Yargıtay 4. Ceza Dairesi E.2025/1790 K.2025/7684

Hakaret suçundan suça sürüklenen çocuk ...'in, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 125/1, 125/3-a, 43/2, 31/3 ve 62/1. maddeleri uyarınca 8 ay 10 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına dair Kahramanmaraş Çocuk Mahkemesinin 04.12.2013 tarihli ve 2013/385 esas, 2013/125 sayılı kararının, Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına bozulmasının istenilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 17.02.2025 gün ve 2025/11226 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin. “5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 193/2. maddesinde yer alan “Sanık hakkında, toplanan delillere göre mahkûmiyet dışında bir karar verilmesi gerektiği kanısına varılırsa, sorgusu yapılmamış olsa da dava yokluğunda bitirilebilir.” ve anılan Kanun'un 195/1. maddesinde yer alan " Suç, yalnız veya birlikte adlî para cezasını veya müsadereyi gerektirmekte ise; sanık gelmese bile duruşma yapılabilir.

Bu gibi hâllerde sanığa gönderilecek davetiyede gelmese de duruşmanın yapılacağı yazılır." şeklindeki düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, suça sürüklenen çocuğun savunması alınmadan hapis cezasına hükmolunamayacağı halde, mahkemesince yapılan yargılamada savunma alınmadan karar verildiği ve bu şekilde suça sürüklenen çocuğun savunma hakkının kısıtlandığı gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir." Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

5271 sayılı Kanun'un 191 inci maddesinde duruşmaya başlanmasına ilişkin kurallar ile sanığın sorgusunun nasıl icra edileceğine ilişkin hükümlere yer verilmiş, anılan Kanun'un 193 üncü maddesinin birinci fıkrasında ise, Kanun'un ayrık tuttuğu haller saklı kalmak üzere, hazır bulunmayan sanık hakkında duruşma yapılamayacağı belirtilmiştir. Kanun'un ayrık tuttuğu hallere ise 5271 sayılı Kanun’un 193 üncü maddesinin ikinci fıkrası ve 195 inci maddelerinde yer verilmiştir.

5271 sayılı Kanun'un195 inci maddesindeki düzenlemeye göre, suçun yalnız veya birlikte adli para cezasını veya müsadereyi gerektirmesi halinde, sanık gelmese de duruşma yapılabilecektir, ancak maddenin uygulanabilmesi için iki koşulun bir arada bulunması gerekmektedir. Bunlardan ilki, suçun yaptırımın adli para cezası veya müsadereden ibaret bulunması, ikinci koşul ise, sanığa gönderilecek davetiyeye gelmese de duruşmanın yapılacağı ihtarının yazılmış olmasıdır.

193 üncü maddenin ikinci fıkrasında ise, “Sanık hakkında, toplanan delillere göre mahkûmiyet dışında bir karar verilmesi gerektiği kanısına varılırsa, sorgusu yapılmamış olsa da dava yokluğunda bitirilebilir” hükmüne yer verilmiştir. Bu hükümler yüz yüze yargılama ilkesinin istisnasını oluşturmakta ise de, somut olayda uygulanma imkanı bulunmamaktadır.

Bu kapsamda inceleme konusu dava dosyası değerlendirildiğinde hakaret suçundan suça sürüklenen çocuk hakkında yapılan yargılama sırasında savunma alınmadan mahkûmiyet hükmü kurulmuştur. Bu itibarla, 5271 sayılı Kanun'un 193 üncü maddesinde yazılı olup savunma hakkı yanında yargılama yönteminin temel ilkelerinden olan "Vasıtasızlık ve yüzyüzelik” ilkelerinin gerçekleştirilmesi amaçlarına da yönelik bulunan.

"Hazır bulunmayan suça sürüklenen çocuk hakkında duruşma yapılamaz" hükmüne uyulmayarak mahkumiyet hükmü kurulması Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR

1.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,