Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/21410 K.2023/3374

Taraflar arasında görülen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesince kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; maddi tazminat yönünden verilen karar kesinleştiğinden yeniden karar verilmesine yer olmadığına, manevi tazminat davasının davalı Karalar Motorlu Araçlar İnşaat Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti. ve davalı ... yönünden kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı Karalar Motorlu Araçlar İnşaat Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı Karalar Motorlu Araçlar İnşaat Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti'nin kayıt maliki, ... Sigorta A.Ş'nin sigortaladığı ve davalı ... sevk ve idaresindeki aracın 18.12.2009 tarihinde yaya olan davacıya çarparak yaralanmasına neden olduğunu belirterek; fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 TL maddi ve 15.000,00 manevi tazminatın ve kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Karalar Motorlu Araçlar İnşat Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; müvekkili kayıt maliki ise de araç işleteni olmadığını, davaya konu aracın uzun süreliğine kiralandığını, zarardan sorumlu tutulamayacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; davacının dava açmadan önce şirkete müracaat etmediğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalının kusurlu olması halinde söz konusu olacağını, dava konusu olay nedeniyle davacıya ödeme yapılmış ise belirlenecek tazminattan tenzili gerektiği, manevi tazminat taleplerinin sigorta kapsamı dışında tutulduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3.Davalı ... davaya cevap vermemiştir.

III. MAHKEME KARARI

1.Mahkemenin, 27.04.2016 tarihli, 2010/798 esas 2016/260 karar sayılı kararı ile davacının maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile 1.749,00 TL'nin davalılar ..., Karalar Motorlu Araçlar İnşat Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti.'den kaza tarihinden, davalı ...Ş.'den dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline, manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile 3.000,00 TL'nin davalılar ... ve Karalar Motorlu Araçlar İnşat Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti.'den kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tahsiline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Karalar Motorlu Araçlar İnşat Taahhüt San. ve Tic.Ltd.Şti. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 16.10.2019 tarihli, 2016/18509 esas 2019/9515 karar sayılı kararıyla; "maddi tazminat davası hakkında verilen karar kesin olduğundan davalının maddi tazminat davasına ilişkin temyiz dilekçesinin reddine, davalı şirketin manevi tazminat yönünden diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilerek, davalının kazaya karışan aracın ihbar olunan Üçay Mühendislik Doğalgaz Makine İnşaat Bil San ve Tic Ltd Şti'ye uzun süreli olarak kiraya verildiği iddiası karşısında davaya konu araç nedeni ile aracın fiilen teslim edilip edilmediği, ekonomik yararlanmanın kime ait olduğu,

kira sözleşmesi ve kira bedelinin maliye ve vergi dairelerine bildirilip bildirilmediği, kira bedelinin ve vergilerin kim tarafından ödendiği, davalının ve kiracının ticari defter ve kayıtlar üzerinde bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılmak suretiyle kira sözleşmesinin fatura, ruhsat ve cari hesap hareketleri gibi yan delillerle desteklenip desteklenmediği araştırılarak,

davalının işletenlik sıfatının devam edip etmediği hususları tartışılarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği" gerekçesiyle kararın bozulmasına, bozma ilamının neden ve şekline göre davalı şirketin manevi tazminatın miktarına yönelik temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; bozma ilamı sonrası yapılan araştırma sonucunda, kazaya karışan aracın davalı Karalar Moturlu Araçlar İnşat Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ihbar olunana uzun süreli kiraya verildiği Vergi Dairesi cevabi yazıları, ticari defter ve kayıtlar, bilirkişi raporu hep birlikte değerlendirildiğinde ispatlanamamış olduğu gerekçesiyle; maddi tazminat yönünden bozma öncesi verilen karar kesinleştiğinden bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 3.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve Karalar Motorlu Araçlar İnş. Taahhüt San. ve Tic. Ltd Şti'nden olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Karalar Motorlu Araçlar İnşat Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Karalar Motorlu Araçlar İnşat Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili; mahkeme kararının gerekçe içermediği, davalının işleten olduğunun ispatlanamadığı, manevi tazminat miktarının yüksek olduğu, gerektiği ve re'sen gözönünde bulundurulacak nedenlerle usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; 18.12.2009 tarihinde davalıların sürücüsü, kayıt maliki ve aracın Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile sigortalayan sigortacısı olduğu aracın, davacı yayaya çarpma sonucu davacının yaralanması nedeniyle maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 ve 56 ıncı maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 86, 88, 89, 90, 91 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı Karalar Motorlu Araçlar İnşat Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalıya yükletilmesine,

Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,