Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/2711 K.2023/11707

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının zorunlu trafik sigortacısı olduğu aracın davacıya ait araçla karıştığı kazada davacı aracının hasara uğradığını belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 10.000,00 TL tazminat ve ekspertiz ücretinin davalıdan tahsilini talep etmiş, 20.05.2021 tarihli dilekçesi ile talebini 41.000,00 TL olarak yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; eksik evrak nedeniyle usulden ret kararı verilmesi gerektiğini, talebin zamanaşımına uğradığını, kazanın varlığının ispatlanması gerektiğini, hasar bedelini ve Katma Değer Vergisi (KDV) tutarını kabul etmediklerini, faiz isteminin yersiz olduğunu vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiği belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda azami teminat limiti göz önüne alınarak; davanın kabulüne, 41.000,00 TL tazminatın 04.02.2021 tarihinden işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; poliçe teminatının kaza tarihi itibariyle 41.000,00 TL ve kaza başına 82.000,00 TL olduğunu, başvuruya konu kazanın 7 araçlı olup tüm araçlar yönünden yapılacak ödeme ile kaza başına teminatın tükeneceğini, bu nedenle proporsiyon yapılması ve ilişkili dosyalardaki karar uyarınca değerlendirme yapılması gerektiğini, hasar bedelini kabul etmediklerini, bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, pert durumunun değerlendirilmediğini, iskonto yapılması gerektiğini, KDV tutarına hükmedilemeyeceğini, kusuru kabul etmediklerini, ekspertiz ücretinden sorumlu olmadıklarını, avans faizine hükmedilemeyeceğini ve vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirterek, Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; gönderilen mail ile proporsiyon taslağı, yapılan ödemeler veya yapılabilecek ödemelere ilişkin liste göndermesi istendiği, başvuran tarafından henüz kimseye bir ödeme yapılmadığının beyan edildiği, başvuranın zararının 98.408,68 TL olduğu da dikkate alındığında bir taslak da sunulmadığından proporsiyon itirazının yerinde görülmediği, iskonto uygulanmasını gerektirir bir koşul gerçekleşmediği, KDV ve eksper ücreti ödeme sorumluluğunun yasadan kaynaklandığı, kusurun oluşa uygun olduğu, kazanın zincirleme bir kaza olduğu başvurana ait aracın arkasından çarpıldığı, tam vekalet ücretine hükmedilmesinde isabetsizlik bulunmadığı belirtilerek davalı itirazının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; poliçe teminatının kaza tarihi itibariyle 41.000,00 TL ve kaza başına 82.000,00 TL olduğunu, başvuruya konu kazanın 7 araçlı olup tüm araçlar yönünden yapılacak ödeme ile kaza başına teminatın tükeneceğini, bu nedenle proporsiyon yapılması ve davalı şirkete yönlendirilen 2021.E.51696 - K2021/96824 sayılı dosyasında 15.057.15 TL'ye hükmedildiği ve ödendiği yine 2021.E.52414 sayılı dosyasında bilirkişi raporunda 66.000,00 TL hasar tespit edildiğini, huzurdaki dosya da düşünüldüğünde kaza başına teminatın tükendiğini, ilişkili dosyalardaki karar uyarınca değerlendirme yapılması gerektiğini,

hasar bedelini kabul etmediklerini, bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, pert durumunun değerlendirilmediğini, iskonto yapılması gerektiğini, KDV tutarına hükmedilemeyeceğini, kusuru kabul etmediklerini, ekspertiz ücretinden sorumlu olmadıklarını, avans faizine hükmedilemeyeceğini ve vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu araçta meydana gelen değer kaybı ve hasar bedeli talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve 92 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi , Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davacı taraf, davacı aracının hasara uğradığını belirterek davalı ... şirketinin araç başı limiti olan 41.000,00 TL'nin tahsili için eldeki davayı açmıştır.

