Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/1661 K.2023/6984

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

... kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı tarafından Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ve poliçe ile birlikte İhtiyari Mali Mesuliyet Sigorta poliçesi ile sigortalanan ... plakalı araç ile davacı şirkete ait araç arasında 29.05.2019 tarihinde meydana gelen çift taraflı trafik kazası nedeniyle davacının aracının hasarlanmasına ve değer kaybına uğramasına neden olduğunu, dava konusu kazanın davalı sigortalı araç sürücüsünün % 100 kusuru ile meydana geldiğini, ... plakalı aracın Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesini tanzim eden Allianz Sigorta A.Ş.'ye yapılan başvuru sonucu 30.01.2020 tarihinde 1.499,50 TL ödeme yapıldığını,

ancak yapılan bu ödemenin gerçek zararı karşılamadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL değer kaybı bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş; yargılama sırasında talebini 98.500,50 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalı ... şirketinin sorumluluğunun bulunmadığını, husumetin Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesini düzenleyen Allianz Sigorta A.Ş'ye yönlendirilmesi gerektiğini, bu nedenle davalı şirket aleyhine yapılan başvurunun husumet nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, başvuruya konu araçta oluşan değer kaybı zararı hesaplamasının her halükarda ...

Genel Şartlar'a göre yapılması gerektiğini, Genel Şartlar dikkate alınmadan yapılan hesaplamanın hakkaniyete ve mevzuata aykırı olacağını, sorumluluğa esas kusur oranlarının tespit edilebilmesi için konusunda uzman bilirkişi aracılığıyla inceleme yaptırılması gerektiğini, başvuran tarafın kaza tarihinden itibaren faiz talebinin ve avans faizi talebinin yerinde olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. ... KARARI

...'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortasına kural olarak Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hadlerinin tüketilmesinden sonra başvurulabileceği, bir anlamda ihtiyari mali sorumluluk sigortasının zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinin tamamlayıcısı olduğu, ... plakalı aracın Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta poliçesinin dava dışı Allianz Sigorta A.Ş tarafından düzenlendiği ve başvuru sahibine değer kaybı bedeli olarak 1.499,50 TL ödeme yapıldığı,

bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen raporda davalı sigortalı araç sürücüsünün % 100 kusurlu olduğunun ve dava konusu aracın 100.000,00 TL değer kaybına uğradığının tespit edildiği, sigorta hukukunda asıl olanın gerçek zararın ödenmesi olduğu ve değer kaybı talebinin, gerçek zarar kalemleri arasında yer aldığı,

dolayısıyla Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ve İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası kapsamında değerlendirilmesi gerektiğinin Yargıtay içtihatları ile de kabul edildiği gözetildiğinde kazaya kusuru ile sebebiyet veren aracın İhtiyari Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesini düzenleyen davalı ... şirketinin poliçe teminat kapsamında yer alan iş bu bedelden poliçe limitleri dahilinde sorumlu olduğu gerekçesiyle başvurunun kabulü ile 98.500,50 TL değer kaybı tazminatının 22.04.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

...'nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; davalıya sigortalı ... plakalı aracın Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçe teminat limitinin dolup dolmadığı araştırılmadan hüküm kurulmasının hukuka aykırılık teşkil ettiğini, değer kaybının Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları esas alınarak hesaplanması gerektiğini, kusur oranı tespiti için bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini, ıslaha konu miktar için ıslah tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiğini ve davacı lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümlerine göre hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'ine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek karara itiraz etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

...'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı vekilinin Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası poliçe limitinin dolup dolmadığının araştırılması gerektiğine ilişkin itirazı yönünden yapılan değerlendirmede, dosya içindeki bilgi ve belgelere göre karar vermek zorunda olan İtiraz Hakem Heyetinin, tarafların üzerine düşen ispat yükümlülüğünün ispatı anlamında onlar adına araştırma yapmak, yeni belgeler temin etmek gibi bir zorunluluğu bulunmadığı, 1136 Sayılı Avukatlık Kanunu 2 nci maddesinin 3 üncü fıkrası uyarınca Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası poliçe limitinin dolup dolmadığı,

dolmuş ise bu durumu kanıtlayan somut belgenin temini ve sunulması mümkün iken davalı vekili tarafından bunun yapılmadığı, bunun yanı sıra ... tarafından, bu hususta araştırma ve belge ibrazı için kurulan ara karar sonrası Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi'ni düzenleyen Allianz Sigorta A.Ş tarafından limiti aşan 1.499,50 TL için davalı kasko şirketine başvurulduğu ve ödeme yapıldığına dair banka dekontunun dosyaya ibraz edildiği, değer kaybına belirlenmesine ilişkin aktüer bilirkişi raporunun denetime uygun ve karar vermeye yeterli olduğu,

Uyuşmazlık Hakem Heyetince Adli Trafik Uzmanı'ndan alınan kusur raporunun kaza tespit tutanağı, kazaya karışan şahısların hazırlık aşamasındaki ifadeleri, olayın meydana geliş şekli ve yol durumu da değerlendirilerek hazırlandığı ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, başvuru dilekçesinde temerrüt tarihinden itibaren faiz talebinde bulunulduğu, bu nedenle ıslah edilen miktar yönünden de temerrüt tarihinden itibaren faiz işletilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı ve ... kararında başvuran lehine tam vekalet ücretine hükmedilmesinin yerinde olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin itirazlarının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

...'nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; itiraz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenlerle ... kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek ... kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı ... tarafından İhtiyari Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınan araç ile davacının maliki olduğu araç arasında gerçekleşene kaza sonucu davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı nedeniyle maddi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 uncu maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve 99 uncu maddeleri, Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Karayolları Trafik Kanunu’nun 91 inci maddesi gereği, aynı Kanun'un 85 inci maddesinde belirtilen, bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olması durumunda, poliçe limiti dahilinde işletenin sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere, mali sorumluluk sigortası yaptırılması zorunludur.

Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın “Sigorta teminatının kapsamı” başlıklı 1. maddesine göre, sigortacı aracın işletenine yükletilebilecek hukuki sorumluluğu poliçe teminatı kapsamında olmak şartıyla zorunlu mali sorumluluk sigortası haddi üstünde kalan kısmını poliçede yazılı azami miktara kadar temin eder. İhtiyari mali mesuliyet sigortası kapsamının başlangıç noktası, zorunlu trafik sigorta limitinin üzerinde kalan kısımdır.

Kapsamın sonu ise ihtiyari mali mesuliyet sigortası limitidir. Başka bir ifadeyle gerçek zarar miktarı zorunlu trafik sigorta limitini geçtiği anda ihtiyari mali mesuliyet sigortası güvencesi başlamakta ve kendi poliçesindeki limit miktarı da sorumluluğun sona erdiği nokta olmaktadır. Bu nedenle zarar, trafik sigortası kapsamında kalmakta ise ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının sorumluluğundan bahsedilemez.

Dosya içeriğinden, davalı şirkete sigortalı ... plakalı aracın Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı poliçesinin Allianz Sigorta A.Ş tarafından düzenlendiği ve davacıya değer kaybı nedeniyle 1.499,50 TL ödeme yapıldığının beyan edildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince; kazaya karışan davalı şirkete sigortalı aracın Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası poliçesini düzenleyen Allianz Sigorta A.Ş. tarafından düzenlenen Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta poliçe limitinin ödenip ödenmediği ve poliçe limitinin tamamının tükenip tükenmediği araştırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiş, bu nedenle kararın bozulması gerekmiştir.

2. Bozma neden ve şekline göre, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle bozma nedenine göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,