Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/2282 K.2025/122

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikte ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı borçlu ... aleyhine yapılan takibin semeresiz kaldığını, borçlunun mal kaçırma amacı ile dava konusu taşınmazını çalışanı Doğan Kurt'un babası ...'a 07.05.2015 tarihinde sattığını belirterek, bu tasarrufun iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili, tasarrufun borcun doğumundan önce gerçekleştiğini, müvekkilinin oğlunun borçlu yanında çalışmadığını, borçlu ile bir yakınlık ve akrabalığının olmadığını belirterek haksız açılan davanın reddini istemiştir. Davalı ..., cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davacı ile davalılardan ... arasında Büyükçekmece 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/586 E 2015/348 Karar sayılı ilamından kaynaklı davacının alacaklı olduğu, Bakırköy 15. İcra Müdürlüğü'nün 2015/13073 sayılı dosyası ile icra takibinde bulunduğu, davalı ...'nun üzerine kayıtlı Antalya Manavgat......., Mahallesi 595 ada 28 parsel sayılı arsa nitelikteki taşınmazdaki 1/2 hissesinin 07.05.2015 tarih 7937 yevmiye ile diğer davalıya devrettiği, bu devrin mal kaçırmak amacıyla muvazaalı olduğu,

icra takibinde yapılan haciz işlemlerinde davalı ... üzerinde herhangi bir taşınmazın ve hacze kabil malın bulunmadığı, davalının aciz durumda olduğu, buna göre İİK'nın 277 ve devamı maddelerinde belirtilen tasarrufun iptaline ilişkin koşulların olayda oluştuğu, diğer davalı ...'un davalı ...'nun durumunu bilmesine rağmen taşınmazı aldığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekilinin istinaf başvurusunda bulunması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davacının takibe konu alacağının, Büyükçekmece 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/586 E. 2015/348 K sayılı dosyasında verilen 02.07.2015 tarihli karar ile davacı lehine hükmedilen ilam vekalet ücreti, inkar tazminatı, yargılama gideri ve işlemiş faiz toplamına dayandığına göre alacağın doğum tarihinin, bu kararın kesinleşme tarihi olduğu, tasarrufun bu tarihten önce 07.05.2015 tarihinde yapıldığının anlaşıldığı,

tasarrufun iptali davalarına özgü, iptali istenen tasarrufun takip konusu borçtan sonra yapılmış olması dava şartının gerçekleşmediği, İlk Derece Mahkemesince davanın ön koşul yokluğu nedeni ile usulden reddine karar verilmesi gerekirken, davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmadığı gerekçesi ile davalı ... vekilinin istinaf talebinin kabulüne, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararı düzeltilerek "davanın usulden reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde, borcun doğum tarihinin davanın açıldığı tarih olarak kabulü gerektiğini, üçüncü kişinin ödemelerinin gerçek olmadığını belirterek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Gerekçe

Uyuşmazlık, İİK'nın 277 ve devamı maddelerine göre tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

Alacak hakkı hukuki ilişki kurulduğu veya hukuki olay meydana geldiği anda, talep hakkı ise borcun muaccel olduğu anda doğar. Tasarrufun iptali davaları bakımından dava şartı olarak öngörülen husus borcun tasarruf tarihinden önce muaccel olması değil, tasarruf tarihinden önce doğmuş olmasıdır.

Davaya konu alacağın dayanağını teşkil eden kötü niyet tazminatı icra inkar tazminatı gibi takip hukukuna özgü bir müessese olup amacı haksız ve kötü niyetli olarak takip yapan alacaklıyı cezalandırmaktır. Haksız ve kötü niyetli takibe maruz kalan kişi bu sebeple borçlu olmadığının tespiti ile birlikte kötü niyet tazminatı talebinde bulunabilir (İİK 72). Diğer şartları da varsa haksız fiil sebebiyle tazminat davası açabilir (TBK 49 vd).

Ya da somut olayda olduğu gibi alacaklının açmış olduğu itirazın iptali davasında kötü niyet tazminatı talebinde bulunabilir (İİK 67). Takip borçlusu açısından kötü niyet tazminatı alacaklının buna ilişkin takibi başlatması ile dava ve talep edilebilir. Dolayısıyla kötü niyetli takip sebebiyle ortaya çıkan yasadan kaynaklı zarara ilişkin borcun doğum tarihi ve muacceliyet tarihi takip tarihidir.

Bölge Adliye Mahkemesince borcun doğumu ile tazminat alacağının hüküm altına alınması kavramları karıştırılarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

Şu halde borcun doğumunun tasarruftan önce olması lazım geldiğine ilişkin dava şartının gerçekleştiği gözetilmek suretiyle diğer dava şartları ve davanın esası bakımından istinaf incelemesi yapılması için Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması gerekir.

VI. KARAR