Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/19620 K.2023/402

İstinaf Başvurusunun Kabulü, Davanın Kısmen Kabulü Tic. Ltd. Şti. vekili

İLK DERECE MAHKEMESİ

Söke 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI

2016/101 E., 2019/493 K.

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili ve davalı ... ... İnşaat Turizm Taahhüt Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı ... ... İnşaat Turizm Taahhüt Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekilinin yaptığı başvurunun esastan reddine, davacılar vekilinin yaptığı istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili ve davalı ... ... İnşaat Turizm Taahhüt Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacı ...'ın eşi, diğer davacıların babası ...'ın Şelale Park Evlerinin istinat duvarının dışında yolda yürümekte iken davalılardan ...'ın inşaatın 10. katından içi moloz ve kırık tuğla dolu karton kutuları atması nedeniyle hayatını kaybettiğini, davalılardan ...'in güneş enerjisi sistemini yapan ... şirketinin sahibi olduğu gibi diğer davalı şirketin de yapı maliki olduğunu ileri sürerek, 6100 sayılı HMK'nın 107 inci maddesi uyarınca belirsiz alacak davası olarak, davacılardan müteveffanın eşi davacı ... için 1.000,00 TL, kızı ... için 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile,

mütevefanın eşi davacı ... için 50.000,00 TL, diğer davacılar için 40.000,00'er TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 13.05.2019 tarihli dilekçe ile talebini fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacı ... için 85.002,67 TL olarak artırmıştır.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; mütevefanın girmenin tehlikeli ve yasak olduğu bir alana girdiğini, amacının muhtemelen boş kutuları toplamak olduğu, inşaat sahası dahilinde bulunan boş arsaya girdiğini, kazanın kendi kusurundan kaynaklandığını, cezai soruşturmanın sonucunun beklenilmesini ve davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ...- ... İnşaat Tur Taah. Nak. San. Ltd Şti vekili cevap dilekçesinde; davalı şirketin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, yapı maliki olarak tüketici konumunda olduğunu, şirketin yapı maliki olması nedeni ile zarar ile arasında illiyet bağı kurulmasının mümkün olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

3. Davalı ... cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "04/06/2015 tarihinde ... Mahallesi ... Sok 1422 Ada 1 Parsel Söke-Aydın adresinde bulunan betonarme bina inşaatının güney cephesinden bitişikteki boş arsaya atılan inşaat atıkları ile davacıların murisinin ölümü üzerine 16/02/2018 tarihinde olay yerinde yapılan keşif ve dosyanın incelenmesinde; işveren ... ...

İnşaat Turizm Taahhüt Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunun Madde 4,16, Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği 5,6 ve 7 İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirilmesi Yönetmeliğinin 5 ve 16 maddelerine uymaması nedeniyle %20 oranında.

Usta Ortak Sağlık ve Güvenlik Biriminin inşaat sözleşmesi yaptığı inşaat şirketi işyerinde inşaat bitinceye kadar yapılan tüm faaliyetin güvenli yapılabilmesi için tehlike, uyarı işaret levhalarının bulundurulmasının sağlamadığı, yüksekte çalıştırılma ve yüksekten malzeme atılmaması konusunda yeterli eğitim vermediği, risk analizi ve uyarı önlemler defterinin görülmediği, bu nedenle % 10 oranında kusurlu olduğu; dava dışı yapı denetim şirketi olan ...

Yapı Denetim Ltd Şti 4708 sayılı Yapı Denetim Kanunun 2. maddesi f fıkrasında ve müteahit firma ...-... İnşaat ile ... Yapı Denetim Ltd.

Şti. arasında yapılan Yapı Denetimi Hizmet Sözleşmesi 6. maddesinde Yapı Denetim Kuruluşunun Görev ve Sorumlulukları başlığı 6. maddesi f ve ı fıkraları uyarınca %10 oranında tali kusurlu olduğu; davalı ... yönünden müteahit firma ile yaptığı sözleşmede 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanuna göre İş Güvenliği konusunda gereklilikleri yerine getirmediği, aynı kanunun 4,5,6 maddelerine uygun çalışmadığı işyerinde çalışan babası ...'ı 5510 sayılı SGK Kanuna göre sigortalı çalıştırmadığı ve çalışma esnasında tehlikeli durum yaratılmasına izin verdiği nedenleri ile %30 oranında asli kusurlu olduğu;

