Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/23052 K.2023/13279

2- ... vekilleri Avukat ... 3- ... 4- ... 5- ... 6- ... 7- ... DAVALILAR : 1- ... 2- ... 3- Axa Sigorta A.Ş. vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ : 16.03.2015

HÜKÜM/KARAR : Davanın kısmen kabulüne-İstinaf başvurusunun esastan reddine

İLK DERECE MAHKEMESİ

Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI

2015/239 E., 2020/322 K.

Taraflar arasındaki trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi zararın giderilmesi istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacılar ... ve ... vekili ve davalı .... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince tarafların istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar ... ve ... vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde.

28.10.2014 tarihinde davacılardan ...'ın eşi, davacılar ..., ... ve ...'ın babası, davacılar ..., ..., ...'ın kardeşleri olan ...'a, davalı ... şirketince zorunlu mali mesuliyet sigortası yapılan, davalı ...'in maliki olduğu ve davalı ...'in kullandığı aracın çarpması sonucu oluşan trafik kazasında ...'ın vefat ettiğini, davacılar ..., ... ve ...'ın destekten yoksun kaldıklarını, zararın giderilmesi için sigorta şirketine başvuru yapıldığını ancak sigorta şirketince olumlu yanıt verilmediğini, yine bu elim kaza sonucu davacıların eş, baba ve kardeşlerini kaybetmeleri nedeniyle büyük acı ve üzüntü duyduklarını,

manevi zarara uğradıklarını belirterek, açılan belirsiz alacak davası ile fazlaya ilişkin haklarını saklı kalmak kaydı ile eş/... için 300,00 TL, ... ve ... için 100,00'er TL maddi tazminat ile ... için 50.000,00 TL, ..., ... ve ... için 25.000,00'er TL, ..., ... ve ... için 5.000,00'er TL manevi tazminatın, sigorta şirketi açısından sadece maddi tazminat ve poliçe limiti ile sınırlı olacak şekilde, kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek müteselsil tahsili talep etmiş.

21.12.2018 tarihinde maddi tazminat taleplerini ... için 523.374,99 TL'ye, ... için 85.796,08 TL'ye artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı olarak sorumlu olabileceğini, manevi tazminat taleplerinin poliçe teminatı dışında olduğunu, sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalının kusurlu olması halinde ve kusuru oranında söz konusu olduğunu, dosya ile ilgili değerlendirme yapılması için trafik ihtisas dairesine dosyanın göderilmesinin ve aktüerya bilirkişisinden rapor alınmasının gerektiğini, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından rücuya tabi herhangi bir ödemenin yapılıp yapılmadığının araştırılması gerektiğini, faiz talebinin reddini, müvekkilinin dava açılmasına sebebiyet vermediği için masraf ve vekalet ücretinden sorumlu olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalılar ... ve ... davaya cevap vermemişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacılar ..., ..., ..., ..., yönünden dosyanın 16.10.2019 tarihli celsede işlemden kaldırılmış olması ve yasal üç aylık süre içerisinde de yenilenmediğinden 17.01.2020 tarihinden geçerli olmak üzere anılan davacılar yönünden davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği, diğer davacılar ... ve ... yönünden ise 05.02.2020 tarihli bilirkişi raporunda asgari ücret baz alınarak yapılan hesaplama sonucu davacı ...'nın toplam destek zararının 217.509,78TL, ...'ın destek zararının ise 10.575,98TL olduğu,

SGK tarafından ...'a 49.265,32TL, ...'a ise 8.472,53TL peşin sermaye değerli gelir bağlandığı görülerek, bu gelir miktarı mahsup edilmiş ise de ölenin %25 kusuru nazara alınarak davacı ...'dan yapılacak indirimin kanuna göre 36.948,99TL, davacı Mücahitten yapılacak indirimin ise 6.354,39TL olması gerektiği, buna göre davacı ...'nın destekten yoksun kalma zararının 180.560,79 TL, davacı ...'in destekten yoksun kalma zararının ise 4.221,58TL olması gerektiği, manevi tazminata hükmedilirken öncelikle ölenin %25 kusuru,

davacıların ve davalıların ekonomik sosyal durumları ile davacıların ölenle yakınlıklarının özellikle dikkate alınmadığı gerekçesi ile davacılar ..., ... yönünden manevi tazminat talebinin kısmen kabul kısmen reddi ile davacı ... için 20.000,00 TL, davacı ... için 10.000,00 TL olmak üzere toplam 30.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...'den 28.10.2014 kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile işbu davacılara verilmesine,