Davalı vekili, kazanın çoklu kaza olduğunu tüm araçlar yönünden yapılacak ödeme ile kaza başına teminatın tükeneceği, bu nedenle proporsiyon yapılması ve davalı şirkete yönlendirilen 2021.E.51696 - K2021/96824 sayılı dosyasında 15.057.15 TL'ye hükmedildiği ve ödendiği yine 2021.E.52414 sayılı dosyasında bilirkişi raporunda 66.000 TL hasar tespit edildiği, huzurdaki dosya da düşünüldüğünde kaza başına teminatın tükendiği,

ilişkili dosyalardaki karar uyarınca değerlendirme yapılması gerektiğini belirtmiştir İtiraz Hakem Heyeti tarafından gönderilen mail ile proporsiyon taslağı, yapılan ödemeler veya yapılabilecek ödemelere ilişkin liste göndermesi istendiği, başvuranın zararının 98.408,68 TL olduğu da dikkate alındığında bir taslak da sunulmadığından proporsiyon itirazının yerinde görülmediği belirtilmiş ise de eksik araştırmayla karar verilemez .

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (KTK) 96/1 inci maddesinde "zarar görenlerin tazminat alacakları, sigorta sözleşmesinde öngörülen sigorta tutarından fazla ise zarar görenlerden her birinin sigortacıya karşı yöneltebileceği tazminat talebi, sigorta tutarının tazminat alacakları toplamına olan oranına göre indirime tabi tutulur" düzenlemesine; aynı maddenin 2 nci fıkrasında ise "başka tazminat taleplerinin bulunduğunu bilmeksizin zarar görenlerin birine veya birkaçına kendilerine düşecek olandan daha fazla ödemede bulunan iyiniyetli sigortacı, yaptığı ödeme çerçevesinde, diğer zarar görenlere karşı da borcundan kurtulmuş sayılır" düzenlemesine yer verilmiştir.

KTK'nın 96 nci maddesindeki hükme göre, garameten ödeme ilkesi; bir rizikonun gerçekleşmesi ile zarar görenlerin birden fazla olması ve tazminat alacaklarının da sigorta sözleşmesinde öngörülen sigorta bedelinden fazla olduğu hallerde, zarar görenlerden her birinin sigortacıya karşı yöneltebileceği tazminat miktarı isteminden, sigorta bedelinin tazminat alacaklıları toplamına olan oranına göre indirim yapılmasını ifade etmektedir. Burada amaç, zarar görenlerin birden fazla olması halinde, sigortacının poliçede gösterilen limitle sorumlu olacağı da dikkate alınarak, zarar görenler arasında eşitliği sağlayıcı biçimde ve poliçe limitini de aşmayacak şekilde eşit paylaştırmanın sağlanmasıdır.

Somut olayda; davacı aracı dışında hasar gören başka araçlar da olduğu ve ayrıca davalı ... şirketine açılan davalar olduğu anlaşılmaktadır.

Açıklanan hukuki ve maddi vakıalar karşısında İtiraz Hakem Heyeti'nce; davalı ... şirketine ihtaratlı yazı yazılıp kesin süre verilerek, yazı tarihi itibariyle teminat limitinden diğer zarar görenlere yapılmış ödemelere ilişkin bilgi verilip (yapılan ödemeler, açılan davalar vb) belgelerin sunulmasının istenmesi; diğer zarar görenlere yapılan ödeme bulunması halinde ise, KTK'nın 96/1 inci maddesi gereği garame hesabı konusunda rapor alınıp oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeyle, yazılı biçimde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

3.5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/17 nci maddesinde "Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekalet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin beşte biridir." hükmü yer almaktadır.

Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü fıkrasında (19.01.2016 tarihli ve 29598 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'te Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 6 ncı maddesi ile eklenen) "Tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir." düzenlemesi mevcuttur.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 17/2 nci maddesi ise "Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla bu Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine bu Tarifeye göre hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilir.

Konusu para ile ölçülemeyen işlerde, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen maktu ücrete hükmedilir. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine öngörülen maktu ücretin beşte birine hükmedilir. Sigorta Tahkim Komisyonlarınca hükmedilen vekalet ücreti, kabul veya reddedilen miktarı geçemez." şeklinde düzenlenmiştir.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddesinin uygulanması gerektiği gözönüne alınarak AAÜT'nin 13 ve 17 nci maddeleri gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, fazla vekalet ücretine karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

1- Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2- Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde davalıya iadesine,

Dosyanın, mahkemeye gönderilmesine,