davalı ...'ın çalışanların iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili aldıkları eğitim ve işverenin bu konudaki talimatları doğrultusunda kendilerinin ve hareketlerinden veya yaptıkları işten etkilenen diğer çalışanların sağlık ve güvenliklerini tehlikeye düşürmemekle yükümlü olduğundan, inşaattan aşağıya inşaat atığı atarak ...'ın ölümüne sebep olduğu nedeni ile %30 oranında asli kusurlu olduğu yönünde rapor edildiği" gerekçesiyle, aktüer bilirkişi raporu ve bedel artırım dilekçesi doğrultusunda davacı ... 'ın maddi ve manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile 77.402,40 TL maddi ve 6.000,00 TL manevi tazminatın;

davacı ...'ın maddi tazminat isteminin reddine, manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile 5.000,00 TL manevi tazminatın, davacılar ..., ..., ...'ın manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile 5.000,00'er TL manevi tazminatın davalılardan müştereken müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı ... ... İnşaat Turizm Taahhüt Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacılar vekili.

İlk Derece Mahkemesi kararında bilirkişi raporlarının hükme esas alınmasında çelişki bulunduğu, müteveffanın kusursuz olduğu raporun hükme esas alınması gerektiği, kusur raporları arasındaki çelişkinin giderilmediği, maddi tazminatın ıslah edilen miktardan kabulü gerekirken ölene %10 kusur verilerek indirim yapılması sonucu kısmen kabul kararı verilmesinin hatalı olduğu, ayrıca hüküm altına alınan maddi tazminat üzerinden vekalet ücretinin eksik hesaplandığı, davalı ...'ın hiç vekili olmadığı halde vekalet ücreti verilmesinin hukuka aykırı olduğu,

reddedilen 1.000,00 TL maddi tazminat için davalı vekillerine tek bir vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu, kabul edilen manevi tazminat tutarı üzerinden davacı yaranına fazla vekalet ücretine hükmedildiği, reddedilen manevi tazminat tutarları üzerinden davalı vekillerine yine tek vekalet ücreti verilmesi gerekirken ayrı ayrı verilmesinin hatalı olduğu, davacılar yararına hüküm altına alınan manevi tazminat miktarlarının çok düşük olduğu, tazminatta hesaplama hatası bulunduğunu belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

2. Davalı ... ... İnşaat Turizm Taahhüt Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili; dava konusu olayda kusuru bulunan diğer davalı ...'in, müvekkil şirketin inşaatında güneş enerji sistemlerini kuran şirkete bağlı çalışan olduğunu, müvekkilin bir kusurunun bulunmadığından davacının zararından yapı maliki olarak sorumlu tutulmasının hukuka aykırı olduğunu, ayrıca aktüerya bilirkişisinin PMF tablosuna göre hesap yapmasının hukuka aykırı olduğunu, ülkemize özgü THR 2010 tablosuna göre hesaplama yapılması gerekirken yeniden inceleme isteminin reddedilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "taşınmaz sahibi olan davalı şirketin hem TBK 69 uncu maddesi uyarınca yapı maliki olarak kusursuz sorumlu olduğu, hem de kendisinin yaptığı inşaatın çatı katına güneş enerjisi sistemini monte edilmesi işini diğer davalı ...'a sözleşme ile devretmesi nedeniyle üst işveren olarak gerekli iş güvenliği önlemlerinin alınıp alınmadığının denetlemesi gerekirken gereken denetim görevini yerine getirmemesi nedeniyle TBK'nın 49 uncu maddesi uyarınca kusur sorumluluğu kapsamında sorumluluğu bulunduğu,

maddi tazminat bakımından hükme esas alınan 01.04.2019 tarihli aktüerya bilirkişi raporunda PMF 1931 yaşam tablosuna göre ölüm tarihinde 70 yaşında olan ...'ın bakiye ömrü, 8.98 olduğu halde, TRH 2010 yaşam tablosuna göre bakiye ömrü 10.87 olduğu ayrıca eşinin ölüm tarihinde 60 yaşında olan davacı ...'in bakiye ömrü PMF tablosunda 14.89 olduğu halde TRH yaşam tablosunda 20.79 olduğundan;

