Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/2110 K.2023/7138

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalı vekilinin itirazının kabulüne, başvurunun reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 25.10.2019 tarihinde davacının yolcu olarak bulunduğu araç ile davalı nezdinde ZMMS poliçesi olan aracın karıştığı çift taraflı trafik kazasında davacının yaralanarak malul kaldığını, davalının davacıya tahkim başvurusundan önce 24.07.2020 tarihinde 153.035,00 TL kısmi ödeme yaptığını ancak kısmi ödemenin eksik ve yetersiz olduğunu, bakiye tazminat talep ettiklerini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL maddi tazminatın davalıdan tahsilini talep etmiş; ıslah dilekçesi ile talebini toplam 69.393,59 TL'ye yükseltmiş, 100,00 TL yönünden başvuru tarihi itibariyle, ıslahla artırılan 69.293,59 TL yönünden ıslah tarihi itibariyle faiz işletilmesine karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalının tahkim başvurusundan önce davacıya 22.07.2020 tarihinde 153.035,00 TL ödeme yaptığını, davalının sorumluluğu kalmadığını, başvuruya eklenen maluliyet raporunu kabul etmediklerini, tarafların kusur oranlarının uzman bilirkişi tarafından belirlenmesi gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalıya sigortalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğu, davacının sunduğu rapora göre davacının kazadan kaynaklanan maluliyet oranının % 8 olduğu, hükme esas alınan 15.09.2021 tarihli aktüer bilirkişi raporunda davalının kısmi ödeme yaptığı tarih itibariyle ödemenin yetersiz olduğunun tespit edildiği, ödemenin güncelleştirilmiş halinin toplam tazminattan mahsup edildiği,

TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre yapılan hesaplamada davacının 69.393,59 TL bakiye sürekli işgöremezlik tazminatını davalıdan talep edebileceğinin anlaşıldığı gerekçesiyle, başvurunun kabulü ile 69.393,53 TL bakiye sürekli iş göremezlik tazminatının 100,00 TL’sine 14.01.2021 tarihinden 69.293,53 TL’sine 17.09.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; davalının tahkim başvurusundan önce davacıya 24.07.2020 tarihinde 153.035,00 TL ödeme yaptığını, davacının ibraname imzaladığını, davalının poliçeden kaynaklanan sorumluluğunun sona erdiğini, davacının bakiye tazminata ilişkin talebinin reddi gerektiğini, tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu, % 1,8 teknik faiz ve davacının vergilendirilmiş gelirine göre yapılması gerektiğini, faiz başlangıç tarihinin hatalı olduğunu, davacı lehine 1/5 oranında nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek, Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tazminat hesabının progresif rant yöntemine göre hesaplanmasının doğru olmadığı, dosya kapsamında alınan 21.12.2021 tarihli aktüer bilirkişi ek raporuna göre, ödeme tarihi (24.07.2020) itibarıyla, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz kullanılarak devre başı ödemeli belirli süreli rant yöntemiyle %100 kusur ve %8 maluliyet oranına göre davacı için hesaplanan sürekli iş göremezlik tazminat tutarı (152.201,01 TL) ile davalı ... ödemesi (153.035,80 TL) arasında -834,79 TL fark olduğu,

ödeme tarihi (24.07.2020) itibarıyla, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,65 teknik faiz kullanılarak devre başı ödemeli belirli süreli rant yöntemiyle %100 kusur ve %8 maluliyet oranına göre davacı için hesaplanan sürekli iş göremezlik tazminat tutarı (155.354,56 TL) ile davalı ... şirket ödemesi (153.035,80 TL) arasında 2.318,76 TL fark olduğu,

