Yargıtay 4. Ceza Dairesi E.2024/12004 K.2025/2457

Sanık hakkında basit yargılama usûlü uygulanmak suretiyle yapılan yargılama sonunda mahkumiyetine, 5271 sayılı Kanun’un 231. maddesi uyarınca açıklanmasının geri bırakılmasına dair Ankara 33. Asliye Ceza Mahkemesinin 15.09.2023 tarihli ve 2023/568 esas, 2023/896 karar sayılı kararına yapılan itirazın kabulü ile anılan kararın kaldırılmasına ilişkin Ankara 8. Ağır Ceza Mahkemesinin 16.11.2023 tarihli ve 2023/559 değişik iş sayılı kararının, Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına bozulmasının istenilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 10.12.2024 tarih ve 2024/114452 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, kanun yararına bozma isteminin;

5271 sayılı Kanun'un "Basit yargılama usulünde itiraz" başlıklı 252/1. maddesinde, "251 inci madde uyarınca verilen hükümlere karşı itiraz edilebilir. Süresi içinde itiraz edilmeyen hükümler kesinleşir." şeklinde yer alan,

252/6. maddesinde "Birinci fıkradaki itirazın, süresinde yapılmadığı veya kanun yoluna başvuru hakkı bulunmayan tarafından yapıldığı mahkemesince değerlendirildiğinde dosya, 268 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca itirazı incelemeye yetkili olan mercie gönderilir. Mercii bu sebepler yönünden incelemesini yapar ve kararını gereği için mahkemesine gönderir." şeklinde yer alan,

268/1-2. maddesinde, "(1)Hâkim veya mahkeme kararına karşı itiraz, kanunun ayrıca hüküm koymadığı hâllerde 35 inci maddeye göre ilgililerin kararı öğrendiği günden itibaren yedi gün içinde kararı veren mercie verilecek bir dilekçe veya tutanağa geçirilmek koşulu ile zabıt kâtibine beyanda bulunmak suretiyle yapılır. Tutanakla tespit edilen beyanı ve imzayı mahkeme başkanı veya hâkim onaylar. 263 üncü madde hükmü saklıdır.(2) Kararına itiraz edilen hâkim veya mahkeme, itirazı yerinde görürse kararını düzeltir; yerinde görmezse en çok üç gün içinde, itirazı incelemeye yetkili olan mercie gönderir." şeklinde yer alan düzenlemelere nazaran,

Ankara 33. Asliye Ceza Mahkemesinin 15/09/2023 tarihli gerekçeli kararının 30/9/2023 tarihinde sanık ...'ye usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, sanık müdafii tarafından verilen 17/10/2023 tarihli itiraz dilekçesinin ise 7 günlük yasal süre geçtikten sonra sunulmasını müteakip, 5271 sayılı Kanun'un 252/6. maddesi gereğince itirazın süre geçtikten sonra verilmesi nedeniyle bu konuda bir karar verilmek üzere dosyanın itiraz merciine gönderildiği,

mercii tarafından işin esasına girilerek itirazın kabulü ile kararın kaldırılmasına karar verilmiş ise de, 5271 sayılı Kanun'un 252/6. maddesinde açıkça süresinde itiraz edilmeyen hükümlerin kesinleşeceğinin belirtildiği, aynı Kanun'un 252/6. maddesinde ''itirazın, süresinde yapılmadığı veya kanun yoluna başvuru hakkı bulunmayan tarafından yapıldığı mahkemesince değerlendirildiğinde'' merciine gönderileceğinin belirtildiği, akabinde ''mercii bu sebepler yönünden incelemesini yapar'' demek suretiyle merciin incelemesinin hangi kapsamda yapılacağının açıkça belirlendiği,

bu suretle merciin süresinde yapılmayan itiraz yönünden işin esasına giremeyeceği gözetilmeksizin, itirazın süre yönünden reddi yerine, yazılı şekilde kabulüne karar verilmesinde isabet görülmemiştir.

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

5271 sayılı Kanun'un 251. maddesinde;

"(1) Asliye ceza mahkemesince, iddianamenin kabulünden sonra adli para cezasını ve/veya üst sınırı iki yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlarda basit yargılama usulünün uygulanmasına karar verilebilir.

(2) Basit yargılama usulünün uygulanmasına karar verildiği takdirde mahkemece iddianame; sanık, mağdur ve şikâyetçiye tebliğ edilerek, beyan ve savunmalarını on beş gün içinde yazılı olarak bildirmeleri istenir. Tebligatta duruşma yapılmaksızın hüküm verilebileceği hususu da belirtilir. Ayrıca, toplanması gereken belgeler, ilgili kurum ve kuruluşlardan talep edilir... hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanun'un 252. maddesinde ise;

(1) 251. madde uyarınca verilen hükümlere karşı itiraz edilebilir. Süresi içinde itiraz edilmeyen hükümler kesinleşir.

(2) İtiraz üzerine hükmü veren mahkemece duruşma açılır ve genel hükümlere göre yargılamaya devam olunur. Taraflar gelmese bile duruşma yapılır ve yokluklarında 223. madde uyarınca hüküm verilebilir. Taraflara gönderilecek davetiyede bu husus yazılır. Duruşmadan önce itirazdan vazgeçilmesi hâlinde duruşma yapılmaz ve itiraz edilmemiş sayılır.

(3) Mahkeme, ikinci fıkra uyarınca hüküm verirken, 251. madde kapsamında basit yargılama usulüne göre verdiği hükümle bağlı değildir. Ancak, itirazın sanık dışındaki kişiler tarafından yapıldığı hâllerde 251. maddenin üçüncü fıkrası uyarınca yapılan indirim korunur.

(4) İtiraz üzerine verilen hükmün sanık lehine olması hâlinde, bu hususların itiraz etmemiş olan diğer sanıklara da uygulanma olanağı varsa bu sanıklar da itiraz etmiş gibi verilen kararlardan yararlanır. (5) İkinci fıkra uyarınca verilen hükümlere karşı genel hükümlere göre kanun yoluna başvurulabilir. (6) Birinci fıkradaki itirazın, süresinde yapılmadığı veya kanun yoluna başvuru hakkı bulunmayan tarafından yapıldığı mahkemesince değerlendirildiğinde dosya, 268. maddenin ikinci fıkrası uyarınca itirazı incelemeye yetkili olan mercie gönderilir. Mercii bu sebepler yönünden incelemesini yapar ve kararını gereği için mahkemesine gönderir." hükümleri yer almaktadır.

İnceleme konusu somut olayda; sanık hakkında açılan kamu davasının basit yargılama usulüne göre yürütüldüğü, hakaret suçundan adli para cezasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına hükmedilip itiraz yolunun açık olduğunun belirtildiği, mahkemece gerekçeli kararın 15.09.2023 tarihinde sanığa usule uygun tebliğ edildiği, sanık müdafii tarafından verilen 17.10.2023 tarihli itiraz dilekçesinin ise 7 günlük yasal süre geçtikten sonra sunulması sonrasında, 5271 sayılı Kanun'un 252/6. maddesi gereğince itirazın süre geçtikten sonra verilmesi nedeniyle bu konuda bir karar verilmek üzere dosyanın itiraz merciine gönderildiği,

mercii tarafından aynı Kanun'un 252/6. maddesi sınırlı inceleme yapılarak itirazın süresinde olmadığından bahisle reddine karar verilmesi gerekirken esastan inceleyip yazılı şekilde karar verilmesi Kanuna aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR