Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/2879 K.2025/6337

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davalı tarafından dava konusu taşınmaz üzerinde yapılması planlanan .....

Belediyesi Kültür Merkezi ve Evlendirme Dairesinin yapımı ve 29 yıl süreyle işletilmesine ilişkin yapılan ihalenin, Belediye Encümeninin 26.11.2019 tarihli ve 777 sayılı kararıyla müvekkili şirket üzerinde kaldığını ve taraflar arasında 20.02.2020 tarihinde kira sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin imzalanmasından sonra ülkemizde ve tüm dünyada etkili olan Covid-19 salgınının mücbir sebep kabul edilmesi nedeniyle 16.09.2020 tarihli dilekçe ile fesih ve kesin teminatın iadesinin talep edildiğini, Belediye Başkanlığının 12.10.2020 tarihli onayıyla sözleşmenin feshedildiğini,

ancak fesih işlemi mücbir sebebe dayanmasına rağmen ihale kapsamında Belediyeye yatırılan kesin teminatın gelir kaydedilerek iade edilmediğini ileri sürerek; haksız şekilde gelir kaydedilen 989.492,69 TL’nin 16.09.2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; taraflar arasında sözleşme serbestisi ilkesi gereğince noter onaylı 20.02.2020 tarihli "İntifa Hakkına Esas Kira Sözleşmesi ve Özel Şartlar" başlıklı kira sözleşmesi imzalandığını, yine aynı tarihte müvekkili tarafından davacı şirkete söz konusu yerin teslim edildiğini, davacı şirketin aradan yedi ay geçtikten sonra 16.09.2020 tarihli dilekçe ile anılan sözleşmenin feshi ile yatırılan kesin teminatın iade edilmesini talep ettiğini, bu talebin 12.10.2020 tarihli Başkanlık Makamı onayı ile uygun görülerek kesin teminatın irad kaydedilmesine karar verildiğini,

davacının tacir sıfatına haiz olup ihale şartnamesi ve kira sözleşmesi uyarınca yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle, ihale şartnamesinin (6.) maddesi gereğince yatırılan kesin teminatın iadesinin talep edilmesinin haksız ve mesnetsiz olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; taraflar arasındaki sözleşmenin mücbir sebep nedeniyle fesih edildiği, Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun (23.) maddesindeki açık düzenleme gereği mücbir sebep nedeniyle sözleşmenin feshi halinde sözleşme için verilen teminatın iade edileceği hususunun düzenlendiği gerekçesiyle; teminatın iade edilmesine yönelik talebin kabulü ile taraflar arasındaki 20.02.2020 tarihli kira sözleşmesi uyarınca davacı tarafından yatırılan 989.492,69 TL nakdi teminat bedelinin 16.09.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş; karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; mülkiyeti müvekkili Belediyeye ait kaba inşaatı tamamlanmış ....

Belediyesi Kültür Merkezi ve Evlendirme Dairesinin intifa hakkı tesis edilmek suretiyle işletilmesi işi ile ilgili ihalenin, 2886 sayılı Devlet İhale Kanununa (2886 sayılı Kanun) göre yapıldığını, 26.11.2019 tarihli Belediye Encümen Kararı ile söz konusu işin davacı şirkete ihale edilmesine karar verildiğini, daha sonra davacı ile müvekkili Belediye arasında noter onaylı 20.02.2002 tarihli intifa hakkına esas kira sözleşmesi imzalandığını, yine aynı tarihte müvekkili Belediye tarafından davacı şirkete söz konusu yerin teslimi yapıldığını,

davacı şirketin sözleşme tarihinin üzerinden yaklaşık 7 ay geçtikten sonra 16.09.2020 tarihli dilekçe ile sözleşmenin Covid-19 salgını nedeniyle feshedilmesi ve ihale aşamasında yatırılan kesin teminatın iade edilmesi talebiyle müvekkili Belediyeye başvurduğunu, yüklenici tarafından sözleşme ve şartname hükümlerine aykırı hareket edilmesi halinde yatırılan kesin teminatın idare tarafından gelir kaydedilmesinin 2286 sayılı Kanun gereği olup, bu husus ihale şartnamesi ve sözleşmede düzenlendiğini, davacı şirketin tacir olduğunu,

müvekkili ile davacı arasında imzalanan kira sözleşmesinin (9.) maddesi ile sözleşmenin eki niteliğindeki ihale şartnamesinin (14.) maddesinde; "intifa hakkı sahibinin fesih talebinde bulunması, taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi hallerinde intifa hakkı sözleşmesi idarece feshedilerek kesin teminatı gelir kaydedilir." hükmüne yer verildiğini, kanun gereği teminatın idarece gelir olarak kaydedildiğini, somut olayda Kamu İhaleleri Kanunu ile Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun uygulama yeri bulunmadığını, mücbir sebep şartlarının da oluşmadığını, şartname gereği faiz istenemeyeceğini ileri sürerek,

kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, sözleşme gereği yatırılan teminatın iadesi istemine ilişkindir.

Temyiz edilen kararın dayandığı bilgi ve belgelere, her ne kadar 2886 sayılı Kanunda mücbir sebep hallerine ilişkin açık düzenleme bulunmasa da, aynı Kanunun 7/1 maddesinde süre uzatımı verilebilecek haller ve şartların ihale konusu işe ait şartnamelerde gösterilmesinin zorunlu kılınmış olmasına, davacı tarafça Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 23. maddedeki açık düzenleme gerekçe gösterilerek mücbir sebep nedeniyle sözleşmenin feshinin talep edilmiş olmasına ve Covid-19 salgının bu kapsamda değerlendirilerek talebin kabul edilmiş olduğunun anlaşılmasına göre, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR