Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/14709 K.2023/9478

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde müvekkillerinin müşterek çocuğu olan ... Uyanık'ın 19.10.2009 tarihinde 01 NR 192 plakalı otobüste yolculuk ettiği sırada meydana gelen kazada vefat ettiğini, kazaya karışan otobüsün zorunlu ... kaza koltuk sigortasının mevcut olmadığını, bu nedenle zorunlu ... kaza koltuk sigortası limitleri kapsamında tazminat ödenmesi için davalı ... hesabına başvurduklarını, ancak davalının tazminat ödenmesi talebini reddettiğini ileri sürerek 125.000,00 TL tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II.CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın TTK 1268. maddesi gereğince iki yıllık zamanaşımına tabi olduğunu, dava açılış tarihi itibariyle zamanaşımına uğradığını, davanın araç malikine ihbarı gerektiğini, kaza yapan aracın ... kaza sigortası yaptırma mecburiyetinin olmadığını, bu nedenle müvekkili kurumun herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, dava konusu taşımanın il içi işçi taşıması niteliğinde olduğunu, 4925 ... Karayolu Taşıma Kanunu kapsamında değerlendirilecek bir taşıma olmadığını, zararın teminat dışı olduğunu ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyanın Adana 2 Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkisizlik kararı ile geldiği, davacıların müşterek çocukları olan ... Uyanık'ın 19.10.2009 tarihinde 01 NR 192 plakalı otobüsün kaza yapması sebebiyle vefat ettiği, ticari nitelikli taşıma yapıldığı, kaza yapan aracın zorunlu ... kaza koltuk sigortasının mevcut olmadığı, bu durumda davalı ... tarafından zorunlu ... kaza koltuk sigortası limiti kapsamında tazminat ödenmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kabulü ile 125.000,00 TL'nin temerrüt tarihi olan 11.12.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı taraftan alınarak davacılara verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; işçi servisi maksatlı yapılan taşımaların teminat kapsamı dışında olduğunu, dava konusu kazaya karışan aracın servis otobüsü olduğunu, T.C.

Ulaştırma Bakanlığı Karayolları Ulaştırma Genel Müdürlüğü’nün 2009/KUGM-06 yolcu numaralı genelgesinde tahditli ticari plakalı araçların yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar hiçbir yetki belgesine kaydedilemeyeceği açıklanmış olmakla davaya konu kazaya karışan aracında bu kapsamda yetki belgesine tabi olmadığından bu araç için poliçe düzenleme zorunluluğundan bahsedilemeyeceğini, bu nedenle müvekkili kurumun sorumluluğu olmadığını, il içi taşımacılık ile ilgili müvekkili kurumun sorumluluğunun söz konusu olmayacağını, dava konusu taşımanın Adana ilinden Karataş ilçesine yapılmakta olduğunu, bu taşımanın il içi bir taşıma olduğunu,

bunun ifade tutanağı ile de sabit olduğunu, il sınırları içerisindeki taşımalar ile yüz kilometreye kadar olan şehirlerarası taşımaların Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk ... Kaza Sigortası kapsamı dışında olduğunu, faiz başlangıç tarihinin hatalı olduğunu, müvekkil Güvence Hesabının temerrüdünün söz konusu olmadığını, davacı tarafın ...

Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri gereği istenen belgelerin tümü ile birlikte Kuruma başvurduğu tarihte ancak temerrüt oluşacağını, bu itibarla davadan önce ve hatta hâlihazırda yönetmeliğin ilgili hükümlerinde belirtilen ve dosyanın değerlendirilmesine yarayacak yeterli belgenin müvekkili kuruma sunulmadığından müvekkili kurumun temerrüdünün dava tarihi itibari ile oluştuğunun kabulü gerektiğini, yerel mahkemece 11.12.2009 tarihinden itibaren faiz işletilmesi yönünden hüküm kurulmasının hatalı olduğunu,

yetkisizlik kararı kapsamında lehlerine ayrıca yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmolunması gerekirken bu hususta bir karar verilmemesinin hatalı olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacılar murisi ... Uyanık'ın yolcu olarak bulunduğu 01 NR 192 Plaka ... otobüsün zorunlu ... kaza koltuk sigortası yaptırma zorunluluğunun olduğu ancak aracın zorunlu ... kaza koltuk sigortasının mevcut olmadığı, aynı kazada vefat eden "Aynı ...

Topaloğlu" isimli kişi ile ilgili olarak davalı aleyhine açılan Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/731 Esas, 2016/708 Karar ... dosyasında davanın kabulüne karar verildiği ve verilen kararın Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2016/10928 Esas, 2019/6258 Karar ... kararı ile onandığı, mahkemece davalının temerrüde düştüğü tarihin doğru olarak belirlendiği, delillerin takdirinde ve yasa kurallarının olaya uygulanmasında bir isabetsizlik görülmediği, kararda kamu düzenine aykırı herhangi bir husus bulunmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 ...

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) inci alt bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ve resen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk ... Kaza Sigortası bulunmayan aracın karıştığı 19.10.2009 tarihli trafik kazası sonucu araçtaki yolcunun vefatı nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Kanun'un (6100 ... Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 ... Türk Borçlar Kanunu'nun 49 uncu ve 53 üncü maddeleri, Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk ... Kaza Sigortası Genel Şartları, 5684 ... Sigortacılık Kanunu'nun 14 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi, ... Yönetmeliği'nin 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 ... Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kurallarına, dava konusu kazaya karışan aracın ticari amaçlı taşına yapmasına ve Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk ...

Kaza Sigortası Yaptırma Mecburiyeti bulunan araçlardan olmasına, kazanın, Hazine Müsteşarlığı'nın 01.07.2010 tarihinde yürürlüğe giren Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk ... Kaza Sigortası Yaptırma Mecburiyeti ile ilgili muafiyet ve istisnalara ilişkin genelgesinden önce 19.10.2009 tarihinde gerçekleşmesi karşısında, henüz bu tarihte il sınırları içinde ve iller arası 100 km’ye kadar olan taşımaları “Zorunlu Koltuk ...

Kaza Sigortası” yaptırma mecburiyeti dışında bırakan bir düzenleme bulunmamasına ve kararda belirtilen gerekçelere göre karar usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalıya yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, karardan bir suretin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,