istinaf başvurusunda bulunan davalı şirketin sıfatı uyarınca TRH 2010 yaşam tablosuna göre hesaplama yapılması halinde davalı aleyhine sonuç yaratacağı, davacılardan eş ... ile bekar olan kız olan ... lehine ölüm nedeniyle SGK tarafından bağlanan emekli aylıklarının rücuya tabi olmadığı, olayın gerçekleşme şekli, yeri, zamanı, kusur oranları, davacıların ölene yakınlıkları ile manevi tazminatın sebepsiz zenginleşme ve fakirleşme aracı olmaması,

tarafların sosyal ekonomik durumları, hak ve nesafet kaideleri birlikte yukarıda açıklanan ilkeler kapsamında değerlendirildiğinde hükmedilen manevi tazminat miktarlarının düşük olduğu ve kendisini vekil ile temsil ettirmeyen davalılardan ... lehine vekalet ücretine hükmedilmesi, ayrıca reddedilen maddi tazminat ile reddedilen manevi tazminat tutarları üzerinden ret sebebi aynı olduğundan AAÜT 3/2 maddesi uyarınca davalılar yararına tek vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı olduğu" gerekçesiyle davalı Davalı ... ...

İnşaat Turizm Taahhüt Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine; davacılar vekilinin istinaf başvurusunun manevi tazminat ve vekalet ücreti yönünden kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına; davacı ... ın maddi ve manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile 77.402,40 TL maddi ve 40.000,00 TL manevi tazminatın;

davacı ...'ın maddi tazminat isteminin reddine, manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile 30.000,00 TL manevi tazminatın, davacılar ..., ..., ...'ın manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile 30.000,00'er TL manevi tazminatın davalılardan müştereken müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı ... ... İnşaat Turizm Taahhüt Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacılar vekili; bilirkişi raporları arasında çelişki bulunduğu, müteveffanın kusursuz olduğu, hükmedilen manevi tazminatın düşük olduğu, vekalet ücretinin hatalı olduğu ve re'sen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek temyiz başvurusunda bulunmuştur.

2. Davalı ... ... İnşaat Turizm Taahhüt Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili; dava konusu olayda kusuru bulunan diğer davalı ...'ın davalı şirketin inşaatında güneş enerji sistemlerini kuran şirkete bağlı çalışan olduğunu, davalının kusurunun bulunmadığı, davacının zararından yapı maliki olarak sorumlu tutulmasının hukuka aykırı olduğu, davalı şirketin üst işveren değil, tüketici konumunda bulunduğu, üçüncü kişinin ağır kusuru nedeniyle illiyet bağının kesildiği, hükmedilen manevi tazminat miktarlarının yüksek olduğu, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından davacılara ödenen miktarların tazminattan düşülmesi gerektiği ve re'sen dikkate alınacak sebeplerle temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, taksirle ölüme neden olmaktan kaynaklanan destekten yoksun kalma ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53, 55, 56, 61, 66, 69 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

İhtiyari dava arkadaşı olan davacılar bakımından temyiz sınırı davalının her bir davacıya yönelik temyizi bakımından ayrı ayrı belirlenecektir.

Bölge Adliye Mahkemesince; davacılar ..., ..., ... için 30.000,00'er TL manevi tazminatın tahsiline hükmedilmiştir. Dosya içeriğine göre bu davacıların ve temyiz talebinde bulunan davalının adı geçen davacılara yönelik temyize konu edilen miktar kesinlik sınırı olan 78.630,00 TL’nin altında kalmaktadır.

2. Davacılar ... ve ... vekilinin ve davalı ... ... İnşaat Turizm Taahhüt Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekilinin adı geçen davacılara yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinden;

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kurallarına, kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar ... ve ... vekili ve davalı ... ... İnşaat Turizm Taahhüt Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili tarafından temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davacılar ..., ..., ... vekilinin ve davalı ... ... İnşaat Turizm Taahhüt Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekilinin adı geçen davacılara yönelik temyiz dilekçelerinin miktardan REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davacılar ... ve ... vekilinin ve davalı ... ... İnşaat Turizm Taahhüt Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekilinin adı geçen davacılara yönelik tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacılar ve davalı ... ... İnşaat Turizm Taahhüt Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne yükletilmesine,