklı 22.381.903,06 TL asıl alacak, ihtarname masrafı ve vekaletname gideri 296,60 TL olmak üzere 23.382.199,66 TL'ye bu davalıların yapmış olduğu itirazın iptaline, icra takibinde yer alan alacağın 40.468,67 TL'lik kredili mevduat hesabından kaynaklanan kısmına yıllık %30,24 oranında, kalan kısma ise yıllık %44,24 oranında temerrüt faizi uygulanmasına,

bu davalıların gayrinakit kredi olan teminat mektubu tutarı 7.532,52 TL ile verilen üç adet çekle ilgili bankanın sorumluluk tutarı olan 4.800,00 TL olmak üzere toplam 12.332,52 TL'ye yapmış oldukları itirazın iptali ile bu tutarın bu davalılardan tahsili ile bankanın faiz getirmeyen bir hesabında depo edilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, nakit kredilerin toplamı yönünden hesaplanacak %20 inkar tazminatı olarak belirlenen 4.476.380,61 TL'nin bu davalılardan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava; genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsiline yönelik olarak başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

1.Dosyadaki yazılara, İlk Derece Mahkemesince 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 373/4 hükmü uyarınca uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.

2.İİK'nın 45. maddesi düzenlemesine göre; rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusu iflasa tabi şahıslardan olsa bile alacaklı yalnız rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabilir. Ancak rehnin tutarı borcu ödemeye yetmezse alacaklı kalan alacağını iflas veya haciz yoluyla takip edebilir.

Somut olayda, davacı alacaklı, hesap kat ihtarı sonrası, 10.08.2018 tarihinde, davalı asıl borçlu hakkında genel haciz yolu ile ilamsız icra takibi başlattığı gibi rehnin paraya çevrilmesi yoluyla da çok sayıda takip başlatmıştır. Kredi sözleşmesi kapsamında verilen toplam rehin tutarı 23.400.000,00 TL olup, davacı alacaklı, rehinli taşınmazların satışından elde edilen/ edilecek tutarın yaklaşık 2.286.200,00 TL olacağı ve kredi riskini karşılamayacağını iddia etmektedir.

Rehin tutarı ile alacak miktarı arasında bariz fark olduğu anlaşılıyorsa, borçlu aleyhine genel haciz yoluyla takip yapılması mümkündür. (Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 2014/... E., 2015/...

K. sayılı kararı) Bu durumda, mahkemece davacının ileri sürdüğü iddialar kapsamında, rehnin paraya çevrilmesi yoluyla asıl borçlu aleyhine başlatılan icra takip dosyalarının akıbeti araştırılarak, icra takip dosyalarında rehinli taşınmazların satışı sonrasında tahsil edilen miktarlar ile bankanın alacaklı olduğu miktar arasında bariz fark var ve rehnin tutarının borcu ödemeye yetmeyeceği anlaşılıyor ise tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla genel haciz yoluyla takip yapılabileceği de gözetilerek varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.