Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2004/7451 K.2005/1314

222 S. İLKÖĞRETİM VE EĞİTİM KANUNU [ Madde 2 ]

222 S. İLKÖĞRETİM VE EĞİTİM KANUNU [ Madde 52 ]

222 S. İLKÖĞRETİM VE EĞİTİM KANUNU [ Madde 53 ]

222 S. İLKÖĞRETİM VE EĞİTİM KANUNU [ Madde 54 ]

222 S. İLKÖĞRETİM VE EĞİTİM KANUNU [ Madde 55 ]

222 S. İLKÖĞRETİM VE EĞİTİM KANUNU [ Madde 56 ]

"İçtihat Metni"

Davacı İl Özel İdare Müdürlüğü vekili tarafından, davalı .... aleyhine 6.8.2003 gününde verilen dilekçe İle itirazın iptalinin istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 26.2.2004 günlü kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı İl Özel İdare Müdürlüğü, davalının 222 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanununa aykırı davranarak eğitim çağındaki çocuğunu okula göndermediğini böylece yasanın 56. maddesi gereğince para cezası tahakkuk ettirilip icra takibi yapıldığını, davalının borca itiraz ettiğini ileri sürerek itirazın iptalini, takibin devamına karar verilmesini ve % 40'dan aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı ise eşini ameliyat ettirdiği için çocuğu ile ilgilenemediğini, çocuğun okula gitmek istemediğini savunmuştur.

Mahkemece davanın kabulüne, itirazın iptaline, takibin devamına, icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

222 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanununun 2. maddesi gereğince-ilköğretim, öğrenim çağındaki kız ve erkek çocuklar için zorunludur. Aynı yasanın 52. maddesi hükmüne göre her öğrenci velisi, yahut vasisi veya aile başkanı çocuğunun zorunlu ilköğretim kurumuna muntazaman devamını sağlamakla ve özrü yüzünden okula gidemeyen çocuğunun durumunu en geç üç gün içinde okul idaresine bildirmekle yükümlüdür.

Mülki amirler, ilköğretim müfettişleri ve zabıta teşkilatı, ilköğretim çağındaki çocukların zorunlu ilköğretim kurumlarına devamlarını sağlamakla, veli yahut vasi veya aile başkanlarına ve okul idarelerine yardımla ve her türlü tedbiri almakla vazifeli kılınmışlardır.

Yasanın 53. maddesinde, okul idaresinin muhtar ve mülki amirlerin bu konuda yapacakları işlemler ve alacakları tedbirler açıklandıktan sonra 54. maddesinde; bazı durumlarda öğrencilere bir yıl içinde 15 günü geçmemek üzere okul idaresince izin verileceği bildirilmiştir. 55. maddesinde ise tüm tedbirlere rağmen çocuğunu okula göndermeyen veli, vasi veya aile başkanları hakkında ne gibi işlemler yapılacağı hükme bağlanmıştır.

Bu düzenlemeye göre okul İdaresinin durumu köylerde muhtarlığa, diğer yerlerde mülki amirliğe hemen bildirmesi, muhtar ve mülki amirlerin en geç üç gün içinde durumun veli, vasi veya aile başkanına tebliğini sağlaması gerekmektedir. Bu tebliğe rağmen çocuğunu okula göndermeyen veli, vasi veya aile başkanlarına yasanın 56. maddesi gereğince idari para cezası kesilebilecektir.

Davacı Özel İdare Müdürlüğü, davalı aleyhine 12.9.2002 tarihli takip talebi ile İlamsız icra takibinde bulunmuş, davalının borca itiraz etmesi üzerine eldeki bu dava açılmıştır. Davacının delilleri arasında okul müdürlüğü tarafından devamsız öğrencilere ilişkin tutulan liste bulunmaktadır. Bu listede davalının kızının adı da yer almıştır. İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından valilik makamına yazılan ve valilikçe de 27.3,2002'de olur verilen yazıda ise

Y .........Selim İlköğretim Okulunda 63 öğrencisinin kaydı bulunduğu halde105 gündür mazeretsiz olarak okula devam etmedikleri, 222 sayılı Yasanın 55. maddesi gereğince yapılan uyarılara rağmen çocukların okula devamının sağlanamadığı açıklanmış ve bu nedenle ilgili yasanın 56. maddesi gereğince para cezası verilmesi öngörülmüştür.

Y......Selim İlköğretim Okulu'nun 19.2.2004 tarihli cevabi yazısında davalının kızının 2001-2002 öğretim yılında mazeret bildirmeksizin 179 gün devamsızlık yapmış olduğu bildirilmiştir.

Dosyadaki bu bilgi ve belgelerden anlaşılacağı gibi davalının ilköğretim çağındaki kızı 2001-2002 öğretim yılında 179 gün mazeretsiz olarak okula gitmemiştir. 222 sayılı Yasanın 56. maddesi uyarınca davalının idari para cezası ile sorumlu tutulabilmesi için aynı yasanın 52, 53 ve 55. maddelerinde mülki amirler, okul idareleri ve zabıta teşkilatı için öngörülen yükümlülüklerin yerine getirilmiş olması gerekir. İl Milli Eğitim Müdürlüğü ile Valilik arasında yapılan yazışmalarda bu yükümlülüğün yerine getirildiği yazılı ise de bunun kanıtlan dosyaya ibraz edilmemiştir. Mahkemece öncelikle bu yönün araştırılması, delillerin toplanması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekir. Eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.