Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/1892 K.2025/185

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili ve davalı ... Diyaliz Eği. Dan. Biyome. Biyotek ve Ür. San Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalı ... Diyaliz Eği. Dan. Biyome. Biyotek ve Ür. San Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı...Hemodiyaliz Hizm. İnş. Tur. San ve Tic. AŞ'den alacaklı olduğunu, davalı borçlu aleyhine Bodrum İcra Müdürlüğü'nün 2019/10933 E sayılı dosya ile takip yapıldığını, takibin kesinleştiğini, davalı borçlunun mal kaçırma gayesi ile adına kayıtlı Muğla İl Sağlık Müdürlüğü nezdinde kayıtlı Özel ... Merkezinin ve ... Diyaliz Merkezine ait Diyaliz Merkezi ruhsatını 6.100.000 TL bedelle 06.08.2019 tarihinde devrettiğini belirterek bu tasarrufun iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... Diyaliz Eği. Dan. Biyome. Biyotek ve Ür. San Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde, davacının elinde aciz belgesi bulunmadığını, dava şartı oluşmadığından davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, tasarrufa konu satışın gerçek bir satış olduğu, muvazaalı bir işlem olmadığından davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemenin 08.04.2021 tarihli ve 2019/542 Esas ve 2021/173 Karar sayılı kararıyla; davacının bu davayı açabilmesi için kesinleşmiş bir alacağının bulunması zorunlu olduğu Bodrum 1. İcra Müdürlüğü'nün 2019/10933 Esas Sayılı takip dosyasının kesinleşmediği ve davacının dava şartı olan geçici ya da kesin aciz belgesini de sunamamış olduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı ... Diyaliz...vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 01.12.2021 gün, 2021/2732 E- 2021/3092 K sayılı kararı ile; davacı vekilinin ve davalı ... Diyaliz Eği. Dan. Biyome. Biyotek ve Ür. San Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/(1)-b-1.madde ve bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde; Yerel mahkeme tarafından; HMK 115/2 maddesi çerçevesinde noksanlığın giderilmesi mümkün olduğundan yargılamanın sürüdürülmesi veya en azından buna ilişkin taraflarına süre verilmesi gerekir iken esasa girilmeksizin ve delilleri toplanmaksızın dava şartı noksanlığından davanın reddi yönünde karar verilmesinin yasaya aykırı olduğu beyan edilerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... Diyaliz....vekili temyiz dilekçesinde; yerel mahkemece verilen 18.02.2021 tarihli ara kararın hatalı olduğunu, davanın reddine karar verildiği için tedbirin kaldırılması gerektiğini, devir sözleşmesinin değerinin takibe konu borçtan çok daha fazla olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 277 ve devamı maddeleri gereğince açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

1-Dava şartları, mahkemenin esası hakkında inceleme yapabilmesi için gerekli şartlar olup, (HMKnun 114) bu şartların var olup olmadığı davanın her aşamasında öncelikle ve resen incelenir. (HMK’nun 115). Bu genel dava şartlarının yanında yasada somut uyuşmazlığa ilişkin özel dava şartları belirlemiş ise bu şartlarında HMK’nun 11.maddesi kapsamında araştırılması ve değerlendirilmesi gerekmektedir.

HMK'nun 115/2.maddesinde açıkca belirtildiği gibi dava şartları noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için süre verilir, bu süre içinde noksanlık giderilmemiş ise dava dava şartı noksanlığından red edilir.Buna göre tasarufun iptali davalarının dinlenebilmesi için, davacının borçludaki alacağının gerçek olması, borçlu hakkındaki icra takibinin kesinleşmiş olması, iptali istenen tasarrufun takip konusu borçtan sonra yapılmış olması ve borçlu hakkında alınmış kesin veya geçici aciz belgesinin (İİK.nun 277. md) bulunması gerekir.

Bu ön koşulların bulunması halinde ise İİK.nun 278, 279 ve 280. maddelerinde yazılı iptal şartlarının bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.

Somut olayda, davacı borçlu hakkında Bodrum İcra Müdürlüğünün 2019/10933 sayılı dosyasından, 28.08.2019 tarihinde takip başlatıldığı, kısa süre sonra iş bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Mahkemece, takibin kesinleşmesi ve borçlunun aciz halinin varlığının ispatı için HMK 115/2 maddesi gereğince gerekli süre verilmesi, bu eksikliklerin giderilmesinden sonra diğer dava koşullarının da değerlendirilmesi gerekirken, aksi düşüncelerle adil yargılama hakkını ihlal edecek şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur. 2-Bozma neden ve şekline göre davalı ... Diyaliz...vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1-Değerlendirme bölümünün (1) nolu bendin de yer alan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararına karşı İstinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA;

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA;

(2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı ... Diyaliz Eği. Dan. Biyome. Biyotek ve Ür. San Tic. Ltd. Şti. vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacıya iadesine,

2-Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,