fazlaya ilişkin talebin reddine, davacılar ..., ... yönünden maddi tazminat talebinin kısmen kabul kısmen reddi ile davacı ... için 180.560,79 TL ... için 4.221,58 TL olmak üzere toplam 184.782,37 TL'nin davalılar ... ve ...'den 28.10.2014 kaza tarihinden işleyecek, davalı .... yönünden 02.02.2015 temerrüt tarihinden işleyecek yasal faizi (ve poliçe limitiyle sınırlı) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ... ve ... vekili ve davalı .... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar ... ve ... vekili istinaf dilekçesinde; Axa Sigorta A.Ş. yönünden bu davalı ile mahkeme kararı baz alınarak anlaşma sağlandığı ve tazminat haricen tahsil edildiğinden istinaf talepleri olmadığını, diğer davalılar ... ve ... yönünden ise tazminat hesabına esas alınan gelirin emsal ücretler değerlendirilerek bulunması gerekirken asgari ücret ile hesaplanmasının hatalı olması, belirlenen manevi tazminatların çok az olması nedeniyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; taraflar arasında sulh olunduğundan yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile. Mahkemece taraf delillerinin usulüne uygun olarak toplandığı, değerlendirilerek tartışıldığı, bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli ve denetime açık olduğu, davacıların murisinin gelirinin belgelenmemesi karşısında asgari ücret üzerinden hesaplama yapılmasının yerinde olduğu, davacının davasından feragat etmediği,

dosyada mevcut ibraname değerlendirildiğinde, davalı ... şirketinin sigortalısı ve araç sürücüsünün de ibra edildiğinin anlaşılması karşısında, tarafların ekonomik ve sosyal durumları, Adli Tıp Kurumu raporu, taraflara yüklenebilecek kusur durumu, murisin yaşı, paranın alım gücü, oluşan zararın ağırlığı göz önüne alındığında mahkemece hükmedilen tazminatın davacıların zenginleşmesine, davalıların ise fakirleşmesine yol açmayacak bir miktar olması nedeni ile mahkemece verilen kararın dosyada mevcut deliller kapsamında usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesi ile taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ... ve ... vekili ve davalı .... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar ... ve ... vekili; müteveffanın kendi kamyonu ile çalıştığını, tecrübeli bir şoför olduğunu, asgari ücretten çok daha yüksek bir ücret ile çalıştığının açık olduğunu, asgari ücret ile hesabın hatalı olduğunu, davacı ...' in yüksekokul okumayacağı ihtimali ile hesap yapılmasının hatalı olduğunu, belirlenen manevi tazminat miktarlarının da her iki müvekkili açısından düşük kaldığını, davalı ... şirketinin sunduğu ibranamenin geçerli olmadığını, yapılan ödemenin gerçek zarar karşısında oldukça düşük kaldığını, davacıların zor durumundan yararlanarak anlaşma sağlandığını,

ibraname geçerli kabul edilse dahi işleten ve sürücü yönünden geçerli olmayacağını, manevi tazminat yönünden ibranamenin dikkate alınamayacağını, ödemenin düşülerek tazminatın belirlenmesi gerektiğini, Axa Sigorta A.Ş. lehine hükmedilen vekalet ücretinin yüksek belirlendiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ... vekili; feragat ve sulh protokolünün sunulduğunu, Bölge Adliye Mahkemesince bu protokol değerlendirilerek davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, ancak mahkemece aksi kanaatte olunması halinde 28.07.2020 tarihinde ödenen 207.842,13 TL ödeme ile sigorta şirketinin sorumluluğu kalmadığından davanın sigorta şirketi yönünden reddi gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan, diğer davalıların işleteni ve sürücüsü olduğu aracın karıştığı 28.10.2014 tarihli trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu' nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85 inci maddesi, 6098 sayılı Borçlar Kanunu’nun 53 ve 56 ncı maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Davalı ..., İlk Derece Mahkemesi kararından sonra 23.07.2020 tarihli "İbraname, Feragatname Ve Makbuz" başlıklı belgeyi dosyaya sunarak, Bölge Adliye Mahkemesinden ödeme yapılması nedeniyle davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmesini istemiştir.

23.07.2020 tarihli "İbraname, Feragatname Ve Makbuz" başlıklı belge incelendiğinde; davacı vekilinin "toplam 207.842,13 TL'nin ödenmesi konusunda anlaşmaya varıldığı, mezkur poliçeden dolayı olaya ve Samsun Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/239 esas sayılı dosyasına ilişkin olarak davalı ... şirketinden başkaca bir hak ve alacağı kalmadığı, sigorta şirketi, aracın işleteni, maliki ve sürücüsünden doğan tazmin sorumluluğunun sona erdiği, işbu zarar sorumlularının gayri kabili rücu olarak ve fazlaya ilişkin hakları da içerir şekilde mutlak ve kesin olarak ibra ettiği" şeklindeki beyanını imzasıyla tevsik ettiği görülmüştür.

Davacı vekili tarafından davalı ... şirketine verilen ve İlk Derece Mahkemesi kararından sonra dosyaya davalı vekilince sunulan 23.07.2020 tarihli belgenin, tarafların beyanları alınıp dava konusu tazminatlar yönünden mahkemece değerlendirmesinin yapılması için Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılması suretiyle İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir.

2. Bozma neden ve şekline göre taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı .... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

3. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle şimdilik tarafların diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacılar ve davalı ...' ye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,