KTK’nun 111 inci maddesi uyarınca, tazminat miktarlarına ilişkin olup da yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmaların, yapıldıkları tarihten itibaren 2 yıl içinde iptal edilebileceği, davalı ... şirketinin TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz yöntemi ile ödeme tarihi itibariyle yapılan hesaplamada poliçeden kaynaklanan sorumluluğunu eksiksiz hatta 834,79 TL fazla ödeyerek yerine getirdiği, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,65 teknik faiz yöntemi ile ödeme tarihi itibariyle yapılan hesaplamada ise hesaplanan tazminat tutarının 155.354,56 TL olduğu,

bu miktar ile davalı ... şirketince ödenen 153.035,80 TL arasında 2.318,76 TL fark olduğu dikkate alındığında KTK'nun 111 inci maddesi çerçevesinde ödeme tarihinde alınan ibranamenin geçerli olduğu, yapılan ödemenin yetersiz ya da fahiş farklı olmadığı, kanunda aranan şartların gerçekleşmediği anlaşıldığından davalı vekilinin itirazının kabulü ile başvurunun reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; %1,8 teknik faize göre yapılan hesaplamanın hatalı olduğunu, tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre yapılması gerektiğini, davacının polis memuru olup gelirinin asgari ücretin üzerinde olduğunu, asgari ücret üzerinden yapılan hesaplamaya göre karar verilmesinin hatalı olduğunu, İtiraz Hakem Heyetince alınan 21.12.2021 tarihli aktüer bilirkişi ek raporunda % 1,65 teknik faize göre yapılan hesaplamanın hukuka uygun olduğunu belirterek, İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91, 111 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi ve Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ncı maddesinin on üçüncü fıkrası, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin17 nci maddesi, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere; davacının polis memuru olduğu, İtiraz Hakem Heyetince hükme esas alınan 21.12.2021 tarihli aktüer bilirkişi ek raporunda davacının polis memuru olduğunun kabulü ile maaş bordosundaki gelirine göre tazminatın hesaplanmasının usul ve yasaya uygun olduğunun anlaşılmasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Trafik kazası sonucu bedensel zarara uğrayan ve buna dayalı olarak iş gücü kaybı tazminatı isteminde bulunan hak sahiplerinin bakiye ömürlerinin belirlenmesi gerekmektedir. Gerçek zarar hesabı, özü itibariyle varsayımlara dayalı bir tespit olduğundan gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu nedenle yapılan bilimsel çalışmalar sonucu “TRH 2010” adı verilen “Ulusal Mortalite Tablosu” hazırlanmış olup bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içermesi ve yargı mercileri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından Dairemizce de tazminata esas bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinde TRH 2010 Yaşam Tablosu’nun kullanılmasının uygun olacağına karar verilmiştir.

Öte yandan Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihli ve 2019/40 Esas, 2020/40 Karar sayılı kararıyla 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 90 ıncı maddesindeki Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) Genel Şartlar’a yapılan atıf hükmü iptal edilmiştir. Söz konusu iptal kararı sonrası, ZMSS Genel Şartlar ve ekindeki cetvellerle getirilen ve iş gücü kaybı tazminatının hesaplanmasında uygulama alanı bulan %1,8 teknik faiz ile devre başı ödemeli belirli süreli rant formülünün uygulanması artık mümkün değildir. Tazminatın, %1,8 teknik faiz uygulanmadan, Yargıtayın yerleşik uygulamaları ile kabul edilen progresif rant formülü kullanılarak hesaplanması gerekir.

Somut olayda; davacının hak kazanabileceği iş gücü kaybı tazminatının tespit edilebilmesi için İtiraz Hakem Heyeti tarafından TRH 2010 Yaşam Tablosu’na göre ve % 1,8 teknik faiz uygulanarak tazminat hesabı yapıldığı ve bu hesaba göre karar verildiği anlaşılmaktadır. Dairemizin yerleşik uygulamaları gereği, hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosu’nun kullanılması yerinde olmakla birlikte %1,8 teknik faiz ve işleyecek devre bakımından “devre başı ödemeli belirli süreli rant” yöntemi kullanılması doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle; davacı için, TRH 2010 Yaşam Tablosu’na göre muhtemel bakiye ömür süresinin belirlenmesi, %1,8 teknik faiz uygulanmadan ve işleyecek devre bakımından progresif rant formülü kullanılmak suretiyle tazminatın belirlenmesi gerekirken hatalı değerlendirmeyle yazılı biçimde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bentte